پاسخ‌های درمانی بی‌سابقه در سرطان پانکراس با میتازالیماب

سرطان پانکراس، به‌دلیل دشواری تشخیص زودهنگام و ماهیت مقاوم به درمان، از اهداف اولویت‌دار پژوهش پزشکی بوده است. در مرحله متاستاتیک، بیماری اغلب به کبد گسترش یافته و گزینه‌های درمان موجود محدود و دشوارند. در این زمینه، اثر ترکیب میتازالیماب و mFOLFIRINOX تعدیل‌شده (mFOLFIRINOX) در درمان سرطان پانکراس متاستاتیک می‌تواند امید تازه‌ای در مبارزه با این سرطان دشوار باشد.

میتازالیماب مولکول CD40 را هدف قرار می‌دهد و کارایی دستگاه ایمنی را علیه سلول‌های سرطانی افزایش می‌دهد و آگونیست CD40 است (به مواد فعال‌کننده یک گیرنده «آگونیست» می‌گویند). CD40 بر سطح سلول‌های ایمنی قرار دارد و تعامل میان سلول‌های ارائه‌کننده آنتی‌ژن و سلول‌های T را تقویت می‌کند و یک گیرنده است. این تعامل برای شناسایی و نابودی سلول‌های سرطانی توسط دستگاه ایمنی حیاتی است. میتازالیماب با تقلید این سازوکار، پاسخ ایمنی را مستقیماً تقویت می‌کند و بنابراین نوعی ایمنی‌درمانی است.

با ترکیب میتازالیماب و mFOLFIRINOX، بهترین میزان پاسخ گزارش‌شده تاکنون

میزان پاسخ تأییدشده 42.1% و میانه مدت پاسخ در بیماران پاسخ‌دهنده، 12.6 ماه بود.

مشاهده شد ترکیب میتازالیماب و فولینیک اسید، فلورواوراسیل، ایرینوتکان هیدروکلراید و اگزالی‌پلاتین تعدیل‌شده (mFOLFIRINOX) برای بیماران سرطان پانکراس متاستاتیک که قبلاً درمان نگرفته‌اند مؤثر است. این یافته‌ها در کنگره سرطان‌های گوارشی ESMO در 2024 ارائه شد.

به‌گفته دکتر Teresa Macarulla Mercade از اسپانیا که مطالعه را ارائه کرد، این درمان ترکیبی «مدت پاسخ بی‌سابقه‌ای» فراهم کرده و «مزیت بقای طولانی‌تر برای این بیماران» داشته است.

دکتر Macarulla Mercade و همکارانش، ترکیب میتازالیماب و mFOLFIRINOX را در کارآزمایی فاز 1b/2 به نام OPTIMIZE-1 آزمودند.

جزئیات مطالعه OPTIMIZE-1

این پژوهش بالینی اولیه، بیماران آدنوکارسینوم پانکراس متاستاتیک درمان‌نشده را وارد کرد. جمعیت اثربخشی 57 و جمعیت ایمنی 70 بیمار داشت و بیشتر بیماران زن بودند (به‌ترتیب 57.9% و 57.1%).

جمعیت اثربخشی و ایمنی: گروه‌هایی از بیماران در کارآزمایی بالینی هستند که برای سنجش اثربخشی و ایمنی دارو پیگیری می‌شوند. جمعیت اثربخشی اثر دارو و جمعیت ایمنی، ایمنی آن را ارزیابی می‌کند.

سن میانه بیماران هر دو گروه 62 بود (بازه سنی 43-77).

بیشتر بیماران قبلاً جراحی نشده بودند (96.5% و 95.7%) و متاستاز کبدی داشتند (73.7% و 78.6%).

در بخش نخست مطالعه، بیماران میتازالیماب با دوزهای 450 mg/kg یا 900 mg/kg گرفتند. در بخش دوم، دوز توصیه‌شده فاز 2، یعنی 900 mg/kg، را دریافت کردند. میتازالیماب در روزهای 1، 10، 24، 38 و 52 و mFOLFIRNOX در روزهای 8، 22، 36 و 50 داده شد.

نقطه پایانی اصلی مطالعه، میزان پاسخ عینی بود. 

نتایج

• با میانه پیگیری 18 ماه و درحالی‌که 30% بیماران هنوز تحت درمان بودند، میزان پاسخ عینی تأییدشده 42.1% تعیین شد.
• در بیماران پاسخ‌دهنده، میانه مدت پاسخ 12.6 ماه بود.
• میانه بقای بدون پیشرفت (PFS) 7.7 ماه و
• میانه بقای کلی 14.9 ماه گزارش شد.
• میزان بقای بدون پیشرفت 12 ماهه 35.1%،
• میزان بقای کلی 12 ماهه 57.8% و
• میزان بقای کلی 18 ماهه 36.2% گزارش شد.

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

تحلیل زیرگروه‌ها

تحلیل زیرگروهی اکتشافی این مطالعه نشان داد بقای کلی بیماران با تغییرات «سلول‌های T مؤثر CD4» پس از نخستین دوز میتازالیماب ارتباط داشت.

بیمارانی که تعداد سلول‌های T مؤثر CD4 آنها افزایش زیادی داشت، از افراد با افزایش کمتر طولانی‌تر زنده ماندند؛ بقای میانه این گروه‌ها به‌ترتیب 14 ماه و 8.8 ماه بود (P = 0,019).

همچنین افزایش برخی انواع سلول‌های ایمنی پس از میتازالیماب با عمق پاسخ درمانی ارتباط داشت. به‌ویژه افزایش سلول‌های T کشنده طبیعی (NK) دارای CD38+، سلول‌های حافظه مؤثر نهایی (TEMRA) دارای CD38+ CD8+ و بعضی انواع دیگر سلول‌های T چشمگیر بود. اما پس از تعدیل‌ها، فقط افزایش سلول‌های CD38+ NK/T ارتباط معناداری با پاسخ درمان داشت (P = 0,04295).

از نظر ایمنی، از 70 بیمار شرکت‌کننده، 78.6% عوارض جدی داشتند. شایع‌ترین عوارض جدی، نوتروپنی، هیپوکالمی، کم‌خونی، ترومبوسیتوپنی و خستگی بودند. این داده‌ها علاوه بر سود احتمالی درمان، درباره خطرات احتمالی آن نیز اطلاعات می‌دهند.

در نتیجه، ترکیب میتازالیماب و FOLFIRINOX تعدیل‌شده روشی امیدبخش برای درمان سرطان پانکراس متاستاتیک است. توسعه آن با آزمودن گسترده‌تر در کارآزمایی فاز 3 آینده به‌عنوان درمان خط اول ادامه خواهد یافت. این پیشرفت ظرفیت ارائه گزینه‌های درمانی جدید و مؤثر در مبارزه با این سرطان دشوار را دارد.