Testosteron əlavəsi ilə xərçəng xəstəsində həyat keyfiyyətini artırmaq

Adətən irəliləmiş mərhələdə xərçəngdə gördüyümüz bədənin əzələ və piy kütləsinin həddindən artıq itirilməsinə kaxeksiya deyilir. Mənşəyinə baxdıqda kaxeksiya sözü, kakos (pis) və hexia (vəziyyət-duruş) yunan köklərindən yaranmış sözdür. Yəni kaxeksiya pis vəziyyət və ya pis duruş mənasında işlədilmişdir. Xərçəngə bağlı həyat itkilərinin təxminən %20-sinin kaxeksiya ilə birlikdə olması faktı da kaxeksiyanın əhəmiyyətini vurğulayır.

- Əlaqəli xərçəng: Xərçəng xəstələri niyə arıqlayır? Xərçəng kaxeksiyası (ətraflı)

Kaxeksiya xərçəng xəstələrinin təxminən %50-sində yaranır. Xərçəng kaxeksiyasının səbəbləri və əsas mexanizmləri tam aydınlaşdırılmamışdır. Yəni xərçəng xəstələrinin bir yarısında görülmədiyi halda digər yarısında görülməsinin səbəbi hələ aydın deyil. Yaranan kaxeksiya halsızlıq, gücsüzlük əlamətlərinə gətirib çıxarır, fiziki məşq qabiliyyətinin azalmasına, fəaliyyət vəziyyətinin pisləşməsinə, hətta insanın yataqdan asılı olmasına səbəb ola bilər. Nəticədə həyat keyfiyyətinin pisləşməsi ilə üzləşirik.

- Əlaqəli mövzu: Xərçəng xəstəsində həyat keyfiyyəti mövzusu

Xərçəng kaxeksiyası halsızlıq, gücsüzlük, məşq zamanı yetərsiz qalmaq, fiziki fəaliyyətin məhdudlaşması vəziyyətləri ilə qapalı bir dövrə yaradır. Başqa sözlə, kaxeksiya nəticəsində yaranan gücsüzlük fiziki fəaliyyəti məhdudlaşdırır, fiziki fəaliyyətin məhdudlaşması isə kaxeksiyanın əzələ itkisi və əzələ zəifliyi komponentinin daha da artmasına səbəb olur. Xəstənin həyat keyfiyyətini yüksəltmək baxımından bu dövrəni qırmaq son dərəcə vacibdir.

- Əlaqəli mövzu: Xərçəngə bağlı arıqlama — kaxeksiya necə müalicə edilə bilər?

Testosteron əlavəsi ilə xərçəng kaxeksiyasının müalicəsi

Testosteron əlavəsinin sağlam insanda əzələ kütləsini artırdığı məlumdur. Buna əsasən, testosteron müalicəsinin xərçəng kaxeksiyasında faydalı olub-olmayacağına dair son illərdə çoxsaylı araşdırmalar aparıldı.

Kaxeksiyada testosteron müalicəsinin həm kişi, həm də qadın xəstələr üçün qiymətləndirildiyini də qeyd etmək lazımdır.

Testosteronun xərçəng kaxeksiyasında görülən;

• Əzələ itkisinə və
• Xəstələrin həyat keyfiyyətinə töhfəsini qiymətləndirən randomizə edilmiş nəzarətli klinik tədqiqatın nəticələri 14 aprel 2018-ci ildə Journal of Cachexiajurnalında dərc edildi.

Texas Universitetində 5 il ərzində aparılan bu tədqiqatda testosteron müalicəsi verilən qrupdakı xəstələrin əksəriyyəti qadın idi.

Tədqiqatın nəticələrinə görə, irəliləmiş mərhələdə xərçəng xəstələrinə 7 həftə testosteron müalicəsinin verilməsi;

• Azalmış bədən kütləsində artım təmin etdi və bunun həyatla bağlı əhəmiyyətli nəticələri oldu.
• Testosteron verilən qrupda həyat keyfiyyəti və fiziki fəaliyyət qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə artdı.
• Sözügedən müalicənin ömür uzunluğuna təsiri olmasa da, hər hansı arzuolunmaz təsir və ya təhlükəsizlik şübhəsi yaranmadı.

Nə qədər yaşadığımız qədər — hətta bəlkə daha çox — necə yaşadığımızın əhəmiyyətli olması yanaşması həmişə yadda saxlanmalıdır. Hədəfimiz həmişə həm ömür uzunluğunu, həm də həyat keyfiyyətini artırmaq olsa da, bu, hər zaman mümkün olmur. Xəstələrin heç olmasa əsas ehtiyaclarını qarşılaya bilməsini təmin edə biləcək müalicələrin qiymətləndirilməsinin “həyat keyfiyyəti” əldə edilməsində böyük əhəmiyyət daşıdığı qənaətindəyik. 

Əlaqəli mövzu:

- Kişi menopauzası nədir? Xərçəng müalicəsindən sonra kişilərdə menopauza əlamətləri və müalicəsi