Xərçəng xəstələri üçün həyatın son dövründə qulluğun ABŞ və Kanada üzrə müqayisəsi

Khaki və həmkarlarının 2019 ASCO Keyfiyyətli Qulluq Simpoziumunda təqdim etdiyi tədqiqatda araşdırmaçılar kimyaterapiya istifadəsi və intensiv terapiya şöbəsinə (YBÜ) qəbul daxil olmaqla daha aqressiv həyatın son dövründə qulluq yanaşmalarını ABŞ-ın Vaşinqton ştatı ilə Kanadanın Alberta əyaləti arasında müqayisə etdilər.

Həyatın son dövründə qulluq (End Of Life Care) nədir?

Həyatının sonuna yaxınlaşmış və xəstəliyini sağaltmaq və ya nəzarət altına almaq üçün standart müalicəni dayandırmış şəxslərə verilən qulluqdur. Həyatın son dövründə qulluq xəstələrə və ailələrinə fiziki, emosional, sosial və mənəvi dəstəyi əhatə edir. Məqsəd ağrını və digər əlamət və şikayətləri nəzarət altına almaqdır ki, xəstə mümkün qədər rahat olsun. Həyatın son dövründə qulluq palliativ qulluq, dəstəkləyici qulluq və hospis (qulluq evi) xidmətini əhatə edə bilər.

Tədqiqatın üsulu

Tədqiqatçılar oxşar cəmiyyət quruluşuna və müalicələrə oxşar çıxış imkanlarına baxmayaraq, ABŞ-ın çoxşaxəli səhiyyə sistemi ilə müqayisədə Kanadada bütün xəstələrin vahid sosial səhiyyə sistemi altında olmasının həyatın son dövründə qulluğu dəyişdirəcəyi və Kanadada daha intensiv son dövr qulluğunun ola biləcəyi düşüncəsi ilə yola çıxıblar.

Tədqiqatda 2014-2016-cı illər arasında 2-ci - 4-cü mərhələ solid (bərk, orqan) xərçəngi olub həyatını itirmiş xəstələrin kimyaterapiya və intensiv terapiya şöbəsinə qəbul məlumatları araşdırıldı.

Kanadanın Alberta əyalətində təxminən 11.200, ABŞ-ın Vaşinqton ştatında isə 7.900 xəstə tədqiqata daxil edilmə meyarlarına uyğun gəldi. Ən çox görülən xərçəng növləri ağciyər (Kanada xəstələrinin % 31-i, ABŞ xəstələrinin % 35-i), kolorektal (% 17 və % 9 müqayisəsi), süd vəzi (% 10 və % 6 müqayisəsi) və prostat (% 11 və % 4 müqayisəsi) idi.

Tədqiqatın nəticələri

• Həm ABŞ-da, həm də Kanadada xəstələrin son 30 günü ərzində "təcili yardım şöbəsinə birdən çox müraciət nisbətləri" oxşar idi: Vaşinqton % 12.4, Alberta % 12.1
• Həyatın son 14 günündə kimyaterapiya istifadəsi ABŞ-da Kanadadan daha yüksək idi: % 6,3 və % 2,7 müqayisəsi.
• Həyatın son 30 günündə kimyaterapiya istifadəsi ABŞ-da Kanadadan daha yüksək idi: % 13.4 və % 6,6 müqayisəsi.
• Həyatın son 30 günündə intensiv terapiyaya qəbul ABŞ-da Kanadadan daha çox idi: % 19,9 və % 3,9 müqayisəsi.

Tədqiqatçılar "Kimyaterapiya istifadəsi və həyatın son 30 günündə intensiv terapiyaya qəbul Vaşinqtonda Albertadan daha çox idi. Albertada intensiv terapiya şöbəsinə qəbul nisbətinin aşağı olması qulluq məqsədlərinin müzakirəsinə üstünlük vermə səylərindən qaynaqlana bilər. Uyğun olmayan aqressiv son dövr qulluğunu doğuran amilləri müəyyənləşdirmək və müqayisə etmək üçün gələcək tədqiqatlar ABŞ və Albertadakı xəstələr üçün xərçəng qulluğunu yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər." şərhini verdilər.

Yaxşı qurulmuş və bu mövzuda təlim keçmiş səhiyyə işçilərinin verdiyi həyatın son dövründə qulluq həm xəstələrə ciddi fayda verir, həm də səhiyyə xərclərində milyard dollarlara çatan qənaət təmin edir.