Onlayn zehin məşqləri xərçəng xəstələrinin kemo-beyin şikayətlərini aradan qaldırmağa kömək edir

Onlayn öyrənmə proqramının kemo-beyin adlanan nevroloji problemi olan xərçəng xəstələrinə kömək edə biləcəyi nüfuzlu onkologiya jurnalı Journal of Clinical Oncology-nin yanvar 2017 sayında dərc olunan tədqiqatda göstərilib.

Xərçəng xəstələrinin bir hissəsində kimyaterapiyadan sonra bəzi koqnitiv (zehni, idraki) şikayətlər bildirilir. Xərçəngin özündən və ya kimyaterapiyadan qaynaqlana bilən və kemo-beyin adlanan bu vəziyyət pis həyat keyfiyyəti, artan depressiya, narahatlıq və müalicədən sonra uzanan xroniki yorğunluqla bağlıdır. Bu vəziyyətə qarşı sübut olunmuş heç bir müalicə yoxdur.

Düşüncə funksiyalarındakı bu pozulma yaxın vaxtadək müəyyən edilməmişdi. Çox vaxt kimyaterapiya ilə əlaqələndirildiyinə görə kimyaterapiyaya bağlı düşüncə pozuntusu, qısa adı ilə kemo-beyin adlandırılır.

Tədqiqat

3 və ya daha çox kimyaterapiya kursunu son 5 ildə tamamlamış və diqqət, yaxud yaddaş problemlərini özləri bildirmiş 242 yetkin xərçəng xəstəsi araşdırma üçün müayinə edilib. İştirakçıların %89-unu süd vəzi xərçəngli qadın xəstələr təşkil edib.

İştirakçılar 2 qrupa ayrılaraq bir qrupa onlayn neyrokoqnitiv öyrənmə proqramları, digərinə standart qulluq tətbiq edilib. İki qrup müalicənin başlanğıcında, müdaxilədən 15 həftə sonra və 6 ay sonra müqayisə edilib.

Tədqiqatın nəticələrinə görə;

• Standart qulluq alan və onlayn proqrama qatılan iştirakçılar müdaxilədən dərhal sonra və 6-cı ayın sonunda müqayisə edilib.
• Onlayn proqrama qatılan qrupda narahatlıq, depressiya və tükənmə simptomlarında standart qulluq alanlara nisbətən mühüm azalma baş verib.
• Başlanğıcda həyat keyfiyyəti dəyişməsində iki qrup arasında fərq olmayıb, lakin 6 ayın sonunda onlayn proqram alanların həyat keyfiyyətinin daha yaxşı olduğu müşahidə edilib.
• İki qrup arasında obyektiv neyropsixoloji funksiyada nə müdaxilədən dərhal sonra, nə də 6 ayın sonunda dəyişiklik müşahidə olunub.

Insight from Posit Science adlanan bu onlayn koqnitiv reabilitasiya proqramı uyğunlaşdırıla bilən zehin məşqləri ilə düşüncə qabiliyyətlərini inkişaf etdirərək məlumatın sürətli və düzgün işlənməsini hədəfləyib.

Xərçəng müalicəsi alan bəzi şəxslərin diqqətini toplamaqda, fokuslanmaqda və bəzi şeyləri xatırlamaqda çətinlik çəkdiyi həqiqətdir. Xərçəng təcrübəsi müalicənin son günü ilə bitmir. Xərçənglə qarşılaşan və müalicə olunan insanlar daha keyfiyyətli yaşamaq üçün fəal səylə həyat tərzi dəyişikliklərinidüşünməlidirlər.

Süd vəzi xərçənginin müalicəsi və sağqalım nisbətlərində sevindirici inkişaflar olur. Bu da hər gün bu xəstəliyə tutulan, lakin uğurlu müalicə ilə həyatına davam edən daha çox insan deməkdir. Bu zehin məşqi tədqiqatı kimi həyat keyfiyyətini artıran tətbiqlərin xəstələrimizin həyatına müsbət töhfə vermək potensialı var.

Gələcək araşdırmalarda düşüncə pozuntusu riski olan xəstələr müəyyən edilə bilsə, daha tez müdaxilə edilə və ehtimal ki, daha yaxşı nəticələr əldə oluna bilər. Həmçinin fiziki idman və düşüncə təliminin kombinasiyasının faydalı olub-olmaması araşdırılmalı digər mühüm mövzudur.