نوآوری پایش قند خون برای پیش‌دیابت ـ پایشگر پیوسته گلوکز

نخستین پایشگر پیوسته گلوکز بدون نسخه عرضه شد

نخستین پایشگر پیوسته گلوکز (CGM) بدون نسخه، برای افراد بالای 18 سال که انسولین مصرف نمی‌کنند و خطر افت قند ندارند، در 26 اوت 2024 از FDA ایالات متحده مجوز فروش گرفت.

این رویداد، تأیید FDA نیست، بلکه مجوز فروش FDA (cleared) است. چنین مجوزی با احراز ایمنی و اثربخشی دستگاه صادر می‌شود، اما به معنای تأیید نیست. تأیید یا approval معمولاً فرایند دستگاه‌های پُرخطرتر یا داروهاست و با مطالعات بالینی جامع‌تر پشتیبانی می‌شود.

این دستگاه Dexcom با نام Stelo، به‌ویژه برای افراد بدون مصرف انسولین یا دارای پیش‌دیابت (مرحله پیش از دیابت) در گروه مبتلایان دیابت نوع 2 طراحی شده است.

اکنون در ایالات متحده بدون نسخه با قیمت ماهانه 99 دلار یا با اشتراک ماهانه 89 دلار تهیه می‌شود. اما فعلاً تحت پوشش بازپرداخت بیمه نیست و برنامه کمک مالی ندارد.

مانند CGMهای موجود برای بیماران مصرف‌کننده انسولین، این دستگاه ضدآب پشت بازو نصب می‌شود و گلوکز را هم‌زمان به تلفن هوشمند می‌فرستد. نیازی به خون‌گیری از انگشت نیست؛ هر حسگر 15 روز قابل‌استفاده است. اما برخلاف CGMهای موجود، Stelo هشدار افت قند نمی‌دهد.

مطالعات نشان می‌دهند افرادی که با پایشگر پیوسته، گلوکز را دنبال می‌کنند، قند خون را بهتر کنترل می‌کنند، HbA1c پایین‌تری دارند و کیفیت زندگی با دیابت در آن‌ها بهتر می‌شود.

پزشکان می‌توانند پیش از تجویز داروهای معروف به آمپول‌های لاغری یعنی آگونیست‌های گیرنده GLP-1 (پپتید شبه‌گلوکاگون 1)، از بیمار بخواهند CGM استفاده کند تا اثر نوع و مقدار غذای خود را ببیند. با این داده‌ها، افراد می‌توانند عادت و رفتار تغذیه را بهتر تنظیم کنند و در کنار گذاشتن دارو موفق‌تر باشند.

در مناطقی که هنوز از این فناوری استفاده نمی‌کنند، با دسترسی پزشکان به داده‌های حاصل از CGM بیماران، اثر مثبت آن را خواهند دید و این انگیزه مهمی برای تغییر خواهد بود.

اکنون حتی در میان مبتلایان دیابت ایالات متحده، کمتر از 10% از CGM استفاده می‌کنند.

دستگاه‌های تازه در راه‌اند

رقبای Stelo نیز به‌زودی وارد بازار می‌شوند، زیرا Abbott Diabetes Care آماده عرضه دو CGM جدید بدون نسخه در ماه‌های آینده است.

Abbott با این باور که یک رویکرد برای پایش قند کافی نیست، دو محصول متفاوت ساخت. Lingo برای مصرف‌کنندگان خواهان بهبود سلامت و تندرستی عمومی و Libre Rio برای مبتلایان دیابت نوع 2 بدون مصرف انسولین طراحی شد که معمولاً با تغییر سبک زندگی دیابت را مدیریت می‌کنند.

پایش پیوسته قند ـ فقط برای مصرف‌کنندگان انسولین لازم است؟

امروزه بهتر درک می‌شود که CGMها علاوه بر مصرف‌کنندگان انسولین، برای جمعیت گسترده‌تری سود مهم دارند. سلامت متابولیک طیفی از افراد کاملاً سالم تا افراد در معرض خطر به‌دلیل سابقه خانوادگی یا عوامل پزشکی، از مقاومت به انسولین تا پیش‌دیابت و از دیابت بدون انسولین تا دیابت با مصرف انسولین را دربرمی‌گیرد. بنابراین، هنگام بحث و ارزیابی CGM باید این جمعیت گسترده را در نظر گرفت. پرسش اصلی این است: در کدام گروه‌های مشخص، سود CGM از هزینه و زیان احتمالی بیشتر است؟ هرچه وضعیت متابولیک مختل‌تر باشد، سود آن بیشتر می‌شود.

ارزش CGM در مصرف‌کنندگان انسولین که به همین دلیل در معرض افت قندند، اکنون واقعیتی بی‌بحث تلقی می‌شود. اما حتی در افراد بدون انسولین نیز با افزایش شواهد درباره بازخورد زیستی CGM برای تشویق تغییر رفتار و یادگیری، بحث‌ها کمتر شده‌اند. امیدوارم پوشش بیمه با گذشت زمان گسترش یابد و افراد بیشتری را که می‌توانند سلامت متابولیک خود را با CGM بهتر کنند دربرگیرد.

از سوی دیگر، در افراد بدون مشکل پزشکی، مقاومت به انسولین یا سابقه خانوادگی دیابت، هنوز شواهد کافی برای سود سلامت CGM وجود ندارد.

همچنین وقتی باید میان هزینه CGM و آمپول لاغری انتخاب کرد، داروهای دیابت معمولاً گزینه مؤثرتری خواهند بود. در جهان مطلوب می‌توانستیم دسترسی بیمار به هر دو را پشتیبانی کنیم؛ اما به‌ویژه با در نظر گرفتن مزایای آمپول‌هایی مانند آگونیست گیرنده GLP-1 در کاهش وزن، بهبود قلبی‌عروقی و کاهش HbA1c، دیده می‌شود این داروها اثر قوی‌تری از CGM دارند.