Sağalmış xərçəng xəstələri metabolik sindromu yetərincə tanımır

İyun 2018-ci ildə PLoS One jurnalında dərc edilən tədqiqat sağalmış xərçəng xəstələrinin, metabolik sindrom və əlaqəli hallar barədə məlumatlarının yetərsiz olduğunu ortaya qoymuşdur. Tədqiqatı maraqlı edən isə xərçəngdən sağalmış bu insanların onsuz da 3-də 1-ində metabolik sindrom olmasına baxmayaraq bundan xəbərsiz olmaları idi.

Metabolik sindrom diaqnozu üçün aşağıdakı 5 meyardan ən azı 3-ü olmalıdır:

• Bel çevrəsi kişilərdə >102 cm və qadınlarda >88 cm
• Qan yağlarından olan triqliserid səviyyəsinin 150 mg/dL-dən yüksək olması və ya bu məqsədlə dərman istifadəsi
• Yaxşı xolesterin kimi tanınan HDL səviyyəsinin kişilərdə < 40 mg/dL və qadınlarda <50 mg/dL olması
• Qan təzyiqi ≥130/85 mmHg və ya təzyiq dərmanı istifadəsi
• Acqarına qan şəkərinin 100 mg/dL-dən yüksək olması və ya dərman istifadəsi (insulin və ya diabet həbləri)

Dünya üzrə xərçəngdən sağalan xəstələrin sayı gündən-günə artır. Digər tərəfdən, sağalan bu insanların daha uzun yaşaması və sağqalması üçün yeni tədqiqatlar davam edir.

Ürək-damar xəstəliklərimetabolik sindromu təşkil edən xəstəliklərdən və xərçəngdən qurtulanlar arasında ən geniş yayılmış həyat itkisi səbəblərindən biridir. Başqa bir tədqiqatda xərçəngdən sağalmış insanlarda xərçəng diaqnozu almayanlara nisbətən, 2 ilə 4 qat çox metabolik sindrom olduğu aşkar edilmişdir.

Koreyada aparılan bu tədqiqatda sağalmış xərçəng xəstələrində metabolik sindrom barədə məlumatlılıq, xəstəliklə bağlı bilik səviyyəsi və görülmə tezliyi araşdırıldı. Yaşı 20-dən böyük olan və xərçəng diaqnozu qoyulmuş cəmi 88 xəstə ilə aparılan sorğunun nəticələrinə görə;

• İştirak edən xəstələrin yarısından çoxu metabolik sindromu əvvəllər eşitmişdi
• Xəstələrin %6.8-i metabolik sindromu olduğunu bilirdi, halbuki əslində bu rəqəm %34 idi
• İştirakçıların %70-i çəki, təzyiq və bel çevrəsi kimi fiziki ölçülərdən xəbərdar olsalar da, metabolik sindrom diaqnozunda qan testlərinin edildiyini bilmirdilər.
• Metabolik sindromla bağlı biliyi ölçmək məqsədilə verilən suallara düzgün cavab nisbətləri müvafiq olaraq belə idi: xolesterin səviyyələri %37; miokard infarktı (ürək tutması) %38; diabet % 39; arterioskleroz (damar tutulması) %46; hipertoniya %47; piylənmə %47; insult (beyin iflici) %63.

Açıqlanan nəticələr xərçəngdən sağalan xəstələrin üçdə birindən çoxunda metabolik sindrom olmasına baxmayaraq onunla bağlı bilik səviyyəsinin ümumilikdə yetərsiz olduğunu göstərir. Sağalmış xərçəng xəstələrinin xüsusilə metabolik sindrom kimi həyat itkisinə səbəb ola biləcək xəstəliyi yaxından tanıması vacibdir. Daha uzun və gözəl həyat üçün lazım olan həyat tərzi dəyişikliyinin edilməsinin və müntəzəm həkim müayinələrinə getməyin mövcud risklərin azalmasındakı rolu unudulmamalıdır.

• Pis mənzərənin xəbərçisi: Metabolik sindrom! (ətraflı)