آیا مهار تولید استروژن تخمدان در بیماران جوان با خطر بالای عود سرطان پستان، فایده اضافی دارد؟

بر اساس پژوهش تازه منتشرشده در مجله پزشکی بریتانیایی NEJM، در گروهی از بیماران سرطان پستان، مهار تولید استروژن در تخمدان علاوه بر هورمون‌درمانی پس از جراحی و شیمی‌درمانی، خطر عود سرطان را کاهش داده است.

برخی سلول‌های سرطانی برای رشد به هورمون استروژن نیاز دارند. این نوع سرطان پستان، سرطان با گیرنده هورمونی مثبت نام دارد. سال‌هاست در بیماران سرطان پستان مرحله زودرس با گیرنده هورمونی مثبت، هورمون‌درمانی پس از جراحی و شیمی‌درمانی اصل اساسی است. تاموکسیفن گیرنده‌های استروژن در بافت پستان را متوقف می‌کند و به این ترتیب جلوی گسترش سرطان گرفته می‌شود. تاکنون درمان استاندارد زنان پیش از یائسگی تاموکسیفن بود و استفاده از آن احتمال عود بیماری را %20-30 کاهش می‌داد. داروهای مهار هورمون غیر از تاموکسیفن، مهارکننده‌های آروماتاز شامل آناستروزول، لتروزول و اگزمستان هستند که پیش از یائسگی استفاده نمی‌شوند. آروماتاز آنزیمی است که استروژن را می‌سازد و مهارکننده‌های آروماتاز با مهار آن در بافت چربی مانع تولید استروژن می‌شوند. اما مصرف داروهای مهار هورمون غیر از تاموکسیفن پیش از یائسگی درست نیست؛ زیرا وقتی عملکرد تخمدان برقرار است، استفاده از مهارکننده آروماتاز باعث افزایش استروژن و اثر معکوس می‌شود. مصرف پیش از یائسگی فقط هنگامی ممکن است که همراه داروهای متوقف‌کننده عملکرد تخمدان باشد.

در مطالعات بالینی تاکنون، مقایسه مصرف تاموکسیفن به‌تنهایی، تاموکسیفن همراه داروهای مهار تخمدان و مهارکننده آروماتاز همراه داروهای مهار تخمدان به‌طور جامع ارزیابی نشده بود. در مقاله منتشرشده در NEJM، زنان سرطان پستان پیش از یائسگی جداگانه فقط تاموکسیفن، تاموکسیفن همراه مهار تخمدان، یا مهارکننده آروماتاز (اگزمستان در این مطالعه) همراه مهار تخمدان دریافت کردند؛ این 3 بازو مقایسه شدند و مصرف مهارکننده تخمدان در گروه با خطر بالای عود سرطان پستان، فایده‌ای مرزی نشان داد.

هم‌اکنون در زنان جوان پرخطر، به مدت 2-3 سال تاموکسیفن همراه داروهای مهار تخمدان استفاده می‌کنیم. نتیجه این مطالعه تازه نیز استفاده از این داروها در همین گروه را حمایت می‌کند. اما برای مصرف هم‌زمان مهارکننده‌های آروماتاز و داروهای مهار تخمدان نتیجه مستقیمی ارائه نمی‌کند.