دیسپلازی سرویکس یا دهانه رحم چیست؟
در این مقاله
دیسپلازی سرویکس چیست؟
دیسپلازی سرویکس وضعیتی پیش‌سرطانی است که در آن سلول‌های سطح دهانه رحم به‌طور غیرطبیعی رشد می‌کنند.
وجود عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) باعث این وضعیت می‌شود. با آنکه سرطان نیست، متخصصان آن را پیش‌درآمد سرطان دهانه رحم می‌دانند. پاپ‌اسمیر و غربالگری منظم به کشف آن کمک می‌کند. پس از تشخیص، با روش‌هایی مانند کونیزاسیون می‌توان درمان و از پیشرفت جلوگیری کرد.
برآورد می‌شود فقط در آمریکا هر سال بین 250 هزار تا 1 میلیون زن دچار آن شوند.
علائم دیسپلازی سرویکس چیست؟
معمولاً نشانه‌ای ندارد. بیشتر افراد دارای HPV نیز علامت یا مشکل سلامت ندارند. تشخیص معمولاً پس از پاپ‌اسمیر روتین انجام می‌شود.
اگر دیسپلازی به سرطان دهانه رحم بینجامد، شاید علامت ایجاد شود؛ بااین‌حال سرطان اولیه ممکن است بی‌علامت باشد. سرطان پیشرفته می‌تواند خونریزی و ترشح غیرطبیعی، از جمله خونریزی پس از فعالیت جنسی، ایجاد کند.
علت‌های دیسپلازی سرویکس چیست؟
طبق مقاله 2021، این وضعیت پیامد عفونت HPV است. این نام گروهی از بیش از 200 ویروس را در بر می‌گیرد و HPV 16 علت %50 موارد سرطان دهانه رحم است.
HPV شایع‌ترین عفونت منتقل‌شونده جنسی است
اغلب افراد فعال از نظر جنسی با ویروس روبه‌رو می‌شوند و در %90 موارد، ایمنی بدن طی 2 سال ویروس را پاک می‌کند.
اما در برخی، عفونت HPV ماندگار می‌شود و ممکن است دیسپلازی ایجاد کند؛ وضعیتی که بدون درمان شاید به سرطان دهانه رحم بینجامد.
در پایین، مسیر عفونت HPV دهانه رحم تا بهبود، دیسپلازی یا سرطان ترسیم شده است.
عوامل خطر دیسپلازی سرویکس چیست؟
دیسپلازی پیش‌درآمد ایجاد سرطان دهانه رحم است. عوامل افزایش‌دهنده احتمال سرطان دهانه رحم عبارت‌اند از:
- HPV
- شروع فعالیت جنسی در سن کم، به‌ویژه پیش از 18 سالگی
- فعالیت جنسی با بیش از یک نفر
- سیگار
- ایمنی ضعیف
- کلامیدیا؛ بیماری منتقل‌شونده جنسی ناشی از باکتری کلامیدیا
- مصرف طولانی قرص جلوگیری
- زایمان‌های بسیار
- بارداری پیش از 20 سالگی
- مواجهه با دی‌اتیل‌استیل‌بسترول، شکل مصنوعی هورمون استروژن
- سابقه خانوادگی سرطان دهانه رحم
مقاله 2021 می‌گوید مواجهه با HPV در سن کم شاید احتمال ماندگاری عفونت را افزایش دهد.
دیسپلازی و پیشرفت بیماری
مؤسسه ملی سرطان آمریکا می‌گوید دیسپلازی می‌تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد.
متخصصان آن را چنین طبقه‌بندی می‌کنند:
- ضایعه سنگفرشی داخل‌اپی‌تلیال کم‌درجه (LSIL): شکل خفیف دیسپلازی است که متخصصان آن را CIN-1 نیز می‌نامند. سلول سطح سرویکس اندکی غیرطبیعی است. این ضایعات معمولاً بی‌درمان برطرف می‌شوند، اما اگر به بافت نزدیک گسترش یابند، ممکن است سرطانی شوند.
- ضایعه سنگفرشی داخل‌اپی‌تلیال پُردرجه (HSIL): شکل متوسط یا شدید دیسپلازی، موسوم به CIN-2 یا CIN-3 است. در CIN-2 سلول سطح سرویکس تا حد متوسط غیرطبیعی و در CIN-3 میزان ناهنجاری بیشتر است.
هر دو شکل ممکن است به سرطان پیشرفت کنند.
پیشرفت دیسپلازی به سرطان سرویکس ممکن است 10 تا 30 سال طول بکشد. پس متخصصان می‌گویند اغلب مبتلایان شاید در سن کم با HPV مواجه شده باشند.
تشخیص دیسپلازی چگونه است؟
پاپ‌اسمیر روتین می‌تواند تشخیص دهد. نتیجه LSIL آزمایش بیشتر می‌خواهد تا شدت تغییر روشن شود؛ نتیجه HSIL شاید کولپوسکوپی لازم داشته باشد. کولپوسکوپی بررسی نزدیک سرویکس (رحم)، واژن و فرج برای نشانه بیماری است.
متخصص شاید بیوپسی، برداشتن تکه کوچکی از بافت سرویکس، بخواهد. نتیجه آزمایشگاه می‌تواند سرطانی بودن سلول‌ها را نشان دهد و درمان مناسب بر همان پایه پیشنهاد می‌شود.
دیسپلازی چگونه درمان می‌شود؟
طبق مقاله 2021، در موارد خفیف می‌توان منتظر ماند و پیگیری کرد؛ احتمالاً پس از یک سال پاپ‌اسمیر پیشنهاد می‌شود. برای موارد متوسط تا شدید، متخصصان برداشتن رشد غیرطبیعی با جراحی را توصیه می‌کنند.
گزینه‌های احتمالی:
- برداشتن جراحی بخشی از سرویکس، موسوم به کونیزاسیون یا بیوپسی مخروطی
- لیزر برای آسیب به سلول‌ها با نور متمرکز
- برداشت الکتروجراحی با حلقه؛ حذف سلول غیرطبیعی با سیم برق‌دار
- انجماد ناحیه غیرطبیعی با سرمای شدید، کرایوکوتریزاسیون یا کرایوسرجری
دیسپلازی همیشه به سرطان پیشرفت نمی‌کند. درمان‌هایی برای برداشتن سلول غیرطبیعی پیش از ایجاد سرطان وجود دارد.
پیشگیری از دیسپلازی سرویکس
برای پیشگیری می‌توان واکسن HPV دریافت کرد. برای کودکان 11 – 12 سال و افراد زیر 26 سالِ فعال از نظر جنسی توصیه می‌شود. غربالگری منظم، از جمله پاپ‌اسمیر، نیز لازم است. در اکتبر 2018، FDA گسترش کاربرد واکسن 9 ظرفیتی HPV، Gardasil 9 را برای زنان و مردان 27 تا 45 سال تأیید کرد. اما واکسن 9 ظرفیتی هنوز به کشورمان نرسیده است.
روش دیگر، فعالیت جنسی ایمن با وسایل محافظتی مانند کاندوم است؛ این کار می‌تواند احتمال ابتلا به HPV را کم کند.
پرسش‌هایی برای پزشک
پس از تشخیص، احتمالاً پرسش‌های زیادی پیش می‌آید. چند پرسش پیش یا پس از تشخیص که شاید برحسب فرد فرق کنند، این‌ها هستند:
- نتیجه پاپ‌اسمیر من چه معنی دارد؟
- گام بعدی چیست؟
- می‌توانم واکسن HPV بزنم؟
- پاپ‌اسمیر بعدی را چه زمانی انجام دهم؟
- درمان پیشنهادی وضعیت من چیست؟
- پس از درمان چه انتظاری داشته باشم؟
- باید با انکولوژیست دیدار کنم؟
خلاصه
دیسپلازی سرطان نیست، بلکه رشد پیش‌سرطانیِ دارای سلول غیرطبیعی سطح سرویکس است و از عفونت ماندگار HPV ناشی می‌شود. افراد علامتی ندارند. غربالگری مانند پاپ‌اسمیر شاید به تشخیص زودرس کمک کند.
برای پیشگیری می‌توان واکسن HPV و روش محافظتی در رابطه جنسی را به کار برد. کاهش خطر ابتلا به HPV، خطر ایجاد دیسپلازی را نیز کم می‌کند.
منابع
2. بازبینی پزشکی توسط Stacy A. Henigsman, DO — نوشتهٔ Jenna Fletcher. What is cervical dysplasia? medicalnewstoday.com March 18, 2022
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.