19 ჯანსაღი ალტერნატივა, რომელიც მარილის ნაცვლად შეგიძლიათ გამოიყენოთ

ზედმეტ მარილს მოვიხმართ!

მარილი კერძისთვის გემოს დამატების მარტივ საშუალებად ჩანს. თუმცა კვების ჩვევად ქცეული მარილის ჭარბი მოხმარება არტერიული წნევის მატებას, ანუ ჰიპერტენზიას, და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკის ზრდას იწვევს. ჰიპერტენზია ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული COVID-19 დაავადების მძიმე მიმდინარეობისა და სიკვდილის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს რისკფაქტორად იქცა.

მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზმს გარკვეული რაოდენობის მარილი სჭირდება, ადამიანთა უმეტესობა რეკომენდებულზე გაცილებით მეტ მარილს მოიხმარს. ამერიკის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) ზრდასრულებისთვის ნატრიუმის დღიური მიღება 2300 mg-ით შეზღუდა. ეს დღეში მარილის მიღების 6 გრამით (1 ჩაის კოვზით) შეზღუდვას ნიშნავს (იხილეთ რამდენი მარილია ზედმეტი? სახელწოდების ჩვენი სტატია).

მარილთან დაკავშირებული ერთ-ერთი უდიდესი მცდარი შეხედულებაა ის, რომ ზოგიერთი მარილი სხვებზე ჯანსაღია; ყველა სუფრის მარილი ერთნაირად შეიცავს NaCl-ს და ჭარბად მიღების შემთხვევაში ჯანსაღი მარილი არ არსებობს (იხილეთ რა არის ჰიმალაის მარილი? ეფექტები, მცდარი წარმოდგენები და ჯანმრთელობის რისკები).

პირველ რიგში კუჭის კიბოს რისკის ჩათვლით სხვადასხვა დაავადების ან სტეროიდების მსგავსი პრეპარატების გამოყენების გამო ექიმმა შესაძლოა მარილის შემცირება გირჩიოთ. საკვებით ნატრიუმის მოთხოვნილება მარტივად კმაყოფილდება. თუმცა ყოველდღიურ ცხოვრებაში მარილის ნაკლებად მოხმარება შეიძლება გაგიჭირდეთ. თქვენთვის მოვიძიეთ რამდენიმე სანელებელი, რომლითაც კერძებში მეტი მარილის დამატების გარეშე იმავე გემოს მიღება შეგიძლიათ.

ხახვი და ხახვის ფხვნილი

გამოკვეთილი გემოს მიუხედავად ხახვი ნატრიუმს არ შეიცავს. ის შესანიშნავი ალტერნატივაა დაბალნატრიუმიანი დიეტის მიმდევრებისთვის. თუ ხახვის გაფცქვნის, დაჭრისა და მოშუშვის სირთულის თავიდან აცილება გსურთ, ხახვის ფხვნილი დაგეხმარებათ. შეგიძლიათ სალათებში, წვნიანებში, პიურეებსა და ყველა სხვა კერძში გამოსცადოთ.

შებოლილი წითელი წიწაკა

ის კერძებს არა მხოლოდ მზის ჩასვლის ლამაზ შეფერილობას აძლევს, არამედ მარილის შესანიშნავი ალტერნატივაცაა. შებოლილი წიწაკისგან დამზადებული წითელი წიწაკა კერძს კვამლის გემოს მატებს. შეგიძლიათ გამოიყენოთ ჩაშუშულებში, ხორცის, ქათმისა და თევზის კერძებსა და წვნიანებში.,

კამა

კამა ქოლგოსანთა ოჯახს ეკუთვნის და ნიახურის ბოტანიკური ნათესავია. ამიტომ ისიც დაბალკალორიულია. განსაკუთრებით კარგი ალტერნატივაა თევზის, კარტოფილისა და კიტრის კერძებში. კარტოფილის სალათში შეიძლება მთავარი სანელებელი იყოს. თევზის კერძებს ლიმონის წვენთან ერთად შეგიძლიათ დაუმატოთ.

როზმარინი

როზმარინს ზამთრის ფიჭვის მსგავსი გემო აქვს. ახალი ან ხმელი როზმარინი შეგიძლიათ დაუმატოთ წვნიანებს, ჩაშუშულებს, მოშუშულ ბოსტნეულს, სოუსებსა და პურს.

ლიმონის წვენი და ლიმონის ცედრა

ლიმონის წვენი მჟავის წყაროა და კერძს მომზადების ბოლოს უნდა დაემატოს. ის ბოსტნეულის ფერს უფრო ნათელს ხდის. კერძის გემოს გამოკვეთით მარილის მსგავსად მოქმედებს. გახეხილი ლიმონის ცედრა კერძებს ძლიერი არომატით ამდიდრებს. გირჩევთ ლიმონის წვენი თევზზე, ქათამსა და ბოსტნეულზე გამოსცადოთ.

შავი პილპილი

შავი პილპილი და მარილი ხშირად ერთად გამოიყენება. თუმცა შეგახსენებთ, რომ კერძში მხოლოდ შავი პილპილის გამოყენებას მარილის დამატების გარეშეც შეუძლია ისეთივე გემო უზრუნველყოს. შეგიძლიათ წვნიანებში, ქათმის კერძებში, თევზსა და მაკარონში სცადოთ. შავ პილპილს დაავადებებთან დაკავშირებული ანთების შემცირებაც შეუძლია.

ნიორი

ნიორი სანელებელია, რომელიც კერძის გემოს ნატრიუმის შემცველობის გაზრდის გარეშე გამოკვეთს. პომიდვრის სოუსებისა თუ მწნილის მომზადებისას შეგიძლიათ მარილი შეამციროთ და ნივრის რაოდენობა გააორმაგოთ. ის ემატება წვნიანებს, ტაფაზე მომზადებულ კერძებს, მოშუშულ ბოსტნეულსა და ყველა სხვა კერძს. გარდა ამისა, Allium-ის გვარის ბოსტნეულს, ნიორს, ჯანმრთელობის მრავალი სარგებელი აქვს. კვლევები აჩვენებს, რომ მას შეუძლია იმუნიტეტის გაძლიერება, არტერიული წნევის დაწევა და ტვინის ჯანმრთელობის გაუმჯობესება.

ბალზამიკური ძმარი

ბალზამიკურ ძმარს მკვეთრი, მჟავე და ოდნავ ტკბილი გემო აქვს. ის კერძებში, განსაკუთრებით სალათებში, მარილის საჭიროებას მინიმუმამდე ამცირებს. შეგიძლიათ გამოიყენოთ წვნიანებსა და ჩაშუშულებში. ახალ პომიდორს ან შემწვარ ბოსტნეულს თუ მოასხამთ, უფრო გემრიელ შედეგს მიიღებთ.

ვაშლის ძმარი

ვაშლის ძმარი თავისი ტკბილ-მჟავე გემოთი კერძებს ნატრიუმის გარეშე ამდიდრებს. ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები აჩვენებს, რომ ძმარს შეუძლია ქოლესტერინის დაწევა, გულის დაავადების რისკის შემცირება და სისხლში შაქრის დონის შემცირებაში დახმარება. თუმცა ადამიანებზე კვლევები ურთიერთსაწინააღმდეგო შედეგებს შეიცავს და მეტი კვლევაა საჭირო. სამკურნალოდ გამოყენების მცდელობის ნაცვლად სალათებსა და კერძებში მისი გემოთი სარგებლობა უნდა გავაგრძელოთ.

ჯანჯაფილი

ახალი ან ხმელი ჯანჯაფილი შეგიძლიათ დაუმატოთ მოშუშულ კერძებს, სოუსებს, მწნილებს, ჩაისა და წვნიანებს. მკვეთრი და ტკბილი გემოთი ის მრავალ კერძში გამოდგება. გარდა ამისა, ეს ფესვოვანი მცენარე საუკუნეების განმავლობაში სამკურნალოდ გამოიყენებოდა თავისი ანთების საწინააღმდეგო (ანთების შემამცირებელი) ეფექტის გამო.

ქინძი

ქინძის სანელებელი მისი მცენარის თესლისგან მიიღება. მას თითქმის ციტრუსის მსგავსი არომატი აქვს. ხშირად ინდურ და მექსიკურ სამზარეულოში გამოიყენება. შეიცავს მრავალ ანტიოქსიდანტს, მაგალითად კვერცეტინსა და ტოკოფეროლებს. ცხოველებზე კვლევებმა აჩვენა, რომ ამ ნაერთებს ტვინის ჯანმრთელობისა და იმუნიტეტის გაუმჯობესება შეუძლიათ.

დაფქული წიწაკა

მიუხედავად ცხარე სოუსის მსგავსი გემოსა, ეს სანელებელი ნატრიუმის მაღალ დონეს არ შეიცავს. ის შესანიშნავია წვნიანების, მოშუშული კერძების, პურის, პიცისა და ყველა სხვა კერძისთვის.

სალბი

ახალ და მოხალულ სალბს საკმაოდ ძლიერი გემო აქვს. მართალია, ხშირად მის ჩაის სმას ვართ მიჩვეული, მაგრამ ის კარგ გემოს აძლევს კარაქიან სოუსებს, შემწვარ გოგრას, კარტოფილის პიურესა და რიზოტოს. მდიდარია სისხლის შედედებაში მონაწილე K ვიტამინით.

რეჰანი

მას საოცარი გემო და არომატი აქვს, რომელიც მრავალ სხვადასხვა პროდუქტს ავსებს — ბოსტნეულიდან ხორცამდე, ყველსა და ახალ ხილამდე. რადგან ძლიერი სანელებელია, განსხვავებას მცირე რაოდენობით გამოყენებისასაც შეამჩნევთ. დასაწყისისთვის შეგიძლიათ პიცაში, მაკარონსა და მოშუშულ ბოსტნეულში სცადოთ. რეჰანი აგრეთვე მდიდარია A, C, E და K ვიტამინებით.

ოხრახუში

ახალი მწვანილის უმეტესობის მსგავსად ოხრახუშშიც ნატრიუმი ცოტაა, თუმცა ის გემრიელია. ახალი გემოს გამო ის მარილის შესანიშნავი ალტერნატივაა მაკარონში, პიურესა და ტომატიან წვნიანებში.

ბეგქონდარა

შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ახალი, ისე მოხალული. ის შემწვარი ბოსტნეულის, ხორცის კერძების, ქათმისა და ღუმელში მომზადებული თევზის გემოს ნატრიუმის გარეშე გაძლიერების საშუალებაა.

პიტნა

გამაგრილებელი მცენარეა, რომელიც ტკბილ და მარილიან კერძებშიც გამოდგება. მისი მოყვანა ფანჯრის რაფაზე ან ბაღში მარტივია. ხშირად სალათებში, მაკარონსა თუ კუსკუსში გამოიყენება. იოგურტსა და იოგურტიან წვნიანებს ძლიერ არომატს აძლევს და ამით მარილის მოხმარების შემცირებაში დაგეხმარებათ.

შნიტ-ხახვი

ხახვს ჰგავს, თუმცა ნაკლებად ძლიერი გემო აქვს. იყენებენ ჩაშუშულებში, სალათებში, თევზისა და ქათმის კერძებში. რადგან სიცხე შნიტ-ხახვის გემოს აფუჭებს, ცხელ კერძს ბოლო წუთებში უნდა დაემატოს.

ძირა

შავი პილპილის შემდეგ მსოფლიოში ყველაზე ხშირად გამოყენებული სანელებელი ძირაა. მას თითქმის ყველა კერძში ამატებენ. ცხვრის ხორცი, ლობიო, ფლავი და მუხუდო ის კერძებია, რომლებშიც ძირა ყველაზე ხშირად გამოიყენება.

დასკვნა

შეუძლებელია უარვყოთ, რომ მარილიანი კერძები უმარილო ვარიანტებზე გაცილებით უკეთესი გემოსია. თუმცა დროდადრო მარილის ალტერნატივების გამოსაცდელად კარგი მიზეზები არსებობს. მარილის ჭარბმა მოხმარებამ შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობის ისეთი სერიოზული პრობლემები, როგორიცაა თირკმლის ქრონიკული დაავადება, გულის დაავადება და მეტაბოლური სინდრომი. მრავალი მომხმარებელი იცის, რომ კონსერვები, მზა წვნიანები, პური და მაკარონის სოუსები ბევრ ნატრიუმს შეიცავს, თუმცა ეს დროთა განმავლობაში შეიძლება დაავიწყდეს. მარილიანი საკვების მიღებაზე ყურადღებასთან ერთად, სხვა სანელებლების დროდადრო გამოცდა ნატრიუმის მიღების გონივრულ დონეზე შენარჩუნებაში დაგეხმარებათ. ერთი სანელებლით კერძებში მარილის ჩანაცვლება შეიძლება რთული იყოს. შეგიძლიათ ზემოთ ჩამოთვლილი რამდენიმე სანელებელი თქვენი გემოვნების მიხედვით შეაერთოთ.