سلپرکاتینیب برای تمام سرطان‌های RET مثبت تأیید FDA گرفت

برای بزرگسالانی که بیماری آنان طی درمان سیستمیک یا پس از آن پیشرفت کرده یا جایگزین درمانی مناسبی ندارند و تومورهای پیشرفتهٔ موضعی یا متاستاتیک با فیوژن RET مثبت از نوع جامد (با منشأ اندام/بافت) دارند، داروی سلپرکاتینیب (Retevmo، Eli Lilly and Company) در 21 سپتامبر 2022 تأیید تسریع‌شدهٔ FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) گرفت.

سلپرکاتینیب در 2020، تأیید تسریع‌شدهٔ FDA برای سرطان‌های ریه و تیروئید RET مثبت گرفته بود؛ این تأیید در 21 سپتامبر برای سرطان ریهٔ غیرسلول‌کوچک به تأیید معمول تبدیل شد. تأیید تازه، کاربرد دارو را به مجموعه‌ای از تومورهای RET مثبت، از جمله سرطان پانکراس و کولورکتال، گسترش می‌دهد.

فیوژن RET چیست؟

ژن RET یک پروتوانکوژن است که دستور ساخت پروتئینی دخیل در پیام‌رسانی درون‌سلولی را فراهم می‌کند. این پروتئین ظاهراً برای رشد طبیعی سلول‌های عصبی مختلف، از جمله اعصاب روده و بخش کنترل‌کنندهٔ کارکردهای غیرارادی مانند ضربان قلب (دستگاه عصبی خودمختار)، لازم است. همچنین برای رشد طبیعی کلیه و تولید اسپرم (اسپرماتوژنز) ضروری است. جهش‌های ازبین‌برندهٔ عملکرد RET با بیماری هیرشپرونگ و جهش‌های ایجادکنندهٔ عملکردهای متفاوت با انواع سرطان انسان مرتبط‌اند. فیوژن RET یکی از این تغییرات است. تغییرات این ژن در حدود 1-2% بیماران سرطان ریه دیده می‌شود. در نتیجه، فیوژن RET تغییری ژنتیکی و سرطان‌زا است که در انواع مختلف سرطان به‌ندرت دیده می‌شود.

فیوژن RET در میان نشانگرهای زیستی فراسرطانی جای گرفت

نمونه‌های درمان سرطان مستقل از اندام یا بافت منشأ، روزبه‌روز بیشتر می‌شوند. با این تأیید، فیوژن RET به یکی از نشانگرهای زیستی ژنتیکی هدایت‌کنندهٔ درمان مستقل از اندام تبدیل شد.

تأیید بر داده‌های مطالعهٔ فاز 1/2 LIBRETTO-001 مبتنی بود که 41 بیمار دارای تومور با فیوژن RET مثبت را ارزیابی کرد. سی‌وهفت بیمار (90%) قبلاً درمان سیستمیک گرفته بودند و نزدیک به یک‌سوم، سه خط یا بیشتر دریافت کرده بودند. معیارهای اصلی اثربخشی، میزان پاسخ کلی و مدت پاسخ بودند.

در 41 بیمار، میزان پاسخ کلی 44% و مدت پاسخ میانه 24,5 ماه بود. همچنین در 67% بیماران پاسخ دست‌کم 6 ماه ادامه یافت.

این تأیید بر افزایش گزینه‌های درمان مستقل از نوع تومور و اهمیت انجام معمول آزمایش‌های جامع ژنومی در بیماران پیشرفته با انواع بسیار متنوع تومور تأکید می‌کند.

شایع‌ترین سرطان‌های مطالعه، آدنوکارسینوم پانکراس (27%)، سرطان کولورکتال (24%) و سرطان غدد بزاقی (10%) بودند.

شایع‌ترین عوارض جانبی مرتبط با سلپرکاتینیب، ورم، اسهال، خستگی، خشکی دهان، فشار خون بالا، درد شکم، یبوست، راش، تهوع و سردرد بودند.

بر پایهٔ وزن بدن، دوز پیشنهادی سلپرکاتینیب برای بیماران زیر 50 کیلوگرم، 120 mg خوراکی دو بار در روز و برای افراد 50 کیلوگرم یا بیشتر، 160 mg دو بار در روز است.