داروی جدید برای بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما

مجله انکولوژی لنستبر اساس نتایج پژوهشی که در آن منتشر شده است، در بیماران مبتلا به مولتیپل میلومای مقاوم به درمان یا عودکننده، پومالیدوماید (Pomalyst®) به‌همراه دگزامتازون با دوز پایین، در مقایسه با دگزامتازون با دوز بالا به‌تنهایی، مدت بقای بدون پیشرفت بیماری و در مجموع مدت بقا را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

مولتیپل میلوما نوعی سرطان است که در ارتباط با سلول‌های پلاسما، نوعی از گلبول‌های سفید خون و بخشی از دستگاه ایمنی بدن، ایجاد می‌شود. بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما دارای تعداد زیادی سلول پلاسمای غیرطبیعی هستند که موجب افزایش تعداد پادتن‌های دارای اختلال عملکرد قابل‌شناسایی در ادرار و/یا خون می‌شوند. تاکنون گزینه‌های درمانی بیماران مبتلا به مولتیپل میلومی مقاوم به درمان یا عودکننده به لنالیدوماید (Revlimid®) و بورتزومیب (Velcade®) محدود بوده است. برای این بیماران روش درمانی استانداردی وجود ندارد، سیر بیماری نیز چندان مطلوب نیست و میانگین بقا کمتر از 1سال است.

پومالیدوماید؛ دارویی تعدیل‌کننده سیستم ایمنی و ایمونومدولاتور است که اثربخشی آن در بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما که به داروهای بورتزومیب (Velcade®)، تالیدوماید (Thalomid ®) و لنالیدوماید (Revlimid®) مقاوم هستند، نشان داده شده است. پومالیدوماید به‌طور مستقیم از رگ‌زایی (تشکیل عروق خونی) و رشد سلول‌های میلوما جلوگیری می‌کند. پومالیدوماید که به‌صورت قرص خوراکی تجویز می‌شود، برای از بین بردن سلول‌های سرطانی و جلوگیری از رشد آن‌ها از سیستم ایمنی بدن حمایت می‌کند. هدف از به‌کارگیری این روش درمانی، درمان بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما است که پیش‌تر دست‌کم دو درمان دریافت کرده، به این درمان‌ها پاسخ نداده و پس از آخرین درمان، طی 60 روز پیشرفت بیماری در آن‌ها شناسایی شده است (مقاوم به درمان و دچار عود سرطان).

پومالیدوماید به‌تنهایی در بیماران مبتلا به مولتیپل میلومی عودکننده اثر محدودی نشان داده است، اما هنگام ترکیب با دگزامتازون، اثر هم‌افزای آن قابل‌توجه بوده است. استرالیا، کانادا، اروپا، روسیه و آمریکادر پژوهش‌هایی که در آن‌ها انجام شد، در مجموع 455 بیمار مبتلا به مولتیپل میلومای مقاوم به درمان/عودکرده شرکت کردند که دست‌کم دو بار با بورتزومیب و لنالیدوماید درمان شده بودند. به‌طور تصادفی به 302 بیمار پومالیدوماید (در روزهای 1 و 21ام، روزانه 4mg به‌صورت خوراکی) و همچنین دگزامتازون با دوز پایین (در روزهای 1، 8، 15 و 22ام، روزانه 40mg به‌صورت خوراکی) داده شد و 153 بیمار دیگر با دگزامتازون با دوز بالا (در روزهای 1-4,9-12 و 17-20ام، روزانه 40mg به‌صورت خوراکی) درمان شدند. پس از 10 ماه پیگیری، میانگین بقای بدون پیشرفت سرطان در بیماران دریافت‌کننده پومالیدوماید و دگزامتازون با دوز پایین 4 ماه تعیین شد، در حالی که این میزان در گروه کنترل 1.9 ماه بود. در تحلیل زیرگروه‌ها مشخص شد که میانگین بقای بدون پیشرفت بیماری در بیماران دریافت‌کننده پومالیدوماید، در مقایسه با درمان قبلی، طولانی‌تر بوده است. در مجموع، میانگین بقا در بیماران دریافت‌کننده پومالیدوماید 12.7 ماه تعیین شد، در حالی که در گروه دیگر 8.1 ماه بود. پاسخ به درمان در بیماران دریافت‌کننده پومالیدوماید/دگزامتازون با دوز پایین %31 بود، در حالی که این میزان در بیماران دریافت‌کننده دگزامتازون با دوز بالا به‌تنهایی در %10 باقی ماند.

اگرچه عوارض جانبی ایجادشده در گروه پومالیدوماید بیشتر بود، در هر دو گروه در حد قابل‌کنترل بودند.

این نتایج امیدوارکننده پژوهش نشان داده‌اند که ترکیب پومالیدوماید و دگزامتازون با دوز پایین که به‌صورت اضافی تجویز می‌شود، باید به‌عنوان گزینه درمانی جدیدی برای بیماران مبتلا به مولتیپل میلومای عودکرده/مقاوم به درمان در نظر گرفته شود.