ანტიბიოტიკების გამოყენებასა და ადრეულ ასაკში დაწყებულ კოლონისა და სწორი ნაწლავის კიბოს შორის კავშირი

2021 წლის ESMO-ს კუჭ-ნაწლავის კიბოს მსოფლიო კონგრესზე დოქტორ სარა პეროს მიერ წარმოდგენილი კვლევისშედეგებმა აჩვენა, რომ ანტიბიოტიკების გამოყენება პაციენტთა ყველა ასაკობრივ ჯგუფში, განსაკუთრებით 50 წელზე ახალგაზრდებში, კოლონისა და სწორი ნაწლავის (მსხვილი ნაწლავის) კიბოს განვითარებას შეიძლება უკავშირდებოდეს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს შედეგები პირდაპირ მიზეზსა და შედეგს არ აჩვენებს, 2000-დან 2015 წლამდე მსოფლიოში ანტიბიოტიკების მოხმარების შეფასებული 65%-იანი ზრდის გავლენის შესახებ ახალ შეშფოთებას იწვევს.

პირველი კვლევა თავის სფეროში

დოქტორი პერო ამბობს: „რამდენადაც ვიცით, ეს პირველი კვლევაა, რომელიც ანტიბიოტიკების გამოყენებას ადრეულ ასაკში დაწყებული კოლონის კიბოს გაზრდილ რისკს უკავშირებს; ბოლო 20 წლის განმავლობაში ახალგაზრდა ასაკში დაწყებული კოლორექტული კიბოს სიხშირე წელიწადში სულ მცირე 3%-ით იზრდება. არაჯანსაღი წასახემსებლების, შაქრიანი სასმელების, სიმსუქნისა და ალკოჰოლის მოხმარების მატება, სავარაუდოდ, ახალგაზრდებში კოლორექტული კიბოს სიხშირის ზრდის მთავარი მიზეზებია, თუმცა ჩვენი მონაცემები განსაკუთრებით ბავშვებსა და ახალგაზრდა ზრდასრულებში არასაჭირო ანტიბიოტიკების თავიდან აცილების მნიშვნელობას უსვამს ხაზს."

კვლევის დეტალები და შედეგები

შოტლანდიის პირველადი ჯანდაცვის დიდი მონაცემთა ბაზის გამოყენებით კვლევამ ჯანმრთელ საკონტროლო პირებთან შეწყვილებული კოლორექტული კიბოს მქონე დაახლოებით 8 ათასი ადამიანი მოიცვა.

მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ანტიბიოტიკების გამოყენება ყველა ასაკში კოლონის კიბოს რისკის მატებას უკავშირდებოდა, თუმცა 50 წელზე ახალგაზრდა პაციენტებში 50 წელზე უფროსებთან შედარებით რისკი თითქმის 50%-ით გაიზარდა. უფრო ახალგაზრდა ჯგუფში ანტიბიოტიკების გამოყენება კოლონის საწყისი ნაწილის (მარჯვენა მხარის) კიბოს უკავშირდებოდა. ამ მარჯვენამხრივ კიბოსთან ასოცირებული იყო ქინოლონები და სულფონამიდები/ტრიმეთოპრიმი, რომლებიც სხვადასხვა ინფექციის სამკურნალოდ გამოიყენება.

კვლევის ერთ-ერთმა ავტორმა ლესლი სემუელმა განმარტა, რომ კოლონის მარჯვენა ნაწილის შიგთავსი უფრო თხევადია და იქ მცხოვრები ბუნებრივი ბაქტერიები, რომლებსაც მიკრობიომს უწოდებენ, კოლონის სხვადასხვა მონაკვეთში შეიძლება განსხვავდებოდეს.

სემუელმა თქვა: „ახლა ანტიბიოტიკების გამოყენებასა და მიკრობიომის ცვლილებებს შორის ისეთი კავშირის არსებობის გარკვევა გვინდა, რომელიც მსხვილ ნაწლავს, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, კიბოს მიმართ უფრო მოწყვლადს გახდიდა. კოლონოსკოპიის მსგავსი დიაგნოსტიკური პროცედურისთვის ნაწლავის გაწმენდის შემდეგაც მიკრობიომი სწრაფად უბრუნდება წინა მდგომარეობას, რაც საკითხს ართულებს. ჯერ არ ვიცით, შეუძლია თუ არა ანტიბიოტიკებს მიკრობიომზე ისეთი გავლენის მოხდენა, რომელიც პირდაპირ ან ირიბად კოლონის კიბოს განვითარებას შეუწყობდა ხელს“.

კომენტარი

მსოფლიოში ყოველწლიურად დაახლოებით 2 მილიონ ადამიანს კოლონისა და სწორი ნაწლავის კიბოს დიაგნოზს უსვამენ (იხილეთ მსოფლიოს კიბოს სტატისტიკა). 20-დან 40 წლამდე კოლონის კიბოს დიაგნოზის მქონე ახალგაზრდებს ხშირად ხანდაზმულ პაციენტებზე უარესი მიმდინარეობა აქვთ, რადგან მათ დიაგნოზს ჩვეულებრივ უფრო მოწინავე სტადიაზე უსვამენ.

ექიმები მუცლის ჩივილებით 30-იან წლებში მყოფ პაციენტს კოლონის კიბოზე ნაკლები ალბათობით იკვლევენ, ვიდრე 70-იან წლებში მყოფ ადამიანს. შედეგად, კიბო მათ ხშირად გვიან სტადიაზე უდგინდებათ, როდესაც მკურნალობა უფრო რთულია.

ექიმებმა მუცლის ჩივილების მქონე ახალგაზრდა პაციენტებში კოლორექტული კიბოც შესაძლო დიაგნოზად უნდა განიხილონ. ამ ასაკობრივ ჯგუფში დაავადების სიხშირის მატება მისი რამდენიმე შესაძლო მიზეზის შემდგომი კვლევის საჭიროებას ამყარებს.

ჯერ ძალიან ადრეა იმის თქმა, არის თუ არა ანტიბიოტიკების ჭარბი მოხმარება ადრეულ ასაკში დაწყებული კოლორექტული კიბოს მიზეზობრივი ფაქტორი; ნაწლავის ფლორაზე ანტიბიოტიკების გავლენის განხილვამდე უკეთ უნდა გავიგოთ კოლორექტულ კიბოში მიკრობიომის შესაძლო როლი. ამასთან, ეს ახალი კვლევა გვახსენებს, რომ ანტიბიოტიკები რეალური საჭიროების გარეშე არ უნდა დაინიშნოს, და ვერ გამოვრიცხავთ შესაძლებლობას, რომ მათი არასაჭირო გამოყენება ადამიანებს კიბოს გაზრდილი რისკის წინაშე აყენებდეს.