GLP-1 İlaçları Pankreas Kanseri Yapıyor mu? Semaglutid (Ozempic) İçin Yeni Kanıt
Semaglutid (Ozempic) pankreas kanseri riskini artırıyor mu? İskandinav kayıt çalışması EASD 2026'da
GLP-1 ilaçları piyasaya çıktığından bu yana en çok tartışılan güvenlik sorularından biri pankreas kanseriydi. Avrupa İlaç Ajansı'nın (EMA) ruhsat sonrası şart koştuğu ve Danimarka, İsveç ve Norveç'in ulusal kayıtlarını kullanan büyük bir çalışma, Milano'daki Avrupa Diyabet Araştırmaları Derneği (EASD) 2026 kongresinde sunuldu. Sonuç: Tip 2 diyabette semaglutide başlayan yaklaşık 97.000 hasta, benzer tedavi aşamasında insülin, sülfonilüre veya SGLT2 inhibitörü başlayan eşleştirilmiş hastalara göre daha fazla pankreas kanseri tanısı almadı (havuzlanmış tehlike oranı 0,91). Bulgu güven verici; ancak izlem kısa, veri henüz yalnızca kongre özeti düzeyinde ve çalışma üretici firma tarafından finanse edildi. Bu yazıda çalışmanın tasarımını, sayıları, neyi kanıtlayıp neyi kanıtlayamadığını ve Türkiye açısından anlamını ele alıyoruz.
- Çalışma: EMA'nın ruhsat sonrası güvenlilik çalışması (PASS) olarak istediği, Novo Nordisk finansmanlı, üç ülkeli kayıt kohortu. 97.464 eşleştirilmiş çift.
- Sonuç: Semaglutid grubunda 131, karşılaştırma grubunda 123 pankreas kanseri. Havuzlanmış HR 0,91 (%95 GA 0,71-1,16). Üç ülkenin hiçbirinde risk artışı yok.
- Doz ve süre: Toplam doz veya kullanım süresi arttıkça risk artmadı.
- Neyi dışlıyor: Kısa vadede pankreas kanseri riskinde anlamlı bir artışı. Güven aralığının üst sınırı, ilk birkaç yılda göreli olarak %16'nın üzerinde bir artışı pek olası kılmıyor.
- Neyi dışlayamıyor: Uzun vadeli etkiyi. İzlem, 1 yıllık bekleme süresinden sonra ortalama yalnızca 1,4-1,85 yıl.
- Kanıt düzeyi: Gözlemsel · kongre özeti Hakemli tam makale henüz yayımlanmadı. Randomize çalışmaların meta-analizi de aynı yönde (OR 0,78).
- Türkiye: Semaglutid ürünleri TİTCK ruhsatlı; SGK geri ödeme durumu kaynaklar arasında çelişkili, resmî listeden teyit edilmeli.
Semaglutid (Ozempic, Rybelsus, Wegovy) bugün dünyada en çok reçete edilen ilaçlardan biri. Kullanıcı sayısı bu kadar büyük olunca, nadir ama ölümcül bir yan etkinin küçük bir artışı bile nüfus düzeyinde çok sayıda hastaya karşılık gelir. Pankreas kanseri tam da bu nedenle önemli: nadir, geç tanı alan ve beş yıllık sağkalımı en düşük kanserlerden biri. Soru, GLP-1 sınıfının kullanıma girdiği ilk yıllardan beri gündemde.
Bu soru nereden çıktı?
Endişenin kökeni 2011'e uzanıyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) kendiliğinden bildirim veritabanını inceleyen Elashoff ve arkadaşları, eksenatid ve sitagliptin gibi inkretin temelli ilaçlarla pankreatit ve pankreas kanseri bildirimlerinin orantısız biçimde fazla olduğunu raporladı. Aynı yıl yayımlanan bir değerlendirme ise bu sinyallerin eldeki verilerle doğrulanmadığını ve sorunun ancak uzun süreli kardiyovasküler sonlanım çalışmalarıyla yanıtlanabileceğini vurguladı. Sonraki yıllarda, bu sinyali doğuran bazı hayvan çalışmalarının tekrarlanabilirliği de sorgulandı.
Kendiliğinden bildirim verileri, bir ilaç medyada gündeme geldiğinde bildirimlerin artması gibi sistematik yanlılıklara açıktır ve risk hesaplamaya uygun değildir. Yine de düzenleyici kurumlar bu soruyu açık bırakmadı: Semaglutidin ruhsatlandırılması sırasında EMA, pankreas kanseri riskini diğer, inkretin dışı diyabet ilaçlarıyla karşılaştıracak bir ruhsat sonrası güvenlilik çalışması istedi. EASD 2026'da sunulan çalışma bu yükümlülüğün sonucu. Benzer bir çalışma (EXCEED) eksenatid için de yedi Avrupa ülkesinde yürütülüyor.
Çalışma nasıl yapıldı?
Çalışmanın EMA'nın gerçek dünya çalışmaları kataloğuna kayıtlı protokolüne (EU PAS 37258, çalışma kodu NN9535-4447) ve kongre özetine göre tasarım şöyle:
| Özellik | Ayrıntı |
|---|---|
| Tasarım | Çok uluslu, girişimsel olmayan kohort; aktif karşılaştırıcılı yeni kullanıcı tasarımı |
| Veri kaynağı | Danimarka, İsveç ve Norveç'in ulusal reçete, kanser ve hasta kayıtları |
| Dönem | Semaglutidin her ülkede ilk reçetelendiği 2018'den itibaren; kayıt verileri 2023'e kadar |
| Popülasyon | Tip 2 diyabetli, semaglutid (Ozempic veya Rybelsus) ya da karşılaştırma ilacına ilk kez başlayan ve ilk yılda en az iki reçete alan hastalar |
| Karşılaştırıcılar | Benzer tedavi basamağında kullanılan inkretin dışı ilaçlar: sülfonilüre, SGLT2 inhibitörü ve insülin (yalnızca bazal veya bazal-bolus/hazır karışım) |
| Eşleştirme | Eğilim skoru (propensity score) ile 1:1 eşleştirme; 97.464 çift |
| Dışlananlar | Daha önce pankreas kanseri olanlar; pankreas kanseri için nadir ama güçlü kalıtsal risk etkenleri (ör. von Hippel-Lindau, Peutz-Jeghers) taşıyanlar; ilk tedavi olarak yalnızca insülin başlayıp 3 ay içinde insülin dışı bir ilaç eklenmeyenler |
| İzlem başlangıcı | Tedavi başladıktan 1 yıl sonra (bekleme/latans süresi) |
| Ortalama izlem | Ülkelere göre 1,4-1,85 yıl |
| Birincil sonlanım | Yeni pankreas kanseri tanısı |
| Yaş | Semaglutid kullanıcılarında ortanca yaş ülkelere göre 59-62 |
| Finansman | Novo Nordisk; yazarlardan dördü firma çalışanı |
Şekil 1 · Çalışmanın akışı
Yeni kullanıcı, aktif karşılaştırıcı ve bekleme süreli tasarım.
Semaglutid kullananları hiç ilaç kullanmayanlarla karşılaştırmak yanıltıcı olurdu; çünkü diyabetin kendisi, süresi ve obezite pankreas kanseri riskini artırır. Bunun yerine, tedavinin aynı basamağında başka bir ilaca başlayan hastalarla karşılaştırmak, hastalık şiddetini ve hekimin tedavi tercihini daha iyi dengeler. Tedavi yoğunlaştırma kararına eşit uzaklıkta olan iki grup karşılaştırılır.
Pankreas kanseri tanıdan yıllar önce yeni başlayan diyabete, glisemik kontrolün bozulmasına veya kilo kaybına yol açabilir. Bu belirtiler, hekimi tedaviyi yoğunlaştırmaya ve yeni bir ilaç başlamaya itebilir. Bekleme süresi olmasaydı, ilaç başlandıktan birkaç ay sonra tanı alan ve aslında önceden var olan tümörler ilaca "fatura edilebilirdi" (ters nedensellik).
Sonuçlar
Semaglutid kullanıcılarında 167.399 kişi-yılı izlemde 131, karşılaştırıcı kullanıcılarında 140.306 kişi-yılında 123 pankreas kanseri görüldü. Üç ülkenin sonuçları birleştirildiğinde tehlike oranı 0,91 bulundu ve ülkeler arasında anlamlı fark yoktu.
Şekil 2 · Ülkelere göre tehlike oranları
1'in solu: semaglutid lehine · 1'in sağı: semaglutid aleyhine (logaritmik ölçek).
Ek analizlerde, daha yüksek toplam doz alan veya semaglutidi daha uzun süre kullanan hastalarda da pankreas kanseri riskinin arttığına dair bir işaret görülmedi. Gerçek bir nedensel etki olsaydı genellikle beklenen "doz-yanıt" ilişkisinin bulunmaması, sonucu destekleyen bir bulgu. Yazarlar, bulguların mevcut dış kanıtlarla uyumlu olduğunu ve semaglutidin pankreas kanseri riskini artırmadığı yönündeki kanıtı güçlendirdiğini belirtti.
Bu sonuç ne kadar güvenilir?
Ulusal ve eksiksize yakın kanser kayıtları; çok büyük örneklem; aktif karşılaştırıcılı yeni kullanıcı tasarımı; ters nedenselliğe karşı 1 yıllık bekleme süresi; üç ülkede tutarlı sonuç; doz-yanıt ilişkisinin yokluğu; önceden kayıtlı protokol.
Pankreas kanseri gelişimi yıllar alır. Bekleme sonrası 2 yılın altındaki izlem, kısa vadeli bir artışı dışlamak için yeterli; 5-10 yıllık etkiyi yanıtlamaz. Mutlak vaka sayısı (254) da alt grup analizlerini sınırlar.
Yalnızca kongre özeti; hakemli tam metin yok. Özet kısıtlılıkları açıkça bildirmiyor. Firma finansmanı ve firma çalışanı yazarlar. Karşılaştırıcılara göre ayrı sonuçlar özette yok.
Klinisyen açısından en önemli teknik nokta, karşılaştırıcı karışımı. Karşılaştırma grubunda insülin kullananlar da var. İnsülin, gözlemsel çalışmalarda pankreas kanseriyle ilişkili bulunmuştur; bu ilişkinin bir kısmı da ters nedensellikten (tümörün diyabeti kötüleştirip insüline geçişi hızlandırması) kaynaklanır. Karşılaştırıcı grubun riski bu nedenle biraz yüksekse, semaglutidin görece "daha güvenli" görünmesine katkı yapabilir. Bekleme süresi bu etkiyi azaltır ama tamamen ortadan kaldırmayabilir. Semaglutidi yalnızca SGLT2 inhibitörleriyle karşılaştıran bir alt analiz bu soruyu netleştirir; kongre özetinde bu ayrım yer almıyor.
İkinci nokta kesinlik. HR 0,91'in güven aralığı 0,71-1,16. Bu, gerçek etkinin %29'luk bir azalmadan %16'lık bir artışa kadar olabileceği anlamına gelir. Çalışma "koruyucu etki" göstermiyor; yalnızca kısa vadede anlamlı bir risk artışını pek olası kılmıyor. Pankreas kanserinin nadir olduğu düşünüldüğünde, %16'lık bir göreli artış bile mutlak olarak 100.000 kişi-yılında yaklaşık 12-14 ek vakaya karşılık gelirdi.
Üçüncü nokta genellenebilirlik. Çalışma tip 2 diyabet dozlarında (Ozempic ve Rybelsus) yapıldı; hastaların ortanca yaşı 59-62'ydi. Obezite tedavisinde kullanılan daha yüksek dozlar (Wegovy 2,4 mg), diyabeti olmayan kişiler ve genç kullanıcılar için ayrıca veri gerekiyor.
Diğer kanıtlarla birlikte tablo
| Kaynak | Kanıt türü | Bulgu |
|---|---|---|
| Elashoff ve ark., Gastroenterology 2011 | Kendiliğinden bildirim | İnkretin ilaçlarla pankreas kanseri bildirimlerinde orantısız artış sinyali. Risk hesabına uygun değil. |
| Ko ve ark., Annals of Internal Medicine 2025 | RKÇ meta-analizi | GLP-1 agonistleri ve ikili agonistlerle genel olarak anlamlı pankreas kanseri artışı gösterilmedi. |
| Wang ve ark., JNCI 2025 | Gözlemsel (hedef deneme öykünmesi) | GLP-1 agonisti reçete edilenlerde pankreas kanseri insidansı daha düşük bulundu. |
| Chiang ve ark., Diabetes Obes Metab 2026 | RKÇ meta-analizi | 6 plasebo kontrollü semaglutid çalışması, 38.057 katılımcı: 32'ye karşı 41 olay, OR 0,78 (0,49-1,24). Deri altı formda keşif amaçlı OR 0,49 (0,25-0,97); oral formda 1,17. |
| İskandinav PASS, EASD 2026 | Gözlemsel · kongre özeti | 97.464 çift, HR 0,91 (0,71-1,16); doz-süre ilişkisi yok. |
Randomize çalışmalardaki pankreas kanseri olayları önceden tanımlanmış veya bağımsız kurulca doğrulanmış sonlanımlar değil, yan etki bildirimleri olarak toplanmıştı; olay sayısı da az. Gözlemsel kayıt çalışmaları ise çok daha fazla hastayı ve gerçek yaşam kullanımını kapsıyor ama karıştırıcı etkenlere açık. İki farklı kanıt türünün aynı yönü göstermesi, tek bir çalışmadan daha güçlü bir güvence sağlıyor. Deri altı semaglutidde görülen olası azalma ilginç bir hipotez (daha fazla kilo kaybı, daha az hiperinsülinemi ve inflamasyon); ancak keşif amaçlı bir alt grup bulgusu olduğu için henüz klinik bir mesaja dönüştürülmemeli.
Doğru mu, yanlış mı?
Kanıtlanmadı. Bugüne kadarki randomize çalışmalar ve büyük kayıt çalışmaları risk artışı göstermedi. Eski sinyal, risk hesaplamaya uygun olmayan bildirim verilerinden geliyordu.
Bu da kanıtlanmadı. HR 0,91 ve OR 0,78 lehte eğilim gösterse de güven aralıkları 1'i kesiyor. Koruyucu etki iddiası için bu veriler yeterli değil.
Eksik. Pankreas kanseri ile akut pankreatit ayrı konulardır. Pankreatit uyarısı ürün bilgisinde yer almaya devam ediyor. Uzun vadeli kanser verisi de hâlâ birikiyor.
Hastalar için
- Pankreas kanseri korkusuyla tedavinizi kendiniz bırakmayın. Mevcut kanıt, tip 2 diyabette semaglutid kullanımının pankreas kanseri riskini artırdığını göstermiyor.
- Pankreatit belirtilerini bilin. Sırta yayılabilen şiddetli, geçmeyen karın ağrısı (kusmayla birlikte veya değil) olursa ilacı kullanmayı bırakıp hemen hekime başvurun.
- Ailenizde pankreas kanseri veya kalıtsal kanser sendromu varsa hekiminize söyleyin; bu, ilaç seçiminden bağımsız olarak izlem planınızı etkileyebilir.
- Açıklanamayan kilo kaybı, sarılık, yeni başlayan veya birden kötüleşen şeker kontrolü gibi belirtiler hangi ilacı kullanırsanız kullanın değerlendirilmelidir.
- Reçetesiz, kaynağı belirsiz "zayıflama iğnesi" kullanmayın. Bu çalışmanın güvence verdiği ürün, ruhsatlı ve hekim kontrolünde kullanılan semaglutiddir.
Klinisyenler için
- Tip 2 diyabette semaglutid endikasyonu olan bir hastada, pankreas kanseri riski gerekçesiyle tedaviden kaçınmak mevcut kanıtla desteklenmiyor.
- Ürün bilgisindeki akut pankreatit uyarısı ve pankreatit öyküsü olan hastalarda dikkatli kullanım önerisi geçerliliğini koruyor.
- GLP-1 agonisti başladıktan kısa süre sonra saptanan pankreas kanserlerinde ters nedenselliği düşünün: Yeni başlayan veya hızla bozulan diyabet, özellikle kilo kaybıyla birlikteyse, altta yatan pankreas neoplazisinin belirtisi olabilir.
- Kongre özetini tam metin yayımlanana kadar temkinle yorumlayın; özellikle SGLT2 inhibitörüne karşı ayrı sonuçlar ve uzun izlem verisi bekleniyor.
- Obezite dozları (2,4 mg) ve diyabeti olmayan popülasyonlar için bu çalışma doğrudan veri sunmuyor.
Türkiye'de durum
- Ruhsat (TİTCK): Semaglutid Türkiye'de Ozempic (tip 2 diyabet, haftalık enjeksiyon), Rybelsus (tip 2 diyabet, oral) ve Wegovy (kilo yönetimi) markalarıyla bulunuyor. İkincil kaynaklara göre Ozempic'in ruhsat tarihi 17 Mayıs 2022; bu tarihi TİTCK kayıtlarından ayrıca doğrulayamadık. ABD'deki 2 mg kalem ve oral Ozempic tableti Türkiye'de pazarlanmıyor.
- Geri ödeme (SGK): Ruhsat ve geri ödeme birbirinden bağımsız süreçlerdir. Ağustos 2026 tarihli semaglutid (Ozempic) monografımızda Ozempic'in tip 2 diyabet endikasyonunda da SGK geri ödemesi olmadığını belirtmiştik. Bazı üçüncü taraf sitelerde farklı bilgiler dolaşıyor; kesin durum için SGK'nın güncel geri ödeme listesi (EK-4/A) ve SUT hükümleri esas alınmalı. Obezite endikasyonunda GLP-1 ilaçlarının geri ödemesi bulunmuyor.
- Ürün bilgisi: Avrupa ürün bilgisinde akut pankreatit uyarısı yer alıyor. Türkiye KÜB metnini bu yazı için ayrıca kontrol etmedik; güncel metin TİTCK'nın KÜB/KT sisteminden görülebilir.
- Türkiye verisi: Türkiye'de semaglutid kullanıcılarında pankreas kanseri riskini inceleyen bir çalışmaya ulaşamadık. İskandinav bulgularının, benzer yaş ve tedavi profilindeki Türk hastalara genellenebileceği varsayılabilir; ancak bu doğrudan test edilmedi.
Sık sorulan sorular
- Bu çalışma semaglutidin tamamen güvenli olduğunu mu gösteriyor?
- Hayır. Çalışma yalnızca pankreas kanseri sorusuna, tip 2 diyabet hastalarında ve kısa-orta vadede yanıt veriyor. Semaglutidin bilinen yan etkileri (bulantı, safra kesesi sorunları, pankreatit gibi) ayrı konulardır.
- Neden firma finansmanlı bir çalışmaya güvenelim?
- Bu çalışma, firmanın kendi seçimi değil, EMA'nın ruhsat koşulu olarak zorunlu tuttuğu bir çalışma; protokolü önceden kamuya açık kataloğa kaydedildi ve analizler bağımsız akademik kurumların (Norveç Halk Sağlığı Enstitüsü, Güney Danimarka Üniversitesi) katılımıyla yapıldı. Yine de finansman kaynağı bir sınırlılık olarak akılda tutulmalı ve tam metin incelenmeli.
- Wegovy kullananlar için de geçerli mi?
- Doğrudan değil. Çalışma diyabet dozlarında ve diyabetli hastalarda yapıldı. Obezite dozları için randomize SELECT çalışmasının verileri de semaglutid meta-analizine dahil edildi ve risk artışı görülmedi; ancak uzun vadeli, özel olarak tasarlanmış veri sınırlı.
- Pankreatit geçirdim; semaglutid kullanabilir miyim?
- Bu, pankreas kanserinden ayrı bir sorudur. Pankreatit öyküsü olan hastalarda ürün bilgisi dikkatli kullanım öneriyor; karar hekiminizle birlikte verilmelidir.
- Tam sonuçlar ne zaman yayımlanacak?
- EMA kataloğuna göre nihai çalışma raporunun 2026'nın ilk çeyreğinde tamamlanması planlanıyordu. Hakemli tam makalenin yayımlanma tarihi henüz belli değil.
Sözlük
- Ruhsat sonrası güvenlilik çalışması (PASS)
- Bir ilaç onaylandıktan sonra, düzenleyici kurumun isteğiyle belirli bir güvenlilik sorusunu yanıtlamak için yapılan çalışma.
- Aktif karşılaştırıcı
- İncelenen ilacı, hiç tedavi almayanlarla değil, aynı hastalık için benzer aşamada başka bir ilaç başlayanlarla karşılaştırma yöntemi.
- Eğilim skoru eşleştirmesi
- Yaş, hastalık süresi, eşlik eden hastalıklar gibi özelliklere göre bir hastanın ilacı alma olasılığını hesaplayıp, benzer olasılıktaki hastaları birebir eşleştirme yöntemi.
- Tehlike oranı (HR)
- İki grupta olayın zaman içinde görülme hızının oranı. 1 = fark yok; 1'in altı daha düşük, üstü daha yüksek risk.
- Ters nedensellik
- Sonucun (burada henüz tanı almamış kanserin) nedeni gibi görünen etkeni (ilaç başlanmasını) kendisinin tetiklemesi.
- İnkretin
- Yemekle salgılanan ve insülin salınımını artıran bağırsak hormonları (GLP-1, GIP). GLP-1 agonistleri ve DPP-4 inhibitörleri bu sistemi hedefler.
DROZDOGAN Akademi Yorumu
On beş yıldır süren "GLP-1 ilaçları pankreas kanseri yapar mı?" sorusuna bugüne kadarki en büyük ilaç özelinde yanıtlardan biri geldi: kısa vadede, hayır. Ama bu yanıtın kapsamını doğru çizmek gerekiyor.
⚡ Neden önemli
Semaglutid milyonlarca kişi tarafından, çoğu zaman yıllarca kullanılıyor. Pankreas kanseri nadir ama ölümcül. Hastaların ve hekimlerin önemli bir kısmı bu endişe nedeniyle tedaviyi erteleyebiliyor veya bırakabiliyor. Düzenleyici kurumun zorunlu tuttuğu, önceden kayıtlı ve yaklaşık 200.000 hastayı kapsayan bir çalışma bu tartışmaya önemli bir veri ekliyor.
✅ Güçlü kanıtlar
Ulusal kanser kayıtları, aktif karşılaştırıcılı yeni kullanıcı tasarımı, ters nedenselliğe karşı bekleme süresi, üç ülkede tutarlı sonuç ve doz-yanıt ilişkisinin yokluğu. Randomize çalışmaların meta-analizi de aynı yönde.
⚠️ Sınırlamalar
Bekleme sonrası izlem 2 yılın altında; pankreas karsinogenezinin zaman ölçeği için kısa. Yalnızca kongre özeti var, tam yöntem ve karşılaştırıcıya göre ayrı sonuçlar bilinmiyor. İnsülin içeren karşılaştırıcı grup, sonucu semaglutid lehine hafifçe kaydırmış olabilir. Firma finansmanı. Obezite dozları ve genç kullanıcılar kapsam dışında.
🩺 Pratikte ne yapmalı
- Tip 2 diyabette endikasyonu olan hastada semaglutidi pankreas kanseri gerekçesiyle esirgemeyin.
- Hastaya "koruyucu" değil, "risk artışı gösterilmedi" mesajını verin.
- Pankreatit uyarısını ve belirtilerini ayrıca anlatın.
- Yeni başlayan veya hızla bozulan diyabette, özellikle kilo kaybıyla birlikteyse, pankreas neoplazisini ayırıcı tanıda tutun.
❓ Açık sorular
5-10 yıllık kullanımda risk nasıl? SGLT2 inhibitörüne karşı sonuç ne? Obezite dozlarında ve diyabeti olmayanlarda tablo aynı mı? Deri altı semaglutidde görülen olası azalma gerçek mi, rastlantı mı? Türk hasta verisi ne gösteriyor?
Kısa hükmümüz: Tip 2 diyabette semaglutid kullanımının ilk birkaç yılında pankreas kanseri riskinin arttığına dair kanıt yok ve bu çalışma, randomize veriyle birlikte bu güvenceyi güçlendiriyor. Ancak veri kısa vadeli ve henüz yalnızca kongre özeti. Doğru mesaj "semaglutid pankreası korur" değil, "pankreas kanseri korkusu tedaviden kaçınmak için bir neden değil".
- Bu yazı 29 Eylül 2026 itibarıyla kamuya açık kaynaklara dayanır: Medscape haberi (28 Eylül 2026), Medical Xpress'te yayımlanan kongre haberi, EMA gerçek dünya çalışmaları kataloğundaki protokol kaydı ve Diabetes, Obesity and Metabolism meta-analizinin tam metni. Kongre özetinin tam metnine ve hakemli bir makaleye erişilemedi; çalışma henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiştir.
- Yazar/sunucu: Medscape çalışmanın Norveç Halk Sağlığı Enstitüsü'nden Øystein Karlstad liderliğinde yürütüldüğünü, Medical Xpress ise kongrede Güney Danimarka Üniversitesi'nden Anton Pottegård tarafından sunulduğunu bildiriyor. İki bilgi birbiriyle çelişmiyor; ikisi de aktarılmıştır.
- Tarafımızca hesaplananlar: 100.000 kişi-yılı başına ham insidanslar (78,3 ve 87,7) ve güven aralığı üst sınırına karşılık gelen yaklaşık ek vaka sayısı, yayımlanan vaka ve kişi-yılı sayılarından hesaplanmıştır. Orman grafiği yayımlanan değerlerden çizilmiştir.
- Tasarım ayrıntıları: Dışlama ölçütleri ve karşılaştırıcı alt grupları, EMA kataloğu ve klinik çalışma kaydındaki protokolden alınmıştır; nihai analizde değişmiş olabilir.
- Doğrulanamayanlar: Karşılaştırıcılara göre ayrı sonuçlar; duyarlılık analizleri; Ozempic'in Türkiye ruhsat tarihi; SGK geri ödeme durumunun güncel resmî listeden teyidi (kaynaklar çelişkili); Türkiye KÜB metnindeki pankreatit ifadesi.
- Genel bilgiye dayananlar: Aktif karşılaştırıcı ve bekleme süresi gerekçeleri, ters nedensellik, insülin ile pankreas kanseri ilişkisine dair yorum ve pankreatit belirtileri yerleşik tıbbi/epidemiyolojik bilgi olarak verilmiştir.
- Kanıt türü etiketleri ve Akademi yorumu bizim değerlendirmemizdir.
- Bu yazı kişisel tıbbi tavsiye değildir. İlaç tedavinizle ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.
Kaynaklar
- Karlstad Ø ve ark. Semaglutide and risk of pancreatic cancer in type 2 diabetes: a Nordic registry-based post-authorisation safety study. EASD 2026 Yıllık Toplantısı, Milano (kongre özeti). Medscape haberi: Semaglutide Not Linked to Higher Pancreatic Cancer Risk. 28 Eylül 2026.
- Medical Xpress. Regulator-mandated study finds no link between semaglutide use and pancreatic cancer. 28 Eylül 2026.
- HMA-EMA Catalogues of real-world data sources and studies. NN9535-4447: Epidemiological assessment of the risk for pancreatic cancer associated with the use of semaglutide in patients with type 2 diabetes – a cohort study based on Nordic registry data. EU PAS 37258. ClinicalTrials.gov NCT04572165.
- Chiang CH, Bahar F, Chang YC ve ark. Semaglutide and risk of pancreatic cancer: a meta-analysis of randomised trials. Diabetes Obes Metab. 2026;28(9):8693-8696. doi:10.1111/dom.70980.
- Ko A, Chang YC, Bahar F ve ark. Risk for cancer with glucagon-like peptide-1 receptor agonists and dual agonists: a systematic review and meta-analysis. Ann Intern Med. 2025;179:216-229.
- Wang L, Wang Q, Li L, Kaelber DC, Xu R. Glucagon-like peptide-1 receptor agonists and pancreatic cancer risk: target trial emulation using real-world data. J Natl Cancer Inst. 2025;117(3):476-485.
- Elashoff M, Matveyenko AV, Gier B, Elashoff R, Butler PC. Pancreatitis, pancreatic, and thyroid cancer with glucagon-like peptide-1-based therapies. Gastroenterology. 2011;141(1):150-156.
- Drucker DJ, Sherman SI, Bergenstal RM, Buse JB. The safety of incretin-based therapies—review of the scientific evidence. J Clin Endocrinol Metab. 2011;96(7):2027-2031.
- ClinicalTrials.gov NCT05663515. EXCEED: pan-European post-authorisation safety study of pancreatic cancer risk with exenatide.
- DROZDOGAN Akademi. Semaglutid (Ozempic) nedir? FDA onayı, Türkiye ruhsatı ve geri ödeme durumu. Ağustos 2026 güncellemesi.
