Kimyaradioterapiya nədir və nə vaxt lazım olur?

Kimyaradioterapiya nədir?

Kimyaradioterapiya, kimyaterapiya və radioterapiyanın birlikdə tətbiq olunduğu müalicə kimi təsvir edilə bilər.

Kimyaradioterapiyanın ən çox tətbiq olunduğu xərçənglər bunlardır:

• yerli irəliləmiş ezofagus (qida borusu) xərçəngi,
• 2-ci və 3-cü mərhələ ağciyər xərçəngi,
• serviks (uşaqlıq boynu) xərçəngi,
• beyin şişi (GBM) əməliyyatından sonra adyuvant (qoruyucu) müalicə,
• baş-boyun xərçəngləri.

Kimyaradioterapiyada;

• Kimyaterapiya, xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün xərçəngə qarşı (sitotoksik) dərmanlardan istifadə edir. Dərmanlar qan dövranında bütün bədən boyunca dövr edir.
• Radioterapiya, xərçəng hüceyrələrini müalicə etmək üçün yüksək enerjili X-şüaları istifadə edir.

Bu müalicələrin birlikdə verilməsi bəzi erkən mərhələli və ya yerli irəliləmiş xərçənglərdə kür (tam sağalma) təmin edə bilər.

Kür (tam sağalma) məqsədilə aparılan kimyaradioterapiyaya, definitiv (kurativ) müalicə deyilir. Kimyaradioterapiya yalnız definitiv (yəni tam sağalma) məqsədilə deyil, bəzən, neoadyuvant (əməliyyata hazırlıq, əməliyyatdan əvvəl şişi kiçiltmək) məqsədilə verilir; bu halda şüalanma dozaları fərqlənir.

Kimyaradioterapiya nə vaxt lazım olur?

Müalicə planı xərçəngin ölçüsü, mərhələsi və növü (adenokarsinoma və ya yastı hüceyrəli xərçəng) ilə yanaşı şəxsin sağlamlığının nə qədər yaxşı olmasından da asılıdır.

• Əsas müalicəniz kimi kimyaradioterapiya: Şəxsdə məsələn, yerli irəliləmiş yastı hüceyrəli ezofagus xərçəngi varsa, əməliyyat əvəzinə kimyaradioterapiya ala bilər (definitiv müalicə). Müalicədən sonra şəxslər yaxından izlənilir (aktiv müşahidə).
• Əməliyyatdan əvvəl kimyaradioterapiya: Şəxsin bədəninin digər nahiyələrinə yayılmamış adenokarsinoması və ya yastı hüceyrəli xərçəngi varsa, əməliyyatdan əvvəl kimyaradioterapiya ala bilər. Xərçəngi kiçildib çıxarılmasını asanlaşdıran bu vəziyyət neoadyuvant kimyaradioterapiya adlandırılır.
• Əməliyyat əvəzinə kimyaradioterapiya: Şəxsin əməliyyat üçün kifayət qədər yaxşı olmadığını göstərən başqa sağlamlıq problemləri varsa və ya xərçəng yaxın toxumalara böyüdüyündən əməliyyat edilə bilmirsə də kimyaradioterapiya tövsiyə oluna bilər.