میراث نامطلوب خطر ژنتیکی، پیروی از سبک زندگی سالم و انسداد عروق قلب

عوامل ژنتیکی و سبک زندگی هر دو از علل مهم بیماری عروق کرونر، اختلالی پیچیده و علت برجسته مرگ در جهان، هستند. سرخرگ‌های کرونر قلب را تغذیه می‌کنند و اهمیت استعداد خانوادگی در خطر انسداد آنها نخستین بار در سال 1938 توصیف شد.

از سال 2007 با تحلیل‌های ارتباطی سراسر ژنوم، بیش از 50 ناحیه مستقل ژنی، لوکوس، مرتبط با خطر بیماری عروق کرونر شناسایی شده‌اند. با تحلیل این ژن‌های پرخطر و محاسبه بر اساس آنها، تلاش می‌شود احتمال انسداد آینده عروق کرونر تغذیه‌کننده قلب برآورد شود. باید تأکید کرد آزمایش‌های ژنتیکی بیماری‌های قلبی‌عروقی هنوز در درمانگاه‌ها به‌طور فعال استفاده نمی‌شوند. آزمایش مؤثر در این زمینه زمانی ممکن خواهد شد که بخش بزرگی از ژن‌های مرتبط با بیماری‌های قلبی‌عروقی شناسایی شوند. محاسبه خطر قلبی‌عروقی که امروزه فعالانه استفاده می‌کنیم بر اساس «سن، فشار خون سیستولی، جنس و سطح کلسترول» است.

شواهد فراوان نشان داده‌اند در افراد پیرو سبک زندگی سالم، میزان حمله قلبی و سکته مغزی، که رویدادهای قلبی‌عروقی می‌نامیم، به‌طور چشمگیری کمتر است.

منظور از سبک زندگی سالم در مطالعه چیست؟

1. مصرف نکردن تنباکو و فرآورده‌های آن
2. چاق نبودن،
3. داشتن فعالیت جسمانی منظم و
4. تغذیه با رژیمی سالم

توسعه رفتارهای سبک زندگی سالم، پایه راهبرد کنونی برای بهبود سلامت قلب و عروق در سراسر جامعه است.

ـ موضوع مرتبط: بیماری قلبی‌عروقی چیست؟ عوامل خطر آن کدام‌اند؟

سابقه خانوادگی از عوامل خطر اصلی بیماری عروق کرونر است. حتی گفته‌ای بسیار تأثیرگذار وجود دارد: «بدترین میراث، میراث بیماری قلبی‌عروقی منتقل‌شده از خانواده است.» یعنی همان‌طور که در برخی انواع سرطان، وراثت مطرح است، حدود %10 تمام سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی‌عروقی نیز متأسفانه می‌توانند به‌عنوان میراث ژنتیکی از پدر و مادر به فرزندان منتقل شوند.

با این حال خطر ژنتیکی را می‌توان با سبک زندگی سالم کاهش داد در نوامبر 2016 نتایج مطالعه‌ای بسیار گسترده در این زمینه در مجله معتبر پزشکی NEJM منتشر شد. در این پژوهش با مجموع 55685 نفر، ابتدا آزموده شد آیا عوامل ژنتیکی و پیروی از زندگی سالم، دو عامل خطر مستقل برای انسداد عروق موسوم به آترواسکلروز هستند یا نه. سپس مشخص شد در میان شرکت‌کنندگان با خطر ژنتیکی بالا، سبک زندگی سالم تا چه اندازه با کاهش خطر بیماری عروق کرونر مرتبط است.

نتایج مطالعه:

• در افراد دارای خطر ژنتیکی بالا، رویدادهای کرونری % 91 بیشتر یافت شد.
• در افرادی که دست‌کم سه مورد از چهار ویژگی سبک زندگی سالم یادشده را داشتند، رویدادهای کرونری مستقل از خطر ژنتیکی به‌طور مشخص کمتر بود.
• برای افراد دارای خطر ژنتیکی بالا، داشتن سبک زندگی سالم خطر رویداد کرونری را نزدیک به نصف، %46، کاهش می‌دهد.

در نتیجه، عوامل ژنتیکی و سبک زندگی به‌طور مستقل با استعداد ابتلا به بیماری عروق کرونر مرتبط‌اند. جالب‌تر اینکه خطر قلبی‌عروقی افرادی که سابقه خانوادگی، یک عامل خطر تغییرناپذیر، دارند، با سبک زندگی سالم می‌تواند % 50 کاهش یابد.

موضوع مرتبط:

- آیا می‌دانستید علل اصلی مسئول سرطان، دیابت و بیماری‌های قلبی‌عروقی مشترک‌اند؟