FDA داتوپوتامب دروکستکان را برای سرطان پستان پیشرفتهٔ HR مثبت و HER2 منفی تأیید کرد

در 17 ژانویهٔ 2025، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، برای بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان پستان متاستاتیک یا غیرقابل‌جراحی، دارای گیرندهٔ هورمونی (HR) مثبت و گیرندهٔ 2 فاکتور رشد اپیدرمی انسانی (HER2) منفی (IHK 0، IHK1+ یا IHK2+/ISH-) که پیش‌تر برای این بیماری متاستاتیک، درمان مبتنی بر هورمون و شیمی‌درمانی دریافت کرده بودند، داروی متشکل از آنتی‌بادی هدف‌گیرندهٔ Trop-2 و مهارکنندهٔ توپوایزومراز، یعنی داتوپوتامب دروکستکان-dlnk (Datroway، Daiichi Sankyo, Inc.) را تأیید کرد.

این، برای کونژوگهٔ آنتی‌بادی‌دارو (ADC) با نام داتوپوتامب دروکستکان (Dato-DXd)، نخستین تأیید FDA است.

Trop-2 چیست؟ داروهای سرطان با هدف Trop-2 کدام‌اند؟

Trop-2 (آنتی‌ژن 2 سطح سلول تروفوبلاست)یک گلیکوپروتئین تراگذری غشا است که در بسیاری از سرطان‌های اپی‌تلیالی بیش‌ازحد بیان می‌شود و در رشد، تکثیر و متاستاز سلول‌های تومور نقش دارد. ازاین‌رو، درمان‌های هدف‌گیرندهٔ Trop-2 به موضوع پژوهشی مهمی در درمان سرطان تبدیل شده‌اند. 

ساسی‌توزومب گوویتکان (Trodelvy)یک کونژوگهٔ آنتی‌بادی‌دارو است که Trop-2 را هدف می‌گیرد و مهارکنندهٔ توپوایزومراز I با نام SN-38 را حمل می‌کند. پس از اتصال به Trop-2، وارد سلول می‌شود و SN-38 را آزاد می‌کند؛ با مهار همانندسازی DNA، مرگ سلول‌های سرطانی را در پی دارد. این دارو برای سرطان پستان و سرطان اوروتلیال تأیید شده است (ببینید: جزئیات تأییدها).

داتوپوتامب دروکستکان، دارویی است که FDA آن را به‌عنوان دومین داروی ضدسرطان با هدف Trop-2 تأیید کرده است.

تأیید FDA بر پایهٔ مطالعهٔ TROPION-Breast01

این تأیید بر یافته‌های کارآزمایی تصادفی، چندمرکزی و باز TROPION-Breast01 با شرکت 732 بیمار استوار است. بیماران دیگر برای دریافت درمان هورمونی بیشتر مناسب نبودند و پیش‌تر دو بار شیمی‌درمانی دریافت کرده بودند.

در مقایسهٔ 365 بیمار دریافت‌کنندهٔ داتوپوتامب دروکستکان (Dato-DXd) با 367 بیمار دریافت‌کنندهٔ شیمی‌درمانی به انتخاب پزشک، شامل اریبولین، کاپسیتابین، وینورلبین یا جمسیتابین، نتایج نشان داد که میزان پاسخ و بقای بدون پیشرفت بیماری (PFS) بهبود یافته است.

نتایج

• میانهٔ PFS در بازوهای Dato-DXd و شیمی‌درمانی، به‌ترتیب، 6.9 و 4.9 ماه بود و به‌طور چشمگیری طولانی‌تر شد (نسبت خطر [HR]، 0.63).

• میانهٔ بقای کلی، به‌ترتیب، 18.6 و 18.3 ماه بود و تفاوت معناداری بین دو بازو نشان نداد (HR، 1.01).
• میزان پاسخ کلی تأییدشده، 36% و 23%بود و میانهٔ مدت پاسخ در بازوهای Dato-DXd و شیمی‌درمانی، به‌ترتیب، 6.7 و 5.7 ماه گزارش شد.

عوارض جانبی

واکنش‌های ناخواسته‌ای که دست‌کم در 20% بیماران دیده شدند، با احتساب اختلالات آزمایشگاهی، شامل زخم دهان، تهوع، خستگی، کاهش گلبول‌های سفید، کاهش کلسیم، ریزش مو، کاهش لنفوسیت‌ها، کاهش هموگلوبین، یبوست، کاهش نوتروفیل‌ها، خشکی چشم، استفراغ، افزایش آلانین آمینوترانسفراز، کراتیت، افزایش آسپارتات آمینوترانسفراز و افزایش آلکالین فسفاتاز بودند.

یافته‌های کارآزمایی نشان داد که بیماران دریافت‌کنندهٔ Dato-DXd در مقایسه با دریافت‌کنندگان شیمی‌درمانی، سمیت درجهٔ 3 یا بالاتر و کاهش یا وقفهٔ دوز کمتری داشتند.

دوز

دوز توصیه‌شدهٔ Dato-DXd برابر 6 mg/kg به‌صورت انفوزیون وریدی هر سه هفته یک بار است؛ برای بیماران با وزن 90 kg و بیشتر، حداکثر دوز 540 mg است. درمان تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول ادامه می‌یابد.

این تأیید در آمریکا به‌دنبال تأیید دسامبر 2024 در ژاپن صادر شد. همچنین FDA برای درخواست مجوز بیولوژیک مصرف Dato-DXd در برخی سرطان‌های ریهٔ غیرسلول‌کوچک، اولویت بررسی قائل شده است. به‌گفتهٔ Daiichi Sankyo: «برنامهٔ جامع جهانی توسعهٔ بالینی ادامه دارد و بیش از 20 کارآزمایی، اثربخشی و ایمنی داتوپوتامب دروکستکان را در چندین نوع سرطان، از جمله سرطان ریهٔ غیرسلول‌کوچک، سرطان پستان سه‌گانه‌منفی و سرطان پستان HR مثبت و HER2 کم یا منفی بررسی می‌کنند.»