آیا درمان‌های ترکیبی هدفمند در ملانوم پیشرفته مزیت بیشتری دارند؟

بر اساس مطالعه منتشرشده در مجله پزشکی بریتانیا، در ملانوم پیشرفته نشان داده شد درمان‌های ترکیبی نسبت به درمان تک‌دارویی مزیت بیشتری دارند.

در سال‌های اخیر پیشرفت‌های بسیار جدی در درمان ملانوم متاستاتیک (پیشرفته) حاصل شده است. به‌ویژه با مشخص شدن نقش جهش ژن BRAF در ایجاد ملانوم، راهبردهای درمانی هدف‌گیرنده آن اهمیت فراوان یافتند. جهش‌های BRAF هدف این درمان‌ها، مسیری به نام MAPK را فعال می‌کنند که باعث رشد و تکثیر کنترل‌نشده سلول می‌شود. بنابراین با مهار محصولات این ژن با برخی داروها، می‌توان جلوی تکثیر کنترل‌نشده را هم گرفت. در این درمان داروهای مسدودکننده BRAF مانند ومورافنیب و دابرافنیب یا مسدودکننده مسیر MAPK مانند ترامتینیب استفاده می‌شوند. اما پس از مدتی با فعال شدن دوباره مسیر MAPK، مقاومت به مهارکننده‌های BRAF ایجاد و بیماری دوباره پیشرفت می‌کند. در این نقطه تصور می‌شود مصرف هم‌زمان داروهای مهارکننده BRAF و مسیر MAPK نتایج بهتری بدهد. به همین دلیل در مطالعه‌ای که اخیراً انجام شد بررسی شد آیا ترکیب دابرافنیب و ترامتینیب در ملانوم متاستاتیک از ومورافنیب تنها مؤثرتر است یا خیر.

در مطالعه، از حدود 700 بیمار ملانوم متاستاتیک دارای جهش BRAF که قبلاً درمان نگرفته بودند، به بخشی فقط ومورافنیب و به بخشی دابرافنیب و ترامتینیب داده و آن‌ها پیگیری شدند. در نتیجه میزان بقای 12 ماهه در دریافت‌کنندگان دابرافنیب و ترامتینیب %72 و در دریافت‌کنندگان فقط ومورافنیب %65 تعیین شد. همچنین زمان بدون پیشرفت بیماری به‌ترتیب 11,4 در برابر 7,3 ماه و میزان پاسخ درمانی به‌ترتیب %64 در برابر %51 بود. در گروه دابرافنیب و ترامتینیب، 47 بیمار پاسخ کامل داشتند، در حالی که در گروه ومورافنیب این تعداد فقط 27 بود. همچنین این وضعیت بر اساس عواملی مانند سن، جنس و نوع جهش تفاوتی نشان نداد.

در نتیجه مطالعات قبلی نشان داده‌اند ترکیب دابرافنیب-ترامتینیب نسبت به دابرافنیب تنها و ترکیب ومورافنیب-کوبیمتینیب نسبت به ومورافنیب تنها مزیت بیشتری دارند. همچنین نشان دادن برتری ترکیب دابرافنیب-ترامتینیب نسبت به ومورافنیب در این مطالعه، نشان می‌دهد در ملانوم پیشرفته درمان ترکیبی از درمان تک‌دارویی سودمندتر است. این موضوع نشانه نیرومندی است که در آینده درمان‌های ترکیبی هدفمند باید جایگاه بسیار بیشتری در درمان ملانوم پیشرفته داشته باشند. اما یافته‌ها باید با مطالعات جدید پشتیبانی شوند.