وقتی توده‌ای در پستان شناسایی می‌شود چه باید کرد؟

کارهایی که هنگام مشاهدهٔ توده یا تغییری در پستان خود باید انجام دهید، در زیر آمده‌اند:

1. معاینهٔ فیزیکی پستان

در معاینهٔ فیزیکی پستان، پزشکتان برای دیدن وجود هرگونه ناهنجاری، پستان‌ها، نوک پستان‌ها و زیربغل‌ها را کنترل می‌کند. هنگام مراجعه برای معاینه، مهم است دربارهٔ سابقهٔ پزشکی خود و خانواده‌تان به پزشک اطلاعات بدهید.

2. ماموگرافی

ماموگرافی آزمایشی است که از بافت پستان تصویر می‌گیرد. این آزمایش تومورهای کوچک‌تر از حد لمس را نشان می‌دهد. هنگام ماموگرافی هر پستان میان دو صفحهٔ پلاستیکی فشرده می‌شود. طبیعی است این فشار هرچند اندک ناراحتی بدهد، اما اگر درد احساس کردید می‌توانید به تکنسین ماموگرافی حاضر در آنجا بگویید. مناسب‌ترین زمان ماموگرافی پس از قاعدگی است. بدین ترتیب حساسیت پستان کمتر می‌شود. در برخی زنان، قطع مصرف کافئین از چند روز پیش از ماموگرافی حساسیت پستان را کاهش می‌دهد.

• ماموگرافی هم برای تصویربرداری و هم برای تشخیص استفاده می‌شود.

ماموگرافی تصویربرداری برای بیشتر زنان انجام می‌شود. تصویربرداری برای یافتن تغییرات پستان در زنان بدون علائم سرطان پستان استفاده می‌شود. اگر ماموگرافی در آخرین تصویربرداری تغییری در پستان شناسایی کرده یا با تورمی روبه‌رو شده که باید بررسی شود، این بار ماموگرافی برای تشخیص استفاده می‌شود. هنگام ماموگرافی تشخیصی، تصاویر بیشتری از زوایای متفاوت بافت پستان گرفته می‌شوند. همچنین می‌توان تصاویر نواحی معین را بزرگ کرد.

- موضوع مرتبط: 12 نکته که هر زن پیش از نخستین ماموگرافی باید بداند

ماموگرافی و ایمپلنت پستان

هنگام مراجعه به پزشک برای بررسی پستان، اگر دارید، دربارهٔ ایمپلنت پستان خود (سیلیکون) باید اطلاع دهید. بپرسید آیا متخصصانی هستند که بتوانند ماموگرافی زنان دارای ایمپلنت پستان را ارزیابی کنند. این نکته مهم است. زیرا ایمپلنت پستان دیده شدن سرطان یا دیگر تغییرات غیرطبیعی در ماموگرافی را دشوار می‌کند. در این وضعیت تکنیک ویژه‌ای به نام «تصویربرداری با جابه‌جایی ایمپلنت» استفاده خواهد شد.

اگر ایمپلنت پستان به دلایل زیبایی است، یکی از ماموگرافی‌های تصویربرداری یا تشخیصی انجام خواهد شد. انتخاب ماموگرافی به محل انجام آزمایش بستگی دارد.

اگر پس از ماستکتومی ناشی از سرطان پستان ایمپلنت دارید، می‌توانید با گفت‌وگو با انکولوژیست یا جراح پستان خود بدانید کدام آزمایش برای شما مناسب‌تر است.

3. تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI)

با استفاده از آهنربای قوی و امواج رادیویی و کمک رایانه، فضای داخلی پستان را نشان می‌دهد. MRI آزمایش دیگری است که می‌توان برای شناسایی سرطان پستان استفاده کرد. اما MRI جای ماموگرافی را نمی‌گیرد. در زنان با خطر بالای سرطان پستان، افزون بر ماموگرافی استفاده می‌شود. آزمایش MRI تصویر محدودی می‌دهد. برای مثال: میکروکلسیفیکاسیون پستان (سفت شدن کلسیم در بافت یا رسوب آهکی در پستان) تغییراتی مانند این را نمی‌تواند نشان دهد. همچنین MRI در مقایسه با آزمایش‌های دیگر، آزمایشی است که قطعیتش محل بحث است. این یعنی ممکن است نتیجهٔ مثبت کاذب بدهد.

پزشکان گاهی در شرایط زیر به زنان با خطر بالای سرطان پستان MRI توصیه می‌کنند:

• تغییرات زیان‌آور (جهش) در ژن‌های BRCA1 یا BRCA2
• سابقهٔ سرطان پستان در خانواده
• سابقهٔ پزشکی شما

دریافت نتایج ماموگرافی

• اگر نتایج طبیعی‌اند: بافت پستانتان هیچ نشانهٔ توده یا کلسیفیکاسیون ندارد. با این حال اگر پیش از نوبت بعدی هر تغییری در پستان متوجه شدید، باید بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید.
• اگر نتایج غیرطبیعی‌اند: تغییری در پستان دیده شده است. این تغییر می‌تواند benign یعنی خوش‌خیم (غیرسرطانی)، پیش‌بدخیم (قابل تبدیل به سرطان) یا سرطان باشد. در این وضعیت مهم است همهٔ آزمایش‌های درخواست‌شدهٔ پزشک را انجام دهید.
• اگر نتایجتان را دریافت نکردید، به پزشک زنگ بزنید: باید به یاد داشت بیشتر تغییرات ایجادشده در پستان سرطان نیستند. اما با این حال همهٔ تغییرات دیده‌شده باید بررسی شوند و برای رسیدن به نتیجهٔ قطعی آزمایش‌های بیشتری انجام شود.

ماموگرافی چه چیزی را نشان می‌دهد؟

ماموگرافی می‌تواند برآمدگی، کلسیفیکاسیون و تغییرات دیگر پستان را نشان دهد. رادیولوژیست این تغییرات غیرطبیعی پستان و تفاوت میان دو پستان شما را بررسی می‌کند. اگر ممکن باشد، نتایج قبلی ماموگرافی را با تازه‌ترین نتایج مقایسه می‌کند. اما ماموگرافی همهٔ سرطان‌های پستان را مشخص نمی‌کند و بسیاری از تغییرات شناسایی‌شده نیز سرطان نیستند. به همین دلیل اگر توده‌ای را متوجه شدید که در ماموگرافی دیده نمی‌شود یا تغییری در پستان مشاهده کردید، باید بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید.

برآمدگی (یا توده)

اندازه، شکل و حاشیه‌های توده اطلاعات مهمی می‌دهند. تودهٔ غیرسرطانی نرم و گرد است، واضح دیده می‌شود و حاشیه‌های مشخص دارد. توده‌هایی که این‌طور دیده می‌شوند کیست‌اند. اما اگر حاشیه‌های توده در ماموگرافی ناهموار و شکل آن نامنظم دیده شود، آزمایش بیشتری لازم است.

بسته به اندازه و شکل توده، پزشکتان می‌تواند آزمایش‌های زیر را توصیه کند:

• معاینهٔ فیزیکی دوم پستان
• ماموگرافی دیگری برای نگاه نزدیک‌تر به ناحیهٔ مشکوک
• اولتراسوند برای مشخص کردن جامد یا پر از مایع بودن توده
• نمونه‌برداری برای برداشتن کل توده یا سلول از آن و بررسی آزمایشگاهی برای تعیین سرطان

کلسیفیکاسیون (رسوب آهکی)

کلسیفیکاسیون تجمع کلسیم در بافت پستان است. این کلسیفیکاسیون‌ها که کوچک‌تر از حد لمس‌اند در ماموگرافی دیده می‌شوند. در زنان بالای 50 سال شایع است. ماکروکلسیفیکاسیون با سرطان مرتبط نیست و معمولاً آزمایش بیشتر لازم ندارد. میکروکلسیفیکاسیون‌ها در ماموگرافی مانند لکه‌های سفید کوچک دیده می‌شوند و نشانهٔ سرطان نیستند. اما اگر این لکه‌های سفید در ناحیه‌ای با تقسیم سریع سلول باشند، برای روشن کردن نتایج به آزمایش‌های بیشتری نیاز خواهد بود.

بسته به مقدار، اندازه و محل کلسیفیکاسیون، پزشک ممکن است برای نگاه دقیق‌تر به این ناحیه ماموگرافی دیگری بخواهد. همچنین نمونه‌برداری برای بررسی وجود نشانهٔ سرطان نیز از گزینه‌هاست.

آزمایش‌های پس از نتیجهٔ غیرطبیعی ماموگرافی

اگر نتیجهٔ ماموگرافی غیرطبیعی باشد، ممکن است برای آگاهی بیشتر آزمایش‌های اضافی لازم باشد.

• اولتراسوند: اولتراسوند با استفاده از امواج صوتی از بافت پستان تصویر می‌گیرد. تصویر حاصل سونوگرام نام دارد. این آزمایش نشان می‌دهد توده جامد است یا داخل آن از مایع پر شده است. اگر داخل توده پر از مایع باشد، کیست نامیده می‌شود.
• MRI: تصویربرداری تشدید مغناطیسی، به عبارت دیگر MRI، با آهنربای قوی و امواج رادیویی و کمک رایانه، فضای داخلی پستان را نشان می‌دهد. گاهی هنگام معاینهٔ فیزیکی پستان یا خودمعاینهٔ پستان، توده یا غدد لنفاوی بزرگی در پستان مشخص می‌شود که در ماموگرافی یا اولتراسوند دیده نشده‌اند. در چنین وضعیت‌هایی می‌توان برای آگاهی بیشتر از تغییرات مشاهده‌شده از MRI استفاده کرد.

اگر در نتیجهٔ همهٔ این آزمایش‌ها به تشکیل بدخیم شک شود، نمونه‌برداری پستان انجام می‌شود.

موضوع‌های مرتبط:

- نمونه‌برداری پستان چیست و چگونه انجام می‌شود؟

- آنچه پیش از نمونه‌برداری پستان باید بدانید