Süd vəzi xərçəngində qoltuqaltı limfa düyünlərini çıxarmaq vacibdirmi? Limfödem riskini azaldan yanaşma
Bu məqalədə
SABCS 2025-də təqdim olunan BOOG 2013-08 tədqiqatı seçilmiş xəstələrdə sentinel biopsiyadan imtina edilə biləcəyini göstərir
Süd vəzi xərçəngi cərrahiyyəsində illərdir standart suallardan biri budur: “Qoltuqaltı (aksilyar) limfa düyünləri zədələnibmi?” Bu suala cavab üçün tez-tez aparılan prosedur sentinel limfa düyünü biopsiyasıdır (SLNB). Lakin SLNB “daha kiçik” cərrahi müdaxilə olsa da, bəzi xəstələrdə limfödem (qolun şişməsi), ağrı, hissiyyat itkisi və hərəkət məhdudluğu kimi həyat keyfiyyətinə təsir edən nəticələr yarada bilər.
San Antonio Breast Cancer Symposium (SABCS) 2025-də təqdim olunan Faza 3 BOOG 2013-08 tədqiqatı bunu yoxlayıb: Erkən mərhələli, klinik olaraq qoltuqaltı düyünləri mənfi olan (müayinə/görüntüləmə ilə) və süd vəzisini qoruyan cərrahiyyə + bütün süd vəzisinin radioterapiyası planlanan xəstələrdə SLNB aparılmasa, ilk 5 ildə regional residiv (qoltuqaltı/regional limfa sahələrində) artırmı?
*RFS: Regional residivsiz sağqalım (regional recurrence-free survival) • **Uzaq xəstəliksiz sağqalım (Distant disease-free survival).
Tədqiqatın dizaynı
Bu, randomizə edilmiş Faza 3 tədqiqatıdır. Süd vəzisini qoruyan cərrahiyyə planlanan, birtərəfli və klinik olaraq qoltuqaltı düyünləri mənfi (cN0) olan cT1–T2 (≤5 cm) xəstələr iki qrupa ayrılıb: bir qrupda SLNB aparılıb, digər qrup isə SLNB aparılmadan müalicə olunub. Hər iki qrupa həmin dövrün standartı olan bütün süd vəzisinin radioterapiyası tətbiq edilib.
Məqsəd qısaca budur: “Aksillanın cərrahi mərhələlənməsini azaltsaq, 5 ildə regional residiv baxımından təhlükəsizliyi qoruya bilərikmi?”
Tədqiqatın “tipik” xəstələri kimlər idi?
İştirakçıların orta yaşı 61idi. Xəstələrin çoxu 50 yaşdan yuxarı, şişlərin çoxu grade 1–2 və cT1 (daha kiçik şiş) profilində idi. Buna görə nəticələr xüsusilə “aşağı riskli” erkən mərhələli xəstə qrupuna daha çox işıq salır.
5 illik regional residivsiz sağqalım
Sütun: % • Fərq: 2.35 bənd (aşağı olmama sərhədini aşmadı)Bu nə deməkdir?
Tədqiqat 5 ildə regional residiv baxımından “SLNB aparmamaq daha pis deyil” (non-inferior) nəticəsini dəstəkləyir. Yəni düzgün seçilmiş xəstələrdə qoltuqaltına müdaxiləni azaltmaq fikri real görünür.
Uzaq xəstəliksiz sağqalım (DDFS)
Sütun: % • Mütləq fərq: 3.3 bəndQeyd: Bu nəticə tədqiqatın “regional residiv təhlükəsizliyi” əsas nəticəsindən fərqli sonlanma nöqtəsidir. Klinik şərh xəstə seçimi və izləmə müddəti ilə birlikdə aparılır.
SLNB-dən imtina niyə cəlbedicidir?
SLNB aksilyar disseksiyadan daha kiçik prosedur olsa da, “sıfır riskli” deyil. Tədqiqatı təqdim edən qrup SLNB-dən imtinanın xərc baxımından səmərəli ola biləcəyini və limfödem kimi ağırlaşmalardan qaçmaqla həyat keyfiyyətini artıra biləcəyini vurğulayıb.
Əsas sual: “Cərrahiyyəni azaltsaq, radioterapiyanı da azalda bilərikmi?”
Bu tədqiqatda demək olar ki, hamı bütün süd vəzisinin radioterapiyasını alıb. Bu gün isə bəzi mərkəzlərdə süd vəzisinin parsial şüalandırılması (məhdud sahə) kimi daha “azaldılmış” radioterapiya protokolları yayılır. Mütəxəssislərin SABCS müzakirələrində vurğuladığı qeyri-müəyyənlik budur: SLNB-dən imtina parsial radioterapiya ilə birlikdə hər vəziyyətdə eyni dərəcədə təhlükəsizdirmi?
Qısaca: indiki sübutlar “cərrahiyyəni azaltdıqda çox vaxt radioterapiyanı standart saxlayırıq” çərçivəsində daha güclüdür.
DROZDOGAN Akademiyasının şərhi: hansı xəstələrdə daha çox düşünülə bilər?
Tədqiqatdakı xəstə profilinə baxdıqda, SLNB-dən imtina yanaşması xüsusilə bu qruplarda daha “məntiqli namizəd” görünür:
• 50 yaş və yuxarı
• Klinik olaraq qoltuqaltı düyünləri mənfi (cN0)
• Kiçik şiş (əsasən cT1) və grade 1–2
• Əsasən HR+/HER2− biologiya
Son qərar görüntüləmə, patologiya, sistemli müalicə planı və xüsusilə radioterapiya strategiyası ilə birlikdə verilir.
Mənbə (SABCS 2025 təqdimat xülasəsi): BOOG 2013-08 Faza 3 tədqiqatı (SABCS 2025). Təqdim edən: Marjolein Smidt, MD, PhD (Maastricht UMC).
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.
Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.