نخستین دارو برای پیشگیری از آسیب عصبی دست و پا ناشی از شیمیدرمانی در راه است

پژوهشگران بخش نوروانکولوژی بیمارستان دانشگاهی Bellvitge بارسلونا، مولکول جدیدی را با موفقیت آزمایش کردند که میتواند از ایجاد نوروپاتی محیطی (آسیب عصبی در انتهای دستها و پاها) ناشی از شیمیدرمانی در بیماران سرطانی، بهویژه سرطان کولون، پیشگیری کند. داروهایی که تاکنون برای این منظور آزمایش شده بودند، برای پیشگیری از ایجاد نوروپاتی محیطی نبودند و فقط پس از بروز این عارضه جانبی فایده محدودی داشتند (فقط فایده دولوکستیندر این شکایتها نشان داده شده بود). این مولکول با سازوکار اثر کاملاً جدید، نامزد نخستین درمان برای این عارضه عصبی است که هنوز درمان مؤثری برای آن تأیید نشده است.
سرطان کولون و رکتوم (روده بزرگ) در سراسر جهان 3. سرطان شایع در زنان و مردان است. امروزه بیش از %70 بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه (مرحله 1. – 3.) تشخیص داده میشوند و بسیاری از بیماران پس از جراحی، که نخستین درمان است، به مدت 3-6 ماه شیمیدرمانی پیشگیرانه (ادجوانت) دریافت میکنند. داروی اکسالیپلاتین موجود در این رژیم شیمیدرمانی پیشگیرانه که برای کاهش خطر عود سرطان کولون بسیار مؤثر است و FOLFOX نام دارد، بهویژه در مصرف طولانیمدت میتواند عارضه نوروپاتی محیطی ایجاد کند (در مصرف 6 ماهه تا %50). نوروپاتی محیطی به صورت گزگز، بیحسی و درد در انتهای دستها و پاها تعریف میشود. مؤثر و ضروری بودن شیمیدرمانی در سرطان کولون، ما را تا حدی ناچار به پذیرفتن این عارضه میکند.
- موضوع مرتبط: آیا مدت شیمیدرمانی پیشگیرانه در درمان سرطان روده بزرگ - کولون باید 6 ماه باشد یا 3 ماه؟
دکتر Jordi Bruna و گروهش مولکول جدیدی برای پیشگیری از ایجاد این عارضه ساختند. این نامزد دارویی جدید با نام رمزی MR309، به عنوان آنتاگونیست گیرنده sigma-1 عمل میکند. آنتاگونیستها موادی هستند که مانع عملکرد گیرندههایی میشوند که به آنها متصل میشوند (شناختهشدهترین نمونه آن تاموکسیفن).
اثر MR309 بر پیشگیری از نوروپاتی محیطی ناشی از شیمیدرمانی در یک مطالعه فاز-2 مطالعه بالینی نشان داده شد و نتایج در سپتامبر 2017 منتشر گردید. در این مطالعه تصادفی، چندمرکزی، دوسوکور و کنترلشده با دارونما، 124 بیمار مبتلا به سرطان کولون شرکت کردند. بیماران به 2 گروه تقسیم شدند؛ یک گروه در هر رژیم شیمیدرمانی FOLFOX به مدت 5 روز، روزانه 400 mg داروی MR309 دریافت کرد و گروه دیگر دارونما (فرآورده فاقد ماده فعال) گرفت. در پایان مشخص شد میزان نوروپاتی شدید طولانیمدت در گروه دریافتکننده MR309 برابر %3 و در دریافتکنندگان دارونما %18 بود.
در نتیجه، از آنجا که سرطان کولون یکی از شایعترین سرطانها است، آسیب عصبی ناشی از شیمیدرمانی در انتهای دستها و پاها یک مشکل سلامت مرتبط با میلیونها نفر است. چون پس از ایجاد این عارضه، فایده درمانهای موجود محدود است، تلاش برای ساخت چنین درمانی که بتواند از نوروپاتی محیطی پیشگیری کند بسیار امیدبخش است. همچنین پژوهشگران بیان کردند که این مولکول جدید ظرفیت استفاده در سایر انواع نوروپاتی را نیز دارد. با اشتیاق منتظر نتایج مطالعه بالینی MR309 در فاز-3 هستیم و پیشرفتها را با شما در میان خواهیم گذاشت.
- موضوع مرتبط: تشخیص و درمان نوروپاتی (آسیب عصبی) ناشی از شیمیدرمانی
مطالعه بیشتر: گیرنده Sigma-1 (S1R) چیست؟
S1R یک پروتئین تراگذری غشا است که در شبکه آندوپلاسمی، بهویژه غشای شبکه آندوپلاسمی متصل به میتوکندری، قرار دارد و توانایی جابهجایی به غشای پلاسمایی را دارد. در دستگاه عصبی، S1R در تنظیم فرایندهای مرتبط مانند نوریتزایی، فعالیت کانالهای پتاسیم و گیرنده N-متیل-D-آسپارتات و همایستایی کلسیم میانجیگری میکند. S1R نقشی تعدیلکننده در نوسیسپشن دارد و مسیرهای انتقال پیام درونسلولی مربوط به محرکهای آسیبرسان و پدیده حساسشدن را تضعیف میکند. نوسیسپشن مجموعه رویدادهای پیچیده الکتروشیمیایی است که بین آسیب بافتی و ادراک درد رخ میدهند. MR309 تنها مولکولی است که تاکنون نشان داده شده S1R را مهار میکند و برای این منظور در مطالعات بالینی آزمایش شده است.
منابع
Efficacy of a Novel Sigma-1 Receptor Antagonist for Oxaliplatin-Induced Neuropathy: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Phase IIa Clinical Trial.
Neurotherapeutics. 2017 Sep.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.