یکی از رازهای طول عمر شاید در ضربان قلب نهفته باشد

میان ضربان قلب استراحت و سلامت ارتباط نزدیکی نشان داده شده است. با اینکه نبض طبیعی 50 تا 100 در دقیقه شناخته می‌شود، مشاهده دو برابر بودن خطر مرگ زودرس در مردان با بیش از 75 ضربه نسبت به ضربان پایین‌تر، اهمیت تازه‌ای به موضوع داد.

افزایش خطر هم با مرگ به هر علت و هم مرگ ناشی از، بیماری قلبی‌عروقی، مرتبط بود. افزون بر آن هر ضربان اضافی استراحت در دقیقه، خطر کلی مرگ را %3 و خطر بیماری قلبی را %2 افزایش داد.

در 1993 در دانشگاه گوتنبرگ سوئد مطالعه با مردان 50 ساله، به تعداد 800 نفر، آغاز شد. پرسش‌نامه سبک زندگی و سلامت تکمیل و ضربان استراحت اندازه‌گیری شد. در 2003 و 2014 در بازماندگان مایل به شرکت دوباره اندازه‌گیری شد.

پژوهشگران گزارش دادند طی 21 سال، از 800 مرد حدود %15 پیش از 71 سالگی فوت و %30 دچار بیماری قلبی‌عروقی شدند.

همچنین در پایان 21 سال، افرادی که در اندازه‌گیری 1993 ضربان استراحت 75 یا بیشتر داشتند، نسبت به 55 یا کمتر، دو برابر خطر مرگ و بیماری قلبی داشتند.

می‌توان نتیجه گرفت ضربان استراحت عامل مستقل خطر سلامت قلب است. همچنین افزایش ضربان در دیابت، فشار خون، سیگار و سابقه خانوادگی بیماری قلبی خطر را بیشتر می‌کند.

محاسبه می‌شود قلب انسان در طول زندگی ظرفیت 2.6 میلیارد ضربه دارد،. بنابراین پایین بودن ضربان پایه/استراحت مهم است.

با این حال مناسب‌تر است به فرد با ضربان استراحت بالای 75 بگوییم بر اساس مجموعه عوامل خطر و بیماری‌های همراه مراقبت بیشتری لازم است، نه با این تصور که خطر مرگ بالاست.

در بیماری قلبی ضربان بالا می‌رود، اما ضربان خیلی کند هم خوب نیست؛ به‌ویژه زیر 40 در دقیقه را نمی‌توان خیلی سالم دانست. مداخله پزشکی در ضربان بسیار کند یا تند برای سلامت مهم است.

ورزش منظم نقش بزرگی در تنظیم قلب تند و کندتر شدن ریتم دارد.

قلب ورزشکار حتی کندتر از فرد عادی، 60 ضربه یا کمتر، می‌زند. در اضافه‌وزن یا چاقی ورزش ضربان را بیشتر می‌کند، اما ورزش و تمرین منظم می‌تواند از خستگی زودرس قلب جلوگیری و بدین ترتیب ضربان را متعادل کند.

باورهای غلط درباره ضربان قلب

ضربان طبیعی 60-100 در دقیقه است. (نادرست)

ممکن است طبق استاندارد قدیمی درست باشد، اما بسیاری پزشکان 50 تا 70 را ایده‌آل می‌دانند؛ مطالعات اخیر ضربان استراحت 76 و بیشتر را با خطر سکته قلبی مرتبط می‌دانند.

ضربان نامنظم و تند یعنی سکته قلبی کرده‌ام؟ (نادرست)

احساس جا افتادن یا تندی ضربان به معنای سکته قلبی نیست؛ بیشتر تپش قلب نام دارد. استرس، کافئین، الکل، تب، دارو و بیماری تیروئید می‌توانند ایجاد کنند. اما با درد سینه یا مشکل تنفسی باید با پزشک صحبت کنید.

نبض تند همیشه نشانه استرس است (نادرست)

استرس فقط یک علت تپش است. علل دیگر نیز دقیق بررسی شوند.

اگر ضربانم طبیعی است فشارم نیز طبیعی است (نادرست)

گاهی ضربان و فشار موازی‌اند؛ مثلاً در ورزش، نگرانی یا اتفاق ترسناک با هم بالا می‌روند، اما همیشه چنین نیست. با ضربان طبیعی فشار ممکن است طبیعی نباشد. حتی با ضربان طبیعی اندازه‌گیری منظم فشار را ادامه دهید.

ضربان کند یعنی قلب ضعیف است. (نادرست)

برعکس، ضربان کند می‌تواند نشانه سلامت و آمادگی باشد. عضله قلب ورزشکار در استراحت برای ادامه ضربان فشار چندانی ندارد. اما اگر کندی با سرگیجه، تنگی نفس و درد سینه همراه است، با پزشک صحبت کنید.

با کنترل ضربان می‌توانید از خود در برابر خطر سکته قلبی یا مغزی محافظت کنید؛ دستی یا با دست‌بند هوشمند. در فواصل معین صبح پیش از برخاستن از تخت، نبض استراحت را بگیرید. اگر 80 و بیشتر در دقیقه است و ماه‌به‌ماه افزایش دارد، لطفاً به پزشک مراجعه کنید.