آیا می‌دانستید در 1 مورد از هر 7 سرطان ریه، جهش‌های ارثی وجود دارد؟

با بیش از 2 میلیون مورد جدید در هر سال، سرطان ریه همچنان در میان شایع‌ترین انواع سرطان قرار دارد. این میزان باعث می‌شود سرطان ریه همراه با سرطان پستان در صدر فهرست شایع‌ترین سرطان‌ها باشد. اگرچه بخش بزرگی از سرطان‌های ریه، حدود 90%، با مصرف دخانیات مرتبط است، خطر ابتلا به سرطان ریه برای همه افراد سیگاری یکسان نیست. همچنین در افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند نیز موارد سرطان ریه دیده می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که علت‌های سرطان ریه تنها به سیگار و مواد شیمیایی غیرمرتبط با سیگار محدود نمی‌شود. پژوهش‌های ژنتیکی سال‌های اخیر نشان می‌دهند که در ایجاد سرطان ریه، عوامل ارثی نیز ممکن است مؤثر باشند. این یافته‌های تازه از استفاده گسترده‌تر آزمایش‌های ژنتیکی در تشخیص و درمان سرطان ریه پشتیبانی می‌کنند.

در 15% از سرطان‌های ریه، جهش‌های ارثی شناسایی شد

JCO Precisicion Oncology در پژوهشی که در 22 نوامبر 2023 در این مجله منتشر شد، نشان داد که حدود یک‌هفتم بیماران مبتلا به سرطان ریه که آزمایش ژنتیکی داده بودند، واریانت‌های ژنتیکی ارثی بیماری‌زا (pathogenic germline variants= PGVs)  داشتند.

این فراوانی از میزان گزارش‌شده قبلی بیشتر است و نشان می‌دهد که انجام آزمایش ژنتیکی ارثی برای تمام بیماران مبتلا به سرطان ریه می‌تواند مناسب باشد.

پژوهشگران داده‌های 7788 بیمار مبتلا به سرطان ریه را بررسی کردند که در سال‌های 2015-2022 آزمایش ژنتیکی داده بودند.

بیماران با پنل‌های ژنی که 159 ژن مختلف را بررسی می‌کردند، آزمایش شدند. در بیشتر این آزمایش‌ها، وضعیت ژنتیکی بیماران با پنلی شامل 80-84 ژن (44.1%) یا پنلی شامل 42-47 ژن (22.4%) ارزیابی شد.

توضیح نمودارها: نتایج آزمایش ژنتیکی در میان تمام بیماران گروه مطالعه. (A) نتایج کلی آزمایش ژنتیکی؛ نسبت بیماران مثبت، ناقل، نامشخص و منفی. (B) میزان شایع‌ترین تغییرات ژنتیکی ارثی بیماری‌زا در افراد با نتیجه مثبت.

در نتیجه این آزمایش‌ها، در 14.9% از بیماران بررسی‌شده (در مجموع 1161 بیمار) یک واریانت ژنتیکی بیماری‌زا (تغییر) شناسایی شد. در 49.3% از دیگر بیماران هیچ تغییر ژنتیکی بیماری‌زا یا با اهمیت نامشخص یافت نشد. نتیجه آزمایش 32.8% نامشخص بود و 2.9% به‌عنوان ناقل واریانت‌های ژنتیکی مشخص طبقه‌بندی شدند.

پژوهشگران در تحلیلی متمرکز بر ژن‌های مشخص در بیش از 1000 بیمار، دریافتند که واریانت‌های ژنتیکی بیماری‌زا بیش از همه در ژن BRCA2 (2.8%)، ژن CHEK2 (2.1%) و ژن ATM (1.9%) وجود داشتند. همچنین در 0.9% از این بیماران واریانت‌های ژن EGFR شناسایی شد.

از 1161 بیمار دارای واریانت ژنتیکی بیماری‌زا، 61.3% به دلیل داشتن واریانت در ژن‌های مرتبط با ترمیم آسیب DNA به‌طور بالقوه واجد شرایط شرکت در کارآزمایی‌های بالینی تشخیص داده شدند. در مجموع، 1104 بیمار (95.1%) یافته‌هایی در ژن‌هایی داشتند که می‌توانست بر مدیریت بالینی سایر انواع سرطان اثر بگذارد.

بیشتر بیمارانی که با آزمایش ژنتیکی جهش‌های ارثی سرطان در آن‌ها شناسایی شد (71.1%)، قبلاً به نوع دیگری از سرطان مبتلا شده بودند. شایع‌ترین سرطان‌های اضافی عبارت بودند از سرطان پستان (33.5%)، سرطان‌های گوارشی (23%) و سرطان‌های دستگاه ادراری‌تناسلی (15.4%).

در این پژوهش، بالاترین فراوانی واریانت‌های ژنتیکی بیماری‌زا به‌ویژه در بیماران با سابقه سرطان تخمدان (20.2%) و سایر سرطان‌های زنان (18%) دیده شد.

پژوهشگران با اشاره به محدودیت‌هایی مانند تفاوت اندازه پنل‌های ژنی و آزمایش برخی بیماران تنها بر اساس یک ژن، بیان کردند که این وضعیت ممکن است نشان‌دهنده میزان واریانت ژنتیکی بیماری‌زای بالاتر از رقم گزارش‌شده باشد.

در نهایت، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که بررسی معمول وجود واریانت‌های ژنتیکی بیماری‌زا (PGV) در ژن‌های خطر سرطان در تمام بیماران مبتلا به سرطان ریه می‌تواند هم برای بیماران و هم اعضای خانواده آن‌ها مفید باشد. تصور می‌شود چنین غربالگری ژنتیکی می‌تواند به رویکردهای درمانی شخصی‌سازی‌شده و شناخت بهتر خطرهای اعضای خانواده کمک کند.