Gündə 1 saat idman etməklə süd vəzi xərçəngi riskini azaltmaq mümkündürmü?

Bu yaxınlarda keçirilmiş 2014 Avropa Süd Vəzi Xərçəngi Konfransında açıqlanan bir tədqiqatın nəticələri göstərmişdir ki, gündə ən azı 1 saat müntəzəm idmanla məşğul olmaq yaşdan, çəkidən və yaşanılan coğrafiyadan asılı olmayaraq süd vəzi xərçəngi riskini azaldır.

Süd vəzi xərçəngi qadınlarda ən çox rast gəlinən xərçəng növüdür. Hər il təxminən 227.000 qadına süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulur və hər il təxminən 40.000 qadın süd vəzi xərçəngindən həyatını itirir. Ömür boyu hər 8 qadından birinin süd vəzi xərçənginə tutulması və bu göstəricilərin hər keçən gün daha da artması olduqca düşündürücü və narahatedicidir. Bu vəziyyət sözügedən xəstəlikdən qorunmağın nə qədər vacib olduğunu aydın şəkildə göstərir. Çünki bütün xəstəliklərdə olduğu kimi, süd vəzi xərçəngində də ən effektiv müalicə xəstəliyin heç yaranmadan qarşısının alınması, yəni qorunmadır. Məhz bu yaxınlarda açıqlanan tədqiqatla müntəzəm idmanın süd vəzi xərçənginə tutulma riskini azaltdığı güclü dəlillərlə ortaya qoyulmuşdur.

Əvvəllər aparılmış bir çox etibarlı tədqiqatda güclü dəlillərlə müntəzəm idmanın estrogen səviyyələrini azaltdığı göstərilmişdi. Süd vəzi xərçəngi riskində yüksək estrogen səviyyələrinin mühüm rol oynadığı da nəzərə alınarsa, bu vəziyyət müntəzəm idmanın süd vəzi xərçəngi riskini necə azaltdığını izah edir.

2014 Avropa Süd Vəzi Konfransında açıqlanan bu tədqiqat son 26 ildə dərc edilmiş 37 tədqiqatın meta-analizidir. Meta-analiz müəyyən bir mövzuda aparılmış bir-birindən müstəqil bir neçə tədqiqatın nəticələrini birləşdirmək və əldə edilən tədqiqat nəticələrinin statistik təhlilini aparmaq üsuludur. Buna görə də dəlil səviyyəsi ən yüksək olan tədqiqat üsuludur. Aparılan tədqiqat 4.2 milyondan çox qadına aid məlumatları əhatə edir. Bu tədqiqatda yüksək səviyyədə fiziki aktivliyə malik qadınlarla aşağı səviyyədə fiziki aktivliyə malik qadınlar müqayisə edilmiş və müntəzəm idmanın yaşdan, çəkidən və yaşanılan coğrafiyadan asılı olmayaraq süd vəzi xərçəngi riskini azaltdığı bildirilmişdir. Yəni bu tədqiqata görə, insanın neçə yaşında, neçə kiloqram çəkidə və harada yaşamasından asılı olmayaraq, idman süd vəzi xərçəngi riskini azaldır. Həmçinin bu tədqiqatda müalicə məqsədilə xaricdən qəbul edilən estrogenin süd vəzi xərçəngi riskini artırdığı və bu şəxslərdə müntəzəm idmanın risk artımının da qarşısını aldığı görülmüşdür.

Nəticə olaraq, aparılan tədqiqat müntəzəm idmanın süd vəzi xərçəngi riskini azaltdığına dair nəticələri daha da gücləndirmiş və müntəzəm idmanın faydaları sırasına açıq şəkildə daha bir faydanın əlavə edilməsinə mühüm töhfə vermişdir. Əslində məlum olduğu kimi, müntəzəm idman yalnız süd vəzi xərçəngindən deyil, ümumilikdə bir çox xərçəng növündən, hətta ürək xəstəlikləri və şəkərli diabet kimi xərçənglə əlaqəli olmayan bir çox xəstəlikdən qorunmaq baxımından da son dərəcə faydalıdır. Günümüzde süd vəzi xərçəngi kimi bir çox qarşısı alına bilən xəstəlik geniş yayılmağa başlamışdır. Bu vəziyyətdə bizim də ümumi sağlamlığımıza diqqət yetirməyimiz və bu xəstəliklərdən qorunmaq üçün zəruri tədbirlər görməyimiz daha da vacib olur. Çünki sağlamlıq itirilməsi ən asan, bir dəfə itirildikdə isə bərpası ən çətin olan şeylərdən biridir.