سلول‌های بنیادی سرطان مغز با نانوفناوری هدف گرفته می‌شوند

با نانوذرات و همراه کردن درمان‌های ژنتیکی، ایده‌ای بسیار امیدبخش به‌ویژه برای سرطان مغز مطرح است. با نانوذرات میکرو-RNA (miRNA)، ژن‌های مشخص سلول‌های سرطانی خاموش می‌شوند و رشد سلول سرطانی مهار می‌شود. برای این هدف، در ژوئن 2018 در Nano Lettersپژوهشی منتشر شد که بر اساس آن با طراحی نانوذرات پر از miRNA، سلول‌های بنیادی سرطان مغز در مدل‌های موشی با موفقیت هدف گرفته شدند.

• نانوفناوری و نانوپزشکی چیست – به‌اختصار – کاربردها و نمونه‌ها

سرطان مغز یکی از سرطان‌هایی است که ساختار ژنتیکی آن بیشتر شناخته شده، اما تعداد درمان‌های توسعه‌یافته علیه آن بسیار کم است. علت آن سد خونی‌مغزی و وجود سلول‌های بنیادی سرطان است. سلول‌های بنیادی سرطان، توان ایجاد سلول‌های سرطانی با ساختار ژنتیکی متفاوت را دارند. آن‌ها مسئول مقاومت دارویی و متاستاز سرطان هستند. برای درمان مؤثر سرطان مغز، باید بتوان از سد خونی‌مغزی گذشت و سلول‌های بنیادی سرطان را هدف گرفت.

نانوذرات میکرو-RNA

پژوهشگران بیمارستان جان هاپکینز آمریکا نانوذرات پر از میکرو-RNA توسعه دادند. نانوذرات از ماده زیست‌تجزیه‌پذیر ساخته شدند. اندازه آن‌ها 1000 برابر کوچک‌تر از موی انسان است و به مولکول‌های مورد استفاده سلول‌ها برای ارتباط با یکدیگر شباهت دارند. میکروRNAهای هدف‌گیرنده ژن‌های HGMA1 و DNMT درون آن‌ها قرار گرفتند. miRNAها با اتصال به RNAهای حامل، توان تولید پروتئین ژن‌ها را مهار می‌کنند. در این پژوهش نیز تلاش شد با miRNA ظرفیت رشد نامحدود سلول بنیادی سرطان مهار شود.

• RNA چیست و چه کاربردی دارد؟ استفاده در تشخیص و درمان سرطان

پژوهشگران برای آزمایش نانوذرات به 18 موش سلول‌های گلیوبلاستومای انسانی (GBM) تزریق کردند.

برای دستیابی به نزدیک‌ترین نتایج به بالین، 45 روز صبر کردند تا تومورها به‌خوبی در موش‌ها تشکیل شوند. به نیمی از حیوانات نانوذره-miRNA و به نیم دیگر نانوذره حاوی miRNA غیرفعال داده شد. برای دیدن بهتر اثر درمان نانوذره، دستگاه ایمنی موش‌ها سرکوب شد.

بر اساس نتایج پژوهش؛

• از 9 موش دریافت‌کننده نانوذره-miRNA، تعداد 3 موش تا 80 روز زنده ماندند. 6 موش باقی‌مانده 133 روز زندگی کردند.
• از 9 موش دریافت‌کننده miRNA غیرفعال، 5 موش طی 2 ماه جان باختند.
• در تمام موش‌های کنترل تومورهای بزرگ شناسایی شد. در دریافت‌کنندگان درمان نانوذره، تعداد کمی تومور کوچک دیده شد و در بیشتر آن‌ها تومورها ناپدید شدند.

اما این پژوهش برای ما چه معنایی دارد؟

• راهبرد درمانی جدیدی علیه سرطان‌های مغزی که درمانشان بسیار دشوار است توسعه یافت. با نانوذرات عبورکننده از سد خونی‌مغزی، ژن‌درمانی مؤثر انجام شد.
• بیشتر داروهای ژنتیکی فقط یک ژن را هدف می‌گیرند، اما در این رویکرد miRNAها تعداد مختلفی ژن و روابط میان آن‌ها را هدف می‌گیرند.
• باید تأکید کرد این مطالعات در محیط آزمایشگاه آزمایش شده‌اند. با کارآزمایی‌های بالینیبیشتر باید تأیید شوند.
• نوآوری‌ها در درمان تومور مغزی – 2017 و 2018