Yaponiyada HPV Peyvəndi Əleyhdarlığının Təəccüblü Tarixi

Yaponiyada HPV Peyvəndi Əleyhdarlığı

İnsan papilloma virusu (HPV), xərçəng yaradan viruslar arasında ən çox qarşılaşdığımız növdür. 150-dən çox alt növü olan virusun çoxlu xərçənglə (uşaqlıq boynu, vulva, vagina, anal və baş-boyun) yaxın əlaqəsi tədqiqatlarla müəyyən edilib. HPV mənşəli xərçənglərdən qorunmaq üçün ən təsirli yol, HPV peyvəndləridir. Bir çox tədqiqat peyvəndləmənin xüsusilə, uşaqlıq boynu xərçənginə qarşı böyük qoruyucu təsirini göstərsə də, Yaponiyada HPV peyvəndi əleyhdarlığı müşahidə olunur. Bu münasibətin Yaponiyaya bədəli ağır olub: hər il 10.000 qadına yeni uşaqlıq boynu xərçəngi diaqnozu qoyulur, 3.000 qadın xəstəlikdən ölür. Son 10 ildə uşaqlıq xərçənginə bağlı, ölüm nisbəti isə %9.6 artıb.

Yaponiyanın Yaxın Tarixində HPV Peyvəndi Mühüm Gündəm Mövzusu Oldu

Yaponiyada yayılan "HPV peyvəndi zərərlidir" fikrinə görə 2019-cu ilin sonunda araşdırma aparıldı. Rəqəmlərə görə uşaqlıq boynu xərçənginə tutulma 1990-cı illə müqayisədə 2017-ci ildə, ikiqat artım göstərdi. 2017-ci ildə 10.000 yeni hal müəyyən edildi və təxminən 2800 nəfər xəstəlikdən öldü. Əksinə HPV peyvəndləməsində qabaqcıl Avstraliya bütün uşaqlara peyvəndi pulsuz verir və, Avstraliya gələcəkdə uşaqlıq boynu xərçəngini demək olar bitirəcək ilk ölkə sayılır. Tədqiqatlar HPV 16 və 18 alt növlərinin uşaqlıq boynu xərçəngində rolunu yenə göstərdi və, HPV peyvəndinin %95.93 uğurlu olduğu müəyyən edildi. Buna görə 2017-ci ilin martında 71 ölkədə HPV peyvəndi Milli Peyvənd Proqramına (NIP) daxil edildi. Yaponiyada da 2010-cu ildə pulsuz peyvənd kateqoriyasına alınan HPV, 2013-cü ildən 12 və 16 yaş arasındakı qızları əhatə etdi.

Yaponiyada HPV Peyvəndi Əleyhdarlığı Necə Başladı?

Rutin peyvənddən sonra yerli ağrı, əzələ ağrısı, yuxu pozğunluğu, işıq və səsə həssaslıq kimi yan təsirlər Yaponiya mediasında və sosial mediada sürətlə yayıldı, peyvənd əleyhdarlığını başlatdı. Buna görə 2013-cü ilin iyununda Yaponiya hökuməti HPV peyvəndini tövsiyə etməyi dayandırdı. Təəssüf ki, elmi sübutsuz şayiələrin sürətlə yayılması ilə peyvəndləmə, %70-lərdən sürətlə %1-dən aşağı düşdü. Peyvəndə çıxış olsa da, cəmiyyətdəki əleyhdarlıq ailələrin qərarını çətinləşdirir. Bu, geniş miqyasda HPV mənşəli uşaqlıq boynu xərçəngi və əlaqəli xəstəliklərlə mübarizənin tibbi xərcini artıracaq, həyat keyfiyyətini azaldacaq. Qeyri-müəyyənliyi aydınlaşdırıb nəticələri elmi sübuta əsaslandırmaq üçün Yaponiyada peyvənddən sonra risk/fayda nisbətləri hesablandı. Nəticədə cəmiyyətdə deyilən xroniki ağrı kimi yan təsirlər olsa belə, HPV peyvəndinin, faydalarının daha böyük nisbətdə olduğu sübut edildi. Geniş elmi araşdırmalar bu yan təsirlərin HPV peyvəndi ilə əlaqəsiz olduğunu dəstəkləsə də, şayiələr gələcəkdə təhlükəli nəticələr yaradacaq. Bunun qarşısını almaq üçün Yaponiya hökuməti bəzi proqramlarla əhalini HPV barədə maarifləndirməyə başlayıb. - Əlaqəli mövzu: Peyvəndlər sayəsində xəstəliyin necə göründüyünü unutmaq

Siyasətçi Xəstələnəndə Dəyişən Tarazlıqlar

2019-cu ilin noyabrında uşaqlıq boynu xərçəngi diaqnozu alıb müalicə görən hakim partiya üzvü Junko Mihara bu yay peyvənd haqqında məlumatlandırıcı çıxış etmək istədiyini bildirdi və digər səkkiz bölgə rəhbəri ilə HPV peyvəndini dəstəkləyən məktub imzaladı. Bunun ardınca Səhiyyə Nazirliyi dekabrda peyvənd broşürlərinin dəyişdirildiyini, lakin müntəzəm peyvənd dövrünə qayıtmaq üçün hələ vaxt cədvəlinin olmadığını bildirdi.

Sosial Media Xəbərləri "Həqiqətləri" Ötərkən...

Mediadakı məlumat çirkliliyi qızların və ailələrin düzgün məlumatlandırılmasına və qərar verməsinə mane olur. 11 fevral 2020 bazar ertəsi dərc edilən tədqiqatda böyük qızlarda HPV peyvəndini dayandırmaq qərarı yenidən nəzərdən keçirilməzsə, Yaponiyada təxminən 11.000 nəfərin uşaqlıq boynu xərçəngindən ölə biləcəyi bildirilib. Başqa tədqiqatda dəyişiklik olmasa gələcək 50 ildə "önlənə bilən" 10.800 uşaqlıq boynu xərçəngi halının ölümlə nəticələnə biləcəyi qeyd edilib. Xüsusilə səhiyyə qurumları əhalini maarifləndirməli və faydaların daha üstün olduğunu bildirməlidir. Yaponiya hökuməti yenidən peyvənd tövsiyəsinə başladıqdan sonra çox diqqətli olmalı, oxşar hadisələrin təkrarlanmasına mane olmalıdır. Uzunmüddətli mənfi nəticələri indidən təxmin etmək çox çətin deyil. Peyvənd olunan qızlar və ailələr mümkün yan təsirlər barədə məlumatlandırılmalı, müşahidədə saxlanmalıdır. Beləliklə, ictimai qarışıqlıq önlənər. Biz səhiyyə mütəxəssisləri kimi HPV peyvəndinin qoruyuculuğunu elmi məlumatlarla dəstəkləyir və Yaponiyanın səhvdən tez dönməli olduğuna inanırıq.

• Trump peyvənd əleyhinə fikirlərindən niyə dönməli oldu?