Lütesium müalicəsinə yeni FDA təsdiqi: artıq daha erkən mərhələdə istifadə edilə biləcək

28 mart 2025-ci ildə ABŞ Qida və Dərman İdarəsi (FDA) lütesium Lu 177 vipivotid tetraksetan (Pluvicto) radioaktiv müalicə vasitəsinin göstərişini genişləndirdi. Yeni təsdiq androgen reseptor yolu inhibitoru ilə müalicə almış və taksan əsaslı kimyaterapiyanı təxirə salmaq uyğun sayılan PSMA-müsbət metastatik kastrasiyaya rezistent prostat xərçəngli (mKDPK) böyükləri də əhatə edir.

Kastrasiyaya rezistent prostat xərçəngi (KDPK), prostat xərçənginin testosteron səviyyəsini azaldan müalicələrə (kastrasiyaya) baxmayaraq irəliləməyə davam etməsidir. Bu, xərçəngin müalicəyə rezistentlik qazanaraq böyüməyə davam etdiyini göstərir.

Metastatik kastrasiyaya rezistent prostat xərçəngi (mKDPK)  prostat xərçənginin sümüklər və ya limfa düyünləri kimi başqa nahiyələrə yayıldığı (metastaz verdiyi) və kastrasiya müalicəsinə rezistent olduğu vəziyyətdir.

Prostat xərçəngi diaqnozu qoyulan xəstələrin təxminən %10-20-si KDPK-ya keçir.

Prostat xərçəngində yeni dövr başlayır

mKDPK xüsusən müalicə seçimlərinin məhdud olduğu mərhələlərdə çox çətin prosesdir. Hədəfə yönəlmiş radioaktiv müalicələr bu xəstəlik qrupunda yeni ümid kimi önə çıxır. Ən diqqətəlayiq inkişaflardan biri Pluvicto (lutetium Lu 177 vipivotide tetraxetan) radioaktiv müalicə vasitəsinin FDA təsdiqi prosesidir.

Pluvicto əvvəl 2022-ci ildə androgen reseptor inhibitoru (ARPI, Androgen Receptor Pathway Inhibitor) müalicəsi və taksan əsaslı kimyaterapiya almış PSMA-müsbət mKDPK xəstələri üçün təsdiq almışdı. İndi isə 28 mart 2025-ci ildə FDA istifadə sahəsini genişləndirərək kimyaterapiyanı təxirə salmaq istəyən daha erkən mərhələli xəstələr üçün də icazə verdi. Bu, həm xəstə rahatlığını, həm də ömrü artırmaq potensialına malikdir.

Yeni göstəriş nə deməkdir?

Yeni FDA təsdiqinə görə Pluvicto artıq aşağıdakı xüsusiyyətləri olan xəstələrdə də istifadə edilə biləcək:

• PSMA-müsbət metastatik kastrasiyaya rezistent prostat xərçəngi olan,
• androgen reseptor yolunu ləngidən müalicə (ARPI) almış,
• lakin hələ taksan əsaslı kimyaterapiya almamış və onu təxirə salmaq istəyən yetkin kişi xəstələr.

Yəni artıq kimyaterapiyaya rezistentlik yaranmasını gözləmədən xəstəliyi erkən mərhələdə hədəfə yönəlmiş radioaktiv molekullarla müalicə etmək mümkün olacaq.

PSMAfore tədqiqatı: effektivlik və təhlükəsizlik məlumatları

Bu yeni təsdiq PSMAfore (NCT04689828) adlı çoxmərkəzli, açıq etiketli və randomizə edilmiş klinik tədqiqata əsaslanır. Tədqiqata əvvəlki ARPI müalicəsindən sonra xəstəliyi irəliləmiş 468 xəstə daxil edilib.

Tədqiqatın dizaynı

• Xəstələr 1:1 nisbətində iki qola ayrılıb:
  • Bir qrup hər 6 həftədən bir Pluvicto (7,4 GBq / 200 mCi) alıb.
  • Digər qrup başqa ARPI müalicəsinə keçirilib.
• ARPI qolundakı xəstələrin %60-ı xəstəlik irəlilədikdən sonra Pluvicto qoluna çarpaz keçid edərək bu müalicədən faydalanıb.

Klinik effektivlik nəticələri

Radioloji proqressiyasız sağqalım (rPFS)

• Pluvicto qolu: Median rPFS müddəti 9,3 ay
• ARPI qolu: Median rPFS müddəti 5,6 ay
• Risk nisbəti (HR): 0,41
  Bu, Pluvictonun xəstəlik proqressiyasını gecikdirmək baxımından %59 daha effektiv olduğunu göstərir (p < 0,0001, statistik əhəmiyyətli).

Ümumi sağqalım (OS)

• Pluvicto qolu: Median OS müddəti 24,5 ay
• ARPI qolu: Median OS müddəti 23,1 ay
• Risk nisbəti: 0,91
  Bu fərq statistik əhəmiyyətli olmayıb, lakin müalicəyə dözümlülük və həyat keyfiyyəti baxımından mühüm töhfə verdiyi düşünülür.

Təhlükəsizlik: məlum risklər davam edir

Pluvictonun əlavə təsirləri əvvəlki klinik təcrübə ilə uyğun olub. Ən çox görülənlər:

• Yorğunluq
• Ağız quruluğu
• Anemiya
• İştahanın azalması
• Limfosit və trombosit sayının azalması
• Şüa ilə əlaqəli sümük iliyinin ləngiməsi (mielosupressiya)
• Böyrək funksiyasının pozulması (böyrək toksikliyi)

Dozalanma və tətbiq

Tövsiyə olunan doza: Hər 6 həftədən bir venadaxili 7,4 GBq (200 mCi) dozada tətbiq edilir.
Ümumilikdə 6 doza və ya xəstəlik proqressiyasınadək, yaxud qəbuledilməz toksiklik yarananadək davam etdirilir.

Niyə vacibdir?

Yeni təsdiq kimyaterapiyadan qaçmaq və ya daha yaxşı qəbul edilən müalicə istəyən xəstələr üçün mühüm alternativ təqdim edir. Müalicəyə erkən başlamaq xəstəliyə nəzarəti də gücləndirə bilər. PSMA-müsbət xəstələrin PET görüntüləmə ilə düzgün seçilməsi müalicə uğuru üçün çox vacibdir.

Nəticə

FDA-nın Pluvicto üçün verdiyi yeni təsdiq prostat xərçəngi müalicəsində mühüm dönüş nöqtəsidir. Hədəfə yönəlmiş, molekulyar səviyyədə effektiv və ömrü uzada biləcək seçim artıq daha geniş xəstə qrupuna təqdim olunur.

Hədəfə yönəlmiş molekulyar radionuklid müalicənin təsir mexanizmi

Lütesium Lu 177 vipivotide tetraxetan şiş hüceyrələrini həm görüntüləmək, həm də məhv etmək üçün prostat xərçəngi hüceyrələrindəki prostata spesifik membran antigeninə (PSMA) bağlanır.

Müalicədə damar yolu ilə verilən radioaktiv peptidlər (lütesium Lu 177 vipivotide tetraxetan) hədəf xərçəng hüceyrələrinə yapışaraq çoxlu şüa yayır və onları məhv edə bilər. Xəstələrin müalicədən sonra bir neçə gün xəstəxanada qalması lazım gələ bilər. Adətən 4-6 kurs tətbiq edilir.

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin