Pazopanib (Votrient, Vopazzi) nədir? FDA təsdiqi, Türkiyədə qeydiyyatı və geriödəmə

Diqqət tələb edən hallar:

1. Qaraciyər funksiyası testlərinin yaxından izlənməsi:

   • Pazopanib müalicəsi zamanı qaraciyər fermentlərinin (ALT, AST) yüksəlməsi tez-tez müşahidə olunur. Buna görə müalicə başlanandan 3, 5, 7, 9 və 12-ci həftələrdə, sonra isə müntəzəm aralıqlarla qaraciyər funksiyası testləri aparılmalıdır.
   • ALT/AST səviyyələri normadan 3 dəfədən çox, lakin 8 dəfədən az yüksəldikdə müalicə həftəlik qaraciyər funksiyası testləri ilə izlənərək davam etdirilə bilər. Lakin ALT/AST səviyyələri 8 dəfədən çox olduqda dərmana fasilə verilməsi və qaraciyər fermentləri normaya qayıdanadək müalicəyə başlanmaması tövsiyə olunur. Bu halda doza azaldılaraq (məsələn, 200 mg/gün) müalicəyə yenidən başlana bilər.
   • Qaraciyər funksiyalarında aydın pozulmalar pazopanib müalicəsinin dayandırılmasını tələb edə bilər. Həmçinin pazopanib ağır qaraciyər pozğunluğu olan xəstələrə tövsiyə edilmir, çünki bu xəstələrdə dərmanın klirensi 50% azala bilər.

2. QT uzanması və kardioloji izləmə:

   • Pazopanib müalicəsi zamanı, xüsusilə QT uzanması riski olan xəstələrdə (məsələn, anadangəlmə QT uzanması sindromu olanlarda) ürək ritmi yaxından izlənməlidir. Müalicənin əvvəlində və müntəzəm aralıqlarla EKQ vasitəsilə QT intervalı yoxlanmalıdır.
   • Hipokaliemiya, hipomaqnezemiya və hipokalsemiya kimi elektrolit pozğunluqları pazopanib müalicəsi zamanı QT uzanmasına təkan verə bilər. Buna görə bu elektrolitlərin səviyyələri müntəzəm yoxlanmalı və lazım gəldikdə düzəldilməlidir.
   • Xüsusilə QT uzanmasına səbəb ola bilən antiaritmik dərmanlar qəbul edən və ya digər dərman qarşılıqlı təsirləri olan xəstələrdə risk daha yüksəkdir. Eyni zamanda pazopaniblə birlikdə istifadə edilən dərmanların da QT uzanması yaratma potensialı nəzərə alınmalıdır (məsələn, amiodaron, sotalol).

3. Tromboembolik hadisələr:

   • Pazopanib arterial tromboembolik hadisələr (miokard infarktı, insult, tranzitor işemik həmlə) riskini artıra bilər. Bu risk xüsusilə 60 yaşdan yuxarı, ürək-damar xəstəliyi tarixçəsi olan xəstələrdə daha yüksəkdir. Buna görə belə xəstələrdə müalicəyə başlamazdan əvvəl risk/fayda tarazlığı diqqətlə qiymətləndirilməlidir.
   • Müalicə zamanı ürək tutması, insult və ya digər tromboembolik hadisələrin əlamətləri görünərsə, dərhal müdaxilə edilməli və pazopanib müalicəsi dayandırılmalıdır.

4. Hipertoniya:

   • Pazopanib hipertoniyaya səbəb ola bilər və bu, adətən müalicənin ilk 18 həftəsində ortaya çıxır. Müalicə boyunca arterial təzyiq yaxından izlənməlidir. Xəstədə hipertoniya inkişaf edərsə, onu nəzarətə almaq üçün antihipertenziv müalicəyə başlanmalı və müntəzəm izləmə aparılmalıdır.
   • Arterial təzyiq çox yüksələrsə (məsələn, 160/100 mmHg-dən yuxarı), pazopanibin dozası azaldıla və ya lazım gəldikdə müalicə tam dayandırıla bilər.

5. Hemoptizi və beyin qanaxması riski:

   • Keçmişdə hemoptizi (qanlı bəlğəm), serebral hemorragiyası və ya klinik əhəmiyyətli qanaxması olmuş xəstələr pazopanib müalicəsinə başlamazdan əvvəl diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Xüsusilə böyük qanaxma riski olan xəstələrdə müalicədən sonrakı ilk 6 ayda ciddi qanaxma riski arta bilər.
   • Həmçinin qanaxmaya meyilli xəstələrdə və xüsusilə invaziv əməliyyat keçirəcək xəstələrdə ehtiyatlı olmaq lazımdır. Cərrahi müdaxilədən ən azı 7 gün əvvəl pazopanib müalicəsinə fasilə verilməsi tövsiyə olunur.

6. Mədə-bağırsaq perforasiyaları və fistullar:

   • Pazopanib müalicəsi zamanı nadir hallarda da olsa mədə-bağırsaq perforasiyaları və ya fistullar yarana bilər. Xüsusilə şiş bağırsaq divarına yaxın olduqda və ya bağırsaqda əvvəlcədən zədələnmə olduqda (məsələn, divertikulit, iltihabi bağırsaq xəstəliyi) risk daha yüksəkdir.
   • Qarın ağrısı, ürəkbulanma, qusma, qanaxma və ya perforasiya əlamətləri olan xəstələr dərhal qiymətləndirilməlidir.

7. Hipotiroidizm və qalxanabənzər vəz funksiyalarının izlənməsi:

   • Pazopanib müalicəsi zamanı hipotiroidizm inkişaf edə bilər. Buna görə qalxanabənzər vəz funksiyası testləri müalicənin əvvəlində və müntəzəm aralıqlarla aparılmalıdır.
   • Qalxanabənzər vəz funksiyası pozulan xəstələrdə tiroid hormon əvəzedici müalicəsinə başlana bilər.

8. Proteinuriya və böyrək funksiyalarının izlənməsi:

   • Proteinuriya pazopanib müalicəsinin əlavə təsiri kimi müşahidə oluna bilər. Müalicənin əvvəlində və müntəzəm olaraq sidik analizi ilə zülal miqdarı yoxlanmalıdır. Ciddi proteinuriya inkişaf edərsə (məsələn, nefrotik sindrom), pazopanib müalicəsi dayandırılmalı və ya doza azaldılmalıdır.
   • Böyrək funksiyaları, xüsusilə irəliləmiş mərhələli böyrək xəstəliyi olanlarda yaxından izlənməlidir.

9. Mielosupressiya:

   • Pazopanib qan hüceyrələrinin, xüsusilə neytropeniya (ağ qan hüceyrələrinin azalması) və trombositopeniya (trombosit sayının azalması) kimi göstəricilərin azalmasına səbəb ola bilər. Buna görə ümumi qan analizi müntəzəm izlənməli və mielosupressiya əlamətləri ortaya çıxdıqda uyğun tədbirlər görülməlidir.
   • Ağır mielosupressiyada infeksiya riski yüksək olduğundan xəstələrin bu baxımdan diqqətli olması və lazımi dəstəkləyici müalicələrin təmin edilməsi vacibdir.