İrəli mərhələli melanomada Nivolumab və İpilumumabın birlikdə istifadəsi daha üstün ola bilərmi?

2014 Amerika Tibbi Onkologiya Assosiasiyasının (ASCO) toplantısında təqdim edilmiş bir tədqiqatın nəticələrinə görə irəli mərhələli melanomada (dəri xərçəngi) ipilimumab-nivolumab dərmanlarının birlikdə istifadəsi orta hesabla 40 aylıq sağqalım təmin etmişdir.

Dəri xərçəngi bütün xərçəng növləri arasında ən çox görülən xərçəng növlərindən biridir. Belə ki, bütün xərçəng hallarının təxminən yarısını dəri xərçəngləri təşkil edir. Melanoma da dəriyə rəng verən melanosit adlanan hüceyrələrdə başlayan dəri xərçəngi növüdür və digər dəri xərçənglərinə nisbətən daha nadir görülür, amma daha ciddi gedişlidir. Dəri xərçənglərinin təxminən %5-ni təşkil etməsinə baxmayaraq, ən çox ölümə səbəb olan dəri xərçəngi növüdür.

İrəli mərhələli melanomada cərrahiyyə və radioterapiya yalnız xəstəyə əziyyət verən əlamətləri azaltmaq və həyat keyfiyyətini artırmaq üçün istifadə edildiyi halda, bu xəstələrdə istifadə olunan əsas müalicə kimyaterapiya və/və ya immunoterapiya (bioloji müalicə) üsullarıdır. İmmun sisteminin nəzarətindən yayınmaq xərçəng hüceyrələrinin məlum xüsusiyyətidir. Məhz buna görə immun sistemini xərçəng hüceyrələrinə qarşı stimullaşdıraraq bədənin xərçənglə mübarizə aparmasını təmin edən üsul olan immunoterapiya xərçəng müalicəsində illərdir üzərində işlənilən mühüm müalicə strategiyasıdır.

İrəli mərhələli melanomada immunoterapiyada tez-tez istifadə olunan ipilimumab (yervoy) və ya nivolumab (opdivo) adlı dərmanlarla sağqalıma müəyyən qədər töhfə verilir. Lakin ötən günlərdə ASCO toplantısında təqdim edilmiş bir tədqiqatda bu dərmanların birlikdə istifadəsinin daha üstün olduğu göstərilmişdir. Bu tədqiqatın ilk nəticələri ötən il dərc edildiyi halda, bu il də davam edən izləmənin yeni nəticələri ASCO toplantısında açıqlanmışdır.

Bu tədqiqatda irəli mərhələli melanomalı 53 xəstəyə müntəzəm olaraq eyni vaxtda ipilimumab və nivolumab verilmiş və izlənmişdir. Nəticələr incələndikdə 1-ci ildə %85, 2-ci ildə %79 sağqalım təmin edilmişdir. Orta sağqalım 40 ay olmuşdur. Xəstələrin bu müalicəyə cavab göstəricilərinə baxıldıqda ümumilikdə %40 olduğu görüldüyü halda, yüksək doza verilən 17 insanda cavab göstəricisi %53 kimi qeydə alınmışdır. Xəstələrin %42-də isə şişdə ən azı %80 azalma olduğu aşkar edilmişdir.

Nəticə olaraq, irəli mərhələli melanomada birlikdə istifadə olunan ipilumumab və nivolumab misli görünməmiş sağqalım göstəriciləri əldə edilməsini təmin etməklə bir çox onkoloqu həyəcanlandıran mühüm inkişaf olmuşdur. Qarşıdakı dövrlərdə bu yeni müalicə strategiyası irəli mərhələli melanoması olan xəstələrdə tez-tez istifadə edilən üsula çevrilə bilər. Lakin tədqiqatda istifadə olunan xəstə sayı bu müalicəni klinik tətbiqlərə keçirmək üçün yetərsizdir. Buna görə ehtiyatlı davranmaqda və daha çox xəstə ilə aparılacaq yeni tədqiqatların nəticələrini gözləməkdə fayda var.