سومین درمان هدف‌گیرنده NTRK تأیید FDA گرفت: رپوترکتینیب
در این مقاله
گام مهم دیگری در درمان سرطان برداشته شد. در 13 ژوئن 2024، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به رپوترکتینیب (AUGTYRO، Bristol-Myers Squibb Company) تأیید تسریع‌شده داد. این تأیید برای بزرگسالان و کودکان 12 ساله و بالاتر با تومور جامد دارای همجوشی ژن گیرنده تیروزین‌کیناز نوروتروفیک (NTRK)، پیشرفته موضعی یا متاستاتیک است که برداشت جراحی احتمالاً عوارض جدی ایجاد کند. این بیماران قبلاً درمان گرفته‌اند یا گزینه جایگزین رضایت‌بخش ندارند.
این تأیید گسترش تأیید پیشین برای سرطان ریه غیرکوچک‌سلولی پیشرفته موضعی یا متاستاتیک با ROS1 مثبت است؛ این تأیید FDA برای رپوترکتینیب در نوامبر 2023 صادر شده بود. رپوترکتینیب نخستین دارویی است که برای ROS1 مثبت در سرطان ریه غیرکوچک‌سلولی تأیید اختصاصی گرفته است.
درمان‌های هدف‌گیرنده NTRK
همجوشی ژن گیرنده تیروزین‌کیناز نوروتروفیک (NTRK)، تغییر ژنتیکی غیرطبیعی حاصل از اتصال ژن NTRK به ژنی دیگر است. سه ژن اصلی NTRK، یعنی NTRK1، NTRK2 و NTRK3 وجود دارند. این ژن‌ها با انتقال پیام عوامل رشد عصبی به سلول، برای تکامل و عملکرد دستگاه عصبی حیاتی‌اند.
همجوشی NTRK مسیرهای پیام‌رسانی را که در سلول طبیعی تحت‌کنترل‌اند فعال می‌کند. فعال شدن مهارنشده، رشد و تکثیر سلول را تحریک می‌کند و ممکن است سرطان ایجاد کند.
اهمیت همجوشی NTRK
همجوشی‌های NTRK تغییرات ژنتیکی نادر اما از نظر بالینی مهم‌اند که در انواع سرطان یافت می‌شوند. ممکن است رشد و انتشار مداوم سلول سرطانی را ایجاد کنند. درمان هدف‌گیرنده آنها گزینه‌های جدید و مؤثری برای بیماران دارای این ناهنجاری ژنتیکی فراهم می‌کند.
همجوشی NTRK در سرطان‌های جامد
این همجوشی‌ها در تومورهای جامد (با منشأ بافت و اندام) مختلف دیده می‌شوند. معمولاً فراوانی کمی دارند، اما در بعضی سرطان‌ها شایع‌ترند. مثلاً:
- فیبروسارکوم شیرخواران: بیش از 90%
- فیبروسارکوم مادرزادی: بیش از 90%
- کارسینوم ترشحی پستان: بیش از 90%
- کارسینوم ترشحی غده بزاقی: بیش از 90%
در دیگر تومورهای جامد، همجوشی NTRK معمولاً کمتر از 1% است. اما نوع بافت‌شناختی مشخص و منشأ تومور می‌تواند بر این میزان اثر بگذارد. بنابراین شناسایی NTRK در بعضی سرطان‌ها گزینه مهم تشخیص و درمان محسوب می‌شود.
میزان مثبت بودن NTRK در دیگر سرطان‌ها
- سرطان ریه: 0.1-3%
- سرطان کولورکتال: 0.2-1%
- سرطان تیروئید: 2-3% (به‌ویژه در کارسینوم پاپیلری تیروئید)
- سرطان پانکراس: کمتر از 1%
- سرطان پستان (غیرترشحی): 0.1-0.5%
- تومور استرومال گوارشی (GIST): 0.1-0.5%
- سرطان مجاری صفراوی: 0.5-1%
- گلیوماها (تومورهای مغزی): 0.5-3%
- ملانوما: کمتر از 0.5%
- سرطان معده: کمتر از 1%
همجوشی NTRK در بافت تومور را می‌توان با این روش‌ها شناسایی کرد: ایمونوهیستوشیمی و FISH برای غربالگری اولیه مناسب‌اند، اما برای حساسیت و جزئیات بیشتر، روش‌های مولکولی پیشرفته مانند NGS یا توالی‌یابی RNA توصیه می‌شوند.
رپوترکتینیب سومین درمان هدف‌گیرنده NTRK با تأیید FDA است.
نقاط پایانی اصلی و داده‌های بقای مطالعات منجر به تأیید FDA داروهای NTRK در ادامه آمده است:
| ماده مؤثره (نام دارو) | تاریخ تأیید | شرکت | مطالعه بالینی | نقاط پایانی اصلی | میزان پاسخ عینی (ORR) | میانه مدت پاسخ (DOR) |
| لاروترکتینیب (Vitrakvi) | نوامبر 2018 | Loxo Oncology (Eli Lilly and Company) | LOXO-TRK-14001، SCOUT و NAVIGATE | میزان پاسخ کلی (ORR) | 75% (95% CI: 61, 85) | 28.3 ماه (95% CI: 20.3, NE) |
| انترکتینیب (Rozlytrek) | اوت 2019 | Genentech (Roche) | ALKA-372-001، STARTRK-1 و STARTRK-2 | میزان پاسخ کلی (ORR) و ایمنی | 57% (95% CI: 43, 71) | 10 ماه (95% CI: 7.1, NE) |
| رپوترکتینیب (Augtyro) | ژوئن 2024 | Bristol-Myers Squibb Company | TRIDENT-1 | میزان پاسخ کلی (ORR) و مدت پاسخ (DOR) | 58% (95% CI: 41, 73) (بدون سابقه TKI) \n50% (95% CI: 35, 65) (درمان‌شده با TKI) | NE (95% CI: NE, NE) (بدون سابقه TKI) \n9.9 ماه (95% CI: 7.4, 13.0) (درمان‌شده با TKI) |
تأیید جدید FDA براساس مطالعه TRIDENT-1
اثربخشی رپوترکتینیب در کارآزمایی چندمرکزی، تک‌بازویی، باز و چندهمگروهی TRIDENT-1 (NCT03093116) ارزیابی شد.
مطالعه 88 بزرگسال با تومور جامد پیشرفته موضعی یا متاستاتیک دارای همجوشی ژن NTRK را شامل شد.
از این بیماران، 48 نفر قبلاً مهارکننده تیروزین‌کیناز TRK (TKI) گرفته بودند و 40 نفر بدون سابقه TKI بودند.
همه بیماران در ابتدا از نظر ضایعات دستگاه عصبی مرکزی (MSS) ارزیابی شدند و متاستاز مغزی علامت‌دار معیار خروج بود. تومور هر 8 هفته ارزیابی شد.
نتایج اصلی اثربخشی
- گروه بدون سابقه TKI: میزان پاسخ کلی تأییدشده (ORR) 58% (95% CI: 41, 73)
- گروه قبلاً درمان‌شده با TKI: ORR 50% (95% CI: 35, 65)
میانه مدت پاسخ (DOR) در گروه بدون سابقه TKI تعیین نشد (NE) (95% CI: NE, NE) و در گروه درمان‌شده با TKI، 9.9 ماه بود (95% CI: 7.4, 13.0).
شایع‌ترین عوارض
- سرگیجه
- اختلال چشایی
- نوروپاتی محیطی
- یبوست
- تنگی نفس
- خستگی
- آتاکسی
- اختلال شناختی
- ضعف عضلانی
- تهوع
دوز
دوز توصیه‌شده رپوترکتینیب، 160 mg خوراکی روزی یک بار در 14 روز نخست و سپس 160 mg دوبار در روز با یا بدون غذا، تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل‌قبول است.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.