موفقیت Dabrafenib و Trametinib در سرطان ریه مرحله 4. BRAF مثبت

در مرحله 4. سرطان ریه غیرسلول کوچک، در زیرگروه جهش BRAF V600E مثبت، موفقیت ترکیب dabrafenib و trametinib در ESMO 2017 ارائه شد.

تقسیم زیرنوع که قبلاً فقط بر نمای میکروسکوپی بود، اکنون با جست‌وجو و شناسایی ویژگی ژنتیکی سلول سرطان، یعنیجهش‌های DNAانجام می‌شود. یعنی پزشکی سرطان هر روز، دقیق‌تر می‌شود. درمان هدف‌گیر جهش محرک را، داروی هدفمند می‌نامیم. یکی از جهش‌های محرک ریه، BRAF است.

رایج‌ترین شکل، جهش BRAF V600E، در %1-2 آدنوکارسینوم‌های ریه است.

جهش BRAF چیست؟

BRAF ژن انسانی کدکننده B-Raf است. پروتئین در پیام رشد درون سلول نقش دارد (شکل زیر). در 2002 نخستین پروتئین معیوب B-Raf ناشی از جهش در برخی سرطان‌های انسان یافت شد. در ملانوم بدخیم تهاجمی پوست، vemurafenib و dabrafenib هدف‌گیر جهش، قبلاً تأیید FDA را گرفته بودند. مطالعات بعدی نشان دادند علاوه بر ملانوم، در سرطان روده بزرگ، سرطان تیروئید و سرطان ریه غیرسلول کوچک نیز با میزان‌های مشخصی جهش BRAF وجود دارد.

سازوکار رشد درون سلولیکی از آنها مسیر Ras/Raf/MEK/ERK است؛ پژوهش قبلی مهار چندنقطه‌ای را مؤثرتر از تک‌نقطه‌ای نشان داده بود.

ESMO 2017در فاز-2 ارائه‌شده، بیماران بدون درمان قبلی مرحله 4. ریه سلول کوچک با مهارکننده BRAF، dabrafenib و MEK، trametinib، از هر 4 نفر، 3 نفر پاسخ کامل، نسبی یا بیماری پایدار داشتند. در فاز-2، با جهش BRAF V600E و ریه غیرسلول کوچک متاستاتیک، 36 نفر خط نخست خوراکی روزی 2 بار 150 mg dabrafenib (Tafinlar) و روزی 1 بار 2 mg trametinib (Mekinist) گرفتند. میانه سن 67، %61 زن، %83 سفید و %72 سیگاری بودند.

بر اساس نتایج؛

• با میانه پیگیری 16 ماه، %64 پاسخ معنادار دادند و در پاسخ‌دهندگان میانه مدت پاسخ 10.4 ماه بود. 
• برای همه بیماران، میانه مدتی که بیماری با درمان تحت کنترل باقی ماند 10.9 ماه و میزان کنترل سرطان توسط درمان %75 به دست آمد.
• دو بیمار متاستاتیک پاسخ کامل دادند؛ یعنی یافته‌های رادیولوژیک کاملاً ناپدید شدند.
• میانه بقای کلی کمی بیش از 2 سال، 24.6 ماه بود.

در بیماران دریافت‌کننده ترکیب dabrafenib و trametinib، عوارض جانبی جدی شامل افزایش آزمایش عملکرد کبد (ALT و AST) (%8-14)، تب (%11) و کاهش حجم ضربه‌ای قلب (کسر جهشی) (%8) گزارش شد.

در نتیجه، هدفمند ریه با گام کوچک اما ثابت پیش می‌رود. گام مهم دیگر نتایج دو داروی هدفمند در جهش BRAF بود که در ESMO 2017 ارائه شد. با پیشرفت مهم پزشکی، شیمی‌درمانی ریه کم‌کم جای خود را به هدفمند و/یا ایمونوتراپی می‌دهد.