Pankreas xərçəngində əməliyyatdan əvvəl FOLFIRINOX-dan sonra adyuvant kimyaterapiya faydalıdırmı?

Mövzunun əhəmiyyəti

• Pankreas adenokarsinoması müalicə seçimləri məhdud olan xərçəngdir. Hazırda pankreas xərçənginin yeganə kurativ, yəni tam sağalma verə bilən müalicəsi əməliyyatdır.
• Diaqnoz zamanı xəstələrin yalnız 15-20%-si əməliyyata uyğun mərhələdədir. Lakin onlarda da residiv riski çox yüksəkdir.
• Buna görə əməliyyatın uğurunu artırmaq üçün əməliyyatdan əvvəl (neoadyuvant) və sonra (adyuvant) sistemik kimyaterapiya istifadə olunur.
• Neoadyuvant FOLFIRINOX pankreas xərçənginin nəticələrini yaxşılaşdırsa da, adyuvant müalicənin effektivliyi tam aydınlaşmayıb.

23 yanvar 2025 tarixində JAMA Oncology jurnalında dərc edilən araşdırmada adyuvant kimyaterapiyanın ümumi sağqalım təsiri ətraflı öyrənilib. Nəticələr pankreas xərçənginin müalicə alqoritmini formalaşdıra bilər.

JAMA araşdırmasına görə adyuvant kimyaterapiya sağqalımı artırır

• Əməliyyatdan əvvəl FOLFIRINOX almış və pankreas adenokarsinomasına görə cərrahi rezeksiya olunmuş xəstələrdə əməliyyatdan sonra FOLFIRINOX və ya digər çoxpreparatlı rejimlər ümumi sağqalımı nəzərəçarpacaq artırıb.

• Əməliyyatdan sonra FOLFIRINOX pankreas xərçəngində həyat itkisi riskini 34% azaldır. Çoxpreparatlı müalicə sağqalımı 43%-ə qədər artırır.

• Təkpreparatlı adyuvant kimyaterapiya sağqalım baxımından əhəmiyyətli fayda göstərməyib.

Araşdırmanın quruluşu

2010-2018 arasında 48 mərkəzdə və 20 ölkədə aparılmış retrospektiv kohort araşdırmasında lokal pankreas adenokarsinoması olan xəstələr öyrənilib.

Daxil edilmiş 767 xəstənin:

• Median yaşı: 62 il (kvartillərarası aralıq: 55-67 il).

• 52,7%-si kişi olub.

Xəstələr əməliyyatdan əvvəl 2-11 kurs FOLFIRINOX alıb, sonra cərrahi rezeksiya olunublar.

Əsas nəticə əməliyyatdan sonrakı 3. aydan hesablanan ümumi sağqalım (OS, overall survival) olub.

Nəticələr: adyuvant kimyaterapiyanın təsiri

• Adyuvant kimyaterapiya ümumi sağqalımı (OS) müstəqil şəkildə uzadıb. Adyuvant kimyaterapiya alanlarda həyat itkisi riski 34% azalıb (HR: 0,66; 95% CI: 0,49-0,87).

• FOLFIRINOX ilə adyuvant müalicə həyat itkisi riskini 43% azaldaraq sağqalımı artırıb (HR: 0,57; 95% CI: 0,40-0,80). Eyni şəkildə digər çoxpreparatlı kimyaterapiya rejimləri də sağqalımı 39% uzadıb (HR: 0,61; 95% CI: 0,41-0,92).

• Lakin təkpreparatlı adyuvant kimyaterapiyanın sağqalım üzərində əhəmiyyətli təsiri tapılmayıb. Təkpreparatlı müalicə ilə həyat itkisi riski azalsa da, azalma statistik əhəmiyyətli olmayıb (HR: 0,75; 95% CI: 0,55-1,03).

Yuxarıdakı şəkil pankreas adenokarsinomasında adyuvant müalicə (AT) rejimlərinin ümumi sağqalım təsirini müqayisə edən iki Kaplan-Meier əyrisini göstərir.

• A paneli (soldakı qrafik): AT (adyuvant müalicə) alan və almayan qrupların ümumi sağqalımını müqayisə edir. Adyuvant müalicə alanlarda ümumi sağqalım nəzərəçarpacaq daha yüksəkdir.
• B paneli (sağdakı qrafik): Müxtəlif adyuvant rejimləri müqayisə edir. (m)FOLFIRINOX və digər çoxpreparatlı rejimlər sağqalımı təkpreparatlı və müalicəsiz qruplardan daha çox artırıb.

Adyuvant kimyaterapiyanın sağqalım təsiri bu hallarda daha zəif olub:

• Neoadyuvant FOLFIRINOX-un səkkiz və ya daha çox kursu verildikdə,

• Radioloji cavab alındıqda,

• Limfa düyünü tutulumu olmadıqda (ypN0 xəstəlik).

Klinik tətbiq: müalicə seçimləri və nəzərə alınmalı məqamlar

Tədqiqatçılar çoxpreparatlı adyuvant müalicə mümkün olmayanda təkpreparatlı müalicənin faydasız ola biləcəyini və müalicə yükünün nəzərə alınaraq ehtiyatlı qərar verilməsini vurğulayıblar. Neoadyuvant kurs sayının da adyuvant müalicənin effektivliyinə təsir göstərə biləcəyini qeyd ediblər.

Araşdırmanın məhdudiyyətləri

• Adyuvant FOLFIRINOX əvəzinə başqa müalicə seçilməsinin və ya adyuvant müalicə verilməməsinin səbəbləri bilinmir; bu, seçim qərəzi yarada bilər.

• Neoadyuvant kurs sayı ilə adyuvant rejimlər arasındakı əlaqə ətraflı təhlil edilməyib.

• Bəzi klinik-patoloji göstəricilər 20%-dən çox məlumat çatışmadığına görə təhlilə daxil edilməyib.

Şərh

Araşdırma əməliyyatdan əvvəl FOLFIRINOX almış pankreas adenokarsinoması xəstələrində çoxpreparatlı adyuvant kimyaterapiyanın ümumi sağqalımı artırmasını güclü dəstəkləyir. Təkpreparatlı müalicənin məhdud faydası isə planlamada diqqətli qiymətləndirmənin vacibliyini göstərir.