Xərçəng xəstələri təyyarəyə minə bilərmi? Tətil və səyahət tövsiyələri

Xərçəng xəstələri səyahət edə bilərmi? Təyyarə ilə səyahətin hansı təhlükələri ola bilər? Nələrə diqqət etmək lazımdır?..

Xərçəng xəstələrinin tətil planı ola bilər, uzaqda yaşayan yaxınları ilə vaxt keçirmək istəyə, tibbi müalicə və ya digər işləri üçün səyahət etməli ola bilərlər. Səyahət xərçəng xəstəsi üçün bəzi risklər və çətinliklər daşıyır. Bəs bunlara qarşı nə etmək olar?

Həkiminizlə birlikdə qiymətləndirin

1. Fiziki vəziyyətiniz uyğundurmu? Məsələn, şikayətiniz varsa onun ağırlığı.
2. Tibbi müalicəniz buna icazə verirmi? Məsələn, hansı tezliklə kimyaterapiya alırsınız.
3. Getməyi planlaşdırdığınız yer uyğundurmu? Uzaqlığı və immun sisteminizə mənfi təsir ehtimalları mühüm məsələlərdir. 
4. Getdiyiniz yerdə ehtiyacınız ola biləcək tibbi müdaxiləyə çıxış varmı? Mümkün təcili hallarda kimə zəng ediləcək.

Bütün bu mühüm məsələlər həkiminizlə danışılıb qiymətləndirilməlidir.

Təyyarə səyahəti sizin üçün uyğun olmalıdır

Təyyarə səyahəti xərçəng xəstələri üçün bəzi risklər daşıya bilər və təyyarədə tibbi müdaxilə seçimləri daha azdır, yaxud planlaşdırılmamış eniş və ya gecikmə kimi hallar yarana bilər. Bütün şəraiti və ehtimalları düşünməliyik.

Müstəqil hərəkət edə bilirsinizmi?

Uçuşdan əvvəl, uçuş zamanı və sonra təyyarəyə minib-enmə, tualet və dərman qəbulu kimi məsələlərdə köməyə ehtiyacınız ola bilər. Kabin heyəti təyyarəyə daxil olub yerləşməyinizdən başqa hər zaman kömək edə bilməyə bilər. Buna görə yaxınınız və ya köməkçinizlə səyahət etsəniz, ehtiyaclarınızı problemsiz qarşılayıb daha rahat ola bilərsiniz.

Oksigen

Kabində oksigen sıxlığı azalır. Havadakı oksigendən istifadə səviyyəsi azaldıqda qandakı oksigen də azalır. Anemiyanız, ürək və ya ağciyər probleminiz, yaxud damar probleminiz varsa, bu sizə daha pis təsir edib dispneyə (təngnəfəsliyə) səbəb ola bilər. Oksigen səviyyənizi oksigen balonu ilə kifayət səviyyəyə çatdıra bilərsiniz. Mobil oksigen balonunuzla uçuşa gedə və ya təyyarədəki təcili tibbi yardım dəstindən oksigen təmin edə bilərsiniz. Əvvəlcədən bu məlumatı versəniz, uçuş zamanı və ya terminallarda transferdə işçilər sizə daha asan kömək edə bilərlər.

Kabin təzyiqi

Barotravma, yəni təzyiqdən qaynaqlanan narahatlıq yaşana bilər. Yuxarı qalxdıqca təzyiq azalır. Aşağı təzyiqdə bədəndəki qazlar genişlənir və bəzi narahatlıqlara yol aça bilər.

Məsələn, baş, qarın, qulaq və diş ağrısı yaşana bilər.

Bunlar üçün bəzi tədbirlər:

1. Uçuş zamanı və əvvəl qazlı içkilər içməyin,
2. Uçuşdan əvvəl qaz yaradan lobya, noxud kimi quru paxlalılar yeməyin,
3. Valsalva manevri, yəni ağız və burnu bağlayıb qulaqlardan hava alıb-vermək düzgün şəkildə və düzgün vaxtda edilməlidir. Təyyarə qalxarkən ağız və burnu bağlayıb nəfəs almaq, enərkən ağız və burun bağlı nəfəs vermək rahatladıcı üsullardandır.
4. Tez-tez udqunun
5. Saqqız çeynəyə bilərsiniz.

Rütubət

Kabində rütubət də olduqca aşağıdır. Ağız və göz quruluğu, halsızlıq kimi narahatlıqlar yarada bilər. Bunun üçün ən yaxşı üsul uçuşdan əvvəl və sonra bol su içməkdir. Göz quruluğu üçün yanınızda göz damcısı saxlaya bilərsiniz. Kofeinli və alkoqollu içkilərdən uzaq durun.

Hərəkətsizlik

Sıx vəziyyətdə oturmaq, hərəkət edə bilməmək ayaqlarda şişkinliyə, dərin vena tutulmasına (trombozuna) və ağciyər emboliyasına (ağciyər damarının tutulmasına) səbəb ola bilər. Bunun qarşısını almaq üçün:

1. Elastik varikoz corablarını həkiminizlə məsləhətləşərək istifadə edə bilərsiniz.
2. Oturarkən müntəzəm kiçik məşq hərəkətləri edə bilərsiniz 
3. Mümkünsə, oturarkən ayaqlarınızı yerdən yüksək yerə qoyun, 
4. Koridorda müntəzəm yeriməyə çalışın
5. Alkoqoldan başqa bol maye qəbul edin.
6. Laxtalanma əleyhinə (antikoaqulyant) müalicəyə ehtiyacınızı həkiminizlə danışın.

Xarici uçuşlarda xərçəng xəstələrinin immun sistemi

Getməyi planlaşdırdığınız yerdən asılı olaraq, xüsusilə xarici uçuşlarda bəzi peyvəndləri vurdurmalı ola bilərsiniz. Bu peyvəndlər müəyyən infeksiyalara qarşı yüksək qoruma təmin edir. Lazım olan peyvəndləri düzgün vaxtda və şəkildə həkiminizlə məsləhətləşərək vurdurmalısınız.

Səyahət zamanı sağlamlığınıza diqqət edin

1. Çox isti iqlimli bölgədə hərəkətlərinizi məhdudlaşdırın, həddindən artıq idman etməyin,
2. Qapalı şüşə suyu için, dişlərinizi də bu hazır su ilə fırçalayın,
3. Özünüz hazırlamadığınız buzu içkilərdə istifadə etməyin,
4. Salat kimi bişməmiş yeməkləri və qabığı soyulmadan yeyilən meyvələri seçməyin,
5. Papaq və günəşdən qoruyucu krem istifadə edin,
6. Ağcaqanadlara diqqət edin, qovucu sprey istifadə edin. Lavanda və evkalipt kimi bitkilərdən özünüz təbii ağcaqanad qovucu hazırlayıb götürməyi də seçə bilərsiniz.

Nəticə

Xərçəng xəstəsi kimi səyahətdən çəkinə bilərsiniz. Həkiminizlə düzgün ünsiyyət quraraq uyğun vaxt, müddət və yeri nəzərə alan səyahət planı hazırlamaq mühümdür. Belə olduqda tibbi müalicə, tətil və ya başqa səbəblə getdiyiniz yerdən fiziki və emosional baxımdan ən yaxşı vəziyyətdə qayıtmağınız da bizim üçün mühümdür.

Əlaqəli mövzu:

- Hava proqnozu nikbin deyil - bu isti ilə necə mübarizə aparmalı?