تحول در سرطان‌شناسی: نخستین تأییدیهٔ FDA برای درمان TIL – لیفیلوسل برای ملانوما
در این مقاله
برای بیماران بزرگسالی که قبلاً با آنتی‌بادی مسدودکنندهٔ PD-1 و در صورت مثبت بودن جهش BRAF V600 با مهارکنندهٔ BRAF، با یا بدون مهارکنندهٔ MEK، درمان شده‌اند و دارای ملانومای غیرقابل برداشت با جراحی یا گسترش‌یافته در بدن هستند، ایمنی‌درمانی مبتنی بر سلول‌های T اختصاصی به‌دست‌آمده از تومور با نام lifileucel (Amtagvi، Iovance Biotherapeutics, Inc.) در 16 فوریهٔ 2024 تأییدیهٔ تسریع‌شدهٔ سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) را دریافت کرد.
درمان TIL چیست؟
درمان TIL نوعی ایمنی‌درمانی است که بر تکثیر آزمایشگاهی سلول‌های T ویژهٔ به‌دست‌آمده از تومور خود بیمار، یعنی لنفوسیت‌های نفوذکننده به تومور، و بازگرداندن آن‌ها به بیمار برای درمان سرطان استوار است. این روش با مبارزهٔ مستقیم با تومور و ارائهٔ درمانی مختص فرد، رویکرد تازه‌ای در درمان سرطان عرضه می‌کند.
موضوع مرتبط: سلول‌های T نفوذکننده به تومور و اهمیت آن‌ها در سرطان
ملانوما زیرگونه‌ای از سرطان پوست با گرایش به رشد و گسترش تهاجمی است. اگر ملانوما در مرحلهٔ متاستاتیک باشد، یعنی سرطان به بخش‌های دیگر بدن گسترش یافته و درمان آن ممکن است به‌ویژه دشوار باشد. با وجود پیشرفت‌های بسیار مهم 10 سال اخیر در درمان ملانوما با ایمنی‌درمانی‌ها و داروهای ضد BRAF، بیماری بعضی بیماران همچنان پیشرفت می‌کند و گزینه‌های محدودی برایشان باقی می‌گذارد. با این حال، نوآوری‌های علمی و پزشکی به روشن کردن این چشم‌انداز تیره ادامه می‌دهند. یکی از این نوآوری‌ها درمان سلولی ویژهٔ هر فرد است؛ درمان Lifileucel که مستقیماً با استفاده از سلول‌های T به‌دست‌آمده از بافت تومور خود بیمار به مبارزه با ملانومای متاستاتیک می‌رود.
این رویکرد پیشگامانه بر لنفوسیت‌هایی (TILها) استوار است که از بافت سرطانی جدا و برای هر بیمار به‌طور ویژه آماده می‌شوند. برخلاف دیگر درمان‌های سلولی مانند درمان با سلول‌های CAR T ، lifileucel از سلول‌های T مستقیماً به‌دست‌آمده از تومور، نه خون بیمار، استفاده می‌کند. این نقطهٔ عطفی در سرطان‌شناسی است و امید تازه‌ای برای بیماران مبتلا به ملانومای متاستاتیک مقاوم به درمان فراهم می‌کند.
تأییدیهٔ تسریع‌شدهٔ FDA بر پایهٔ مطالعه‌ای با 89 بیمار
ایمنی و اثربخشی Lifileucel در کارآزمایی جهانی، چندمرکزی، چندکوهورتی، باز و تک‌گروهی در بیماران مبتلا به ملانومای غیرقابل‌جراحی یا متاستاتیک ارزیابی شد. بیماران قبلاً با آنتی‌بادی مسدودکنندهٔ PD-1 و در صورت مثبت بودن جهش BRAF V600 با مهارکنندهٔ BRAF، با یا بدون مهارکنندهٔ MEK، درمان شده بودند.
از 89 بیمار دریافت‌کنندهٔ Lifileucel، دو بیمار به دلیل برآورده نکردن استانداردهای کیفی لازم برای درمان و پنج بیمار به دلیل مشکلات مربوط به شباهت درمان با نمونه‌های دیگر از مطالعه کنار گذاشته شدند.
درمان TIL چگونه انجام شد؟
پیش از شروع درمان، رژیم شیمی‌درمانی ویژه‌ای برای فراهم کردن فضا در بدن بیمار جهت استقرار و تکثیر سلول‌های T جدید اجرا شد. ابتدا به مدت دو روز، روزانه 60 mg سیکلوفسفامید به‌ازای هر کیلوگرم داده شد و همراه آن برای کاهش عوارض از داروی محافظ مسنا استفاده شد. سپس درمان با فلودارابین، روزانه 25 mg به‌ازای هر متر مربع برای پنج روز، ادامه یافت. پس از این رژیم شیمی‌درمانی، برای افزایش اثر درمان و پشتیبانی از تکثیر سلول‌های T در بدن، هر 8 تا 12 ساعت IL-2 (آلدسلوکین) با دوز 600,000 IU/kg تزریق شد و این کار تا شش دوز انجام گرفت. میانگین دوز lifileucel داده‌شده 21.1× 10^9 سلول زنده بود و میانگین تعداد دوزهای IL-2 شش بود.
نتایج
در این مطالعه، معیارهای اصلی موفقیت Lifileucel، نرخ پاسخ عینی به درمان (ORR) و مدت تداوم پاسخ (DoR) بودند.
- میانهٔ زمان تا نخستین پاسخ به Lifileucel برابر با 1.5 ماه تعیین شد.
- برای سنجش اثربخشی، داده‌های 73 بیمار دریافت‌کنندهٔ lifileucel در محدودهٔ دوز توصیه‌شدهٔ 7.5 x 10^9 تا 72 x 10^9 سلول زنده استفاده شد. در این بیماران نرخ پاسخ عینی 31.5% محاسبه شد؛ فاصلهٔ اطمینان از 21.1% تا 43.4% بود.
- برای مدت پاسخ، به میانه نرسیدند؛ یعنی مدت پاسخ برخی بیماران دست‌کم 4.1 ماه ثبت شد، اما حداکثر مدت مشخص نشد.
عوارض جانبی
اطلاعات تجویز، هشدار جعبه‌ای دربارهٔ مرگ مرتبط با درمان، سیتوپنی شدید و طولانی، عفونت شدید و اختلالات قلبی‌ریوی و کلیوی دارد. شایع‌ترین عوارض (≥20%) به ترتیب کاهش فراوانی شامل لرز، تب، خستگی، تاکی‌کاردی، اسهال، نوتروپنی تب‌دار، ادم، بثورات، افت فشار خون، ریزش مو، عفونت، کمبود اکسیژن و تنگی نفس بودند.
دوز توصیه‌شدهٔ lifileucel بین 7.5 x 10^9 و 72 x 10^9 سلول زنده است.
تفاوت‌های درمان با سلول‌های CAR T و TIL چیست؟
تفاوت‌های درمان با سلول‌های CAR T و TIL را که هر دو در سرطان‌شناسی به داروی زنده یا درمان سلولی اشاره دارند، در زیر فهرست کرده‌ایم. سلول‌های CAR T تا کنون فقط برای درمان سرطان‌های هماتولوژیک، یعنی با منشأ خون و مغز استخوان، تأییدیهٔ FDA گرفته‌اند.
- درمان TIL از سلول‌های T مستقیماً گرفته‌شده از بافت تومور و تکثیرشده استفاده می‌کند، اما درمان CAR T سلول‌های T خون محیطی را از نظر ژنتیکی تغییر می‌دهد تا گیرنده‌های ویژه‌ای (CAR) بیان کنند که آنتی‌ژنی مرتبط با سرطان را هدف می‌گیرد.
- در TIL، سلول‌های T تومور بدون هیچ فرایند مهندسی ژنتیک استفاده می‌شوند، اما در CAR T سلول‌های T از نظر ژنتیکی تغییر می‌کنند تا CAR اختصاصی هدف سرطانی را بیان کنند.
- درمان TIL معمولاً برای تومورهای جامد مانند ملانوما پیشنهاد می‌شود، در حالی که CAR T بیشتر برای بدخیمی‌های خونی مانند سرطان‌های سلول B استفاده می‌شود.
- مدت تجویز وریدی درمان TIL حدود 33 روز است، در حالی که برای CAR T این مدت حدود 21-35 روز است.
دیدگاه
با تأیید ایپیلیمومب برای ملانوما در 2011، ایمنی‌درمانی‌ها نقطهٔ عطفی در درمان سرطان شدند و این روش نوآورانه در بسیاری از سرطان‌ها به کار رفت. تأییدیهٔ FDA برای lifileucel که بار دیگر در درمان ملانوما پیشگام است، به درمان‌های سلولی امکان می‌دهد نه فقط در ملانوما، بلکه در طیف وسیعی از سرطان‌ها جزو گزینه‌های مؤثر قرار گیرند. این پیشرفت زمینه را برای کشف راه‌های مؤثرتر مبارزه با سرطان و گشودن درهای تازه به روی بیماران امیدوار فراهم می‌کند.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.