Sidik və prostat mikrobiotasının prostat xərçəngi ilə təəccüblü əlaqəsi

Prostat xərçəngi dəri xərçəngi istisna olmaqla inkişaf etmiş ölkələrdə kişilər arasında ən çox rast gəlinən xərçəngdir. Dünyada bir il ərzində 250 mindən çox kişi prostat xərçəngi səbəbindən həyatını itirir.

Prostat xərçəngi mürəkkəb / dəyişkən klinik gediş göstərir və biopsiyadan sonra müəyyən edilən Gleason balı da daxil olmaqla əldə olunan məlumatlarla xəstəliyin aqressiv olub-olmaması ehtimalı qiymətləndirilir.

Biomarkerlərlə xərçəngin gedişini proqnozlaşdırmaq

Aqressiv prostat xərçəngini müəyyən etmək üçün urinar (sidikdəki) biomarkerlərin müəyyən edilməsi marağın getdikcə artdığı sahədir. Prostat vəzinin istehsal etdiyi molekullar sidiyə çıxır. Sidiyin prostat vəzinə doğru sızması yaxşı məlumdur və bu, prostat-sidik dövranının mövcudluğunu dəstəkləyir.

Sidikdə əvvəllər müəyyən edilmiş biomarkerlər PCA3 və müxtəlif gen birləşmələrini əhatə edən gen ekspressiyası profillərini və ya gen metilləşməsinin qiymətləndirilməsini əhatə edir. Lakin bu testlərin heç biri klinikada geniş istifadə edilmir. Bununla yanaşı, xəstənin ilkin qiymətləndirilməsindən prostat xərçəngi risk qruplarını və xəstəliyin irəliləməsini etibarlı şəkildə proqnozlaşdırmaq üçün istifadə edilə biləcək biomarkerlər və klinik məlumatların birləşməsini tapmaqda çətinliklər davam edir.

• Əlaqəli mövzu: Gleason 6 prostat xərçəngidirmi və müalicə edilməlidirmi?

Mikrobiota və xərçəngin inkişafı

İrsi amillərin və etnik mənşənin prostat xərçənginin inkişafında məlum rolu vardır, xroniki iltihab da səbəb amili kimi irəli sürülüb.

Helikobakter pilori bakteriyasının yaratdığı xroniki infeksiya mədə xərçənginin inkişafının ən mühüm səbəbidir və bu da digər xərçənglərin inkişafında mikrob iştirakının araşdırılmasını təşviq edir.

Bakteriyaların urogenital yollarda və prostat toxumasında olduğu məlumdur və prostatdan təcrid edilmiş bakteriyalar heyvan modellərində iltihaba səbəb ola bilər.

Prostat toxumasındakı mikroblar müxtəlif Gleason balları olan xəstələr arasında fərqlənir və prostat xərçənginin mövcudluğu ilə sidiyin və qastrointestinal sistemin fərqli mikrob profilləri arasında əlaqələr vardır.

2019-cu ildə dərc edilmiş bir icmalda mikrobiom ilə prostat patologiyaları arasındakı əlaqə nəzərdən keçirilib, lakin nəticədə böyük çətinliklərin davam etdiyi bildirilib;

• Nümunənin kontaminasiyası (çirklənməsi)
• Effektiv nəzarət qrupu toxuması əldə etmək
• Tez-tez əlavə olunan yeni bakteriyaların təsnifləşdirilməsi

Bunun ardınca European Urology Oncology adlı jurnalda dərc edilmiş bir məqalədə tədqiqatçılar yuxarıdakı vəziyyətləri yaxşılaşdıraraq bakteriyaların mövcudluğu ilə prostat xərçəngi risk qrupları arasındakı əlaqəyə baxıblar.

Tədqiqatda nümunə kimi İngiltərədə Norfolk və Norwich Universitet Xəstəxanalarında prostat xərçəngi və ya hematuriya (qanlı sidik) üçün biopsiya olunacaq xəstələrdən biopsiyadan əvvəl alınmış sidik nümunələri və prostatektomiyadan sonra çıxarılmış prostatdan əldə edilmiş prostat ifrazatı istifadə olunub.

• Birincisi, prostat xərçəngi riski yüksək olan qruplarla müəyyən bakteriyaların mövcudluğu arasında əhəmiyyətli xətti əlaqə göstərilib (aşkarlama bakteriya DNA-sının flüoressent mikroskopik təhlili ilə aparılıb).
• İkincisi, daha yüksək metastatik xəstəlik yükü olan xəstə altqrupu müəyyən edilib. Bu müşahidə beş növ anaerob bakteriyadan ibarət ABBS-nin (Anaerob Bakteriya Biomarker Dəsti) hazırlanmasına gətirib çıxarıb (Şəkil 1-ə baxın).
• Üçüncüsü, sidik nümunələrinin təhlili ABBS-nin əhəmiyyətini dəstəkləyən göstərici nəticələr verib. Prostatektomiya şiş nümunələrindəki bakteriya məlumatları ilə ABBS-nin əhəmiyyəti toxumada da təsdiqlənib.

Birlikdə nəzərdən keçirildikdə bu tədqiqatlar prostat-sidik reflüks dövranında olan müəyyən ABBS-lərin aqressiv prostat xərçəngini proqnozlaşdırma roluna dair güclü məlumat verir.

Nəticə

Bu mövzuda aparılmış bütün tədqiqatlar ardıcıl olaraq belə nəticəyə gəlir: xərçəng toxumasında və ya qanda olan mikrobiomlar birdən çox xərçəng növünün diaqnozu və xəstəliyin gedişinin proqnozlaşdırılması üçün biomarker kimi istifadə oluna bilər.

Bu yeni tədqiqatda müəyyən edilmiş Anaerob Bakteriya Biomarker Dəstindəki (ABBS) bakteriyaların digər xərçəng növlərində də mövcudluğu göstərilib. Beləliklə, prostat xərçənginin aqressiv olub-olmadığını müəyyən etməkdə istifadə olunan üsuldan irəli getməyə kömək edə bilər.

ABBS-yə xas bakteriyaların xərçəngə səbəb olub-olmadığını, əgər varsa patogen prosesləri və sonra anaerob patogenləri aradan qaldıra biləcək mümkün müalicə seçimlərini müəyyən etmək üçün daha çox tədqiqata ehtiyac vardır.

Nəticə olaraq dərc edilmiş yeni tədqiqatla sidikdə və prostatda olan bakteriyaların xəstəliyin gedişini proqnozlaşdıran mümkün markerlər kimi əhəmiyyəti ortaya qoyulub. Əvvəlki tədqiqatlarla birlikdə nəzərdən keçirildikdə bu yeni iş bakteriyaların prostat xərçəngi patogenezində və təkamülündəki rollarına yönələcək gələcək tədqiqatlar üçün başlanğıc pilləsi olacaq.