هدف تازه برای درمان تومور مغزی تهاجمی گلیوبلاستوما: پروتئین‌های تلومر!

گلیوبلاستوما (GBM) نوعی سرطان مغز با درمان بسیار دشوار است. ناتوانی داروها در عبور مؤثر از سد خونی‌مغزی و وجود سازوکارهای ژنتیکی و زیستی متفاوت در تومورهای مغزی، سیر بیماری را بدتر می‌کنند. در نوامبر 2017، در Cançer Cell مطالعه‌ای منتشر شد که طبق آن روشی مؤثر برای جلوگیری از رشد سلول‌های گلیوبلاستوما کشف شد.

مولکول‌های اصلی هدف‌گرفته‌شده در پژوهش، پروتئین‌های مرتبط با تلومرهستند. همان‌طور که می‌دانیم فعالیت تلومراز در سلول‌های سرطانی بسیار بالاست. به این وسیله، تلومرهایشان را در سطح مشخصی حفظ می‌کنند و توان تکثیر نامحدود دارند. پژوهشگران بررسی کردند آیا در گلیوبلاستوما که زیست‌شناسی متفاوتی دارد، مهار پروتئین‌های تلومر مؤثر خواهد بود یا نه.

• آنزیم تلومراز، اکسیر جاودانگی سلول‌های سرطانی، چیست؟ چه اهمیتی در سرطان دارد؟

گلیوبلاستوما، از سلول‌های ستاره‌ای سیستم عصبی به نام آستروسیت منشأ می‌گیرد. این تومورها معمولاً سلول‌های بنیادی گلیوبلاستوما دارند. این سلول‌ها تکثیر پیوسته گلیوبلاستوما را ممکن می‌کنند. فعالیت پروتئین TRF1 در سلول‌های بنیادی گلیوبلاستوما بالا یافت شده است. پروتئین TRF1 به انجام عملکردهای تلومرها کمک می‌کند. همچنین نقش مهمی در خودنوسازی سلول‌های بنیادی گلیوبلاستوما دارد.

با توجه به همه این اطلاعات، بررسی شد آیا مهار فعالیت پروتئین TRF1 بر رشد تومورهای گلیوبلاستوما اثر می‌گذارد یا نه.

طبق نتایج پژوهش؛

• در مدل‌های حیوانی آزمایشگاهی، در نتیجه مهار فعالیت TRF1، کاهش رشد تومور مشاهده شد و طول عمر تا میزان 80 درصد افزایش یافت.
• در مدل‌های حیوانی هیچ عارضه جانبی ناشی از درمان مشاهده نشد.

این مطالعه برای ما چه معنایی دارد؟

• فعالیت تلومراز در سلول‌های بنیادی سرطان بسیار بالاست. به همین دلیل درمان‌هایی که آنزیم تلومراز یا سازوکارهای تلومر را هدف می‌گیرند می‌توانند سلول‌های بنیادی سرطان را به‌شکل مؤثر از بین ببرند.
• راهبرد درمانی مؤثری علیه تومورهای دشواردرمان مانند گلیوبلاستوما کشف شد.
• باید به‌طور ویژه تأکید کرد که این مطالعه هنوز در محیط آزمایشگاه آزمایش می‌شود. لازم است در مطالعات بعدی درستی و اثربخشی آن اثبات شود.

همچنین باید گفت در سال‌های اخیر محصولات گوناگونی با وعده عمر طولانی و ادعای افزایش طول تلومر از طریق بالا بردن فعالیت تلومراز فروخته می‌شوند. این‌ها نه به‌عنوان دارو، بلکه مکمل بازاریابی می‌شوند. آنزیم تلومراز در سلول‌های سرطانی بیشترین فعالیت را دارد. سلول‌های سرطانی سازوکارهایی برای جلوگیری از کوتاه شدن تلومر ایجاد کرده‌اند. در چنین شرایطی باید بگوییم دریافت مکمل برای طولانی کردن تلومر را از نظر سرطان بسیار خطرناک می‌دانیم. طبیعی‌ترین و درست‌ترین راه حفظ تلومر، عادت‌های زندگی سالم، تغذیه درست و ورزش منظم است.

• تغذیه مدیترانه‌ای با حفظ طول تلومرها، سالمندی سالم‌تر و خطر کمتر سرطان را نوید می‌دهد