არაჩვეულებრივი შედეგები — ძუძუს კიბოს მქონე ზოგიერთი პაციენტისთვის ოპერაციის გარეშე მკურნალობა შესაძლებელია

მცირე კვლევაში მიღებული „არაჩვეულებრივი“ შედეგები მიანიშნებს, რომ ძუძუს კიბოს მქონე ზოგიერთ ქალს ოპერაციის გარეშე მკურნალობა შეუძლია.

130 წელზე მეტია ძუძუს კიბოს ძირითადი მკურნალობა ოპერაციაა. ძუძუს კიბოსთვის სხვა მკურნალობა ტარდება ან ოპერაციამდე სიმსივნის შესამცირებლად, ან ოპერაციის შემდეგ კიბოს განმეორების რისკის დასაქვეითებლად, ან შორსწასული კიბოს დროს სიცოცხლის გასახანგრძლივებლად და ჩივილების შესამცირებლად. თუმცა ეს ახალი კვლევა პირველად სერიოზულად გვაფიქრებინებს, რომ ადრეული ან ადგილობრივად შორსწასული ძუძუს კიბოს მქონე ზოგიერთი პაციენტის სრულად მკურნალობა ოპერაციის გარეშე შეიძლება.

ეს შედეგები ეფუძნება ნეოადიუვანტურ (ოპერაციამდე სიმსივნის შემამცირებელ) სისტემურ მკურნალობაზე სრული პათოლოგიური პასუხის (pTY) მქონე ადრეული სტადიის სამმაგად უარყოფითი ან HER2 დადებითი ძუძუს კიბოს მქონე 31 ქალს. 

ძუძუს კიბოს დროს ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგი ნაბიჯი, ჩვეულებრივ, ოპერაცია იქნებოდა; თუმცა ამ ქალებს ოპერაცია არ ჩატარებიათ და პირდაპირ მთელი ძუძუს სტანდარტული სხივური თერაპია მიიღეს. ოპერაციის გამოტოვება უსაფრთხო ჩანდა. მკვლევრებმა განაცხადეს, რომ 26,4-თვიანი დაკვირვების მედიანური პერიოდის შემდეგ არცერთ პაციენტს კიბოს რეგიონული ან შორეული რეციდივი (განმეორება) არ ჰქონია. კვლევა 2022 წლის 25 ოქტომბერს Lancet Oncology-ში გამოქვეყნდა და The New York Times და Fox News-ის ჩათვლით წამყვან უცხოურ მედიაში დიდი გამოხმაურება გამოიწვია.

რა არის სრული პათოლოგიური პასუხი?

ოპერაციამდე ჩატარებული მკურნალობის ეფექტიანობას აჩვენებს ძუძუს კიბოს ოპერაციისას მიღებული პათოლოგიური კვლევის პასუხი. თუ ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგ ოპერაციულ პათოლოგიურ მასალაში კიბოს არცერთი უჯრედი არ აღმოჩნდა, ამას სრულ პათოლოგიურ პასუხს ვუწოდებთ. პაციენტებში, რომლებსაც სრული პათოლოგიური პასუხი აქვთ, კიბოს განმეორების ალბათობა მნიშვნელოვნად ნაკლებია.

წამყვანმა მკვლევარმა, ტეხასის MD Anderson-ის კიბოს ცენტრის ძუძუს ქირურგმა Dr. Henry Kuerer-მა პრესგანცხადებაში აღნიშნა, რომ შედეგები „საყურადღებო და ძალიან იმედისმომცემია“. თუმცა Kuerer-მა დასძინა: „ამ მიდგომის ძუძუს კიბოს რუტინულ მკურნალობაში დასანერგად გაცილებით ხანგრძლივი დაკვირვება და შემდგომი კვლევებია საჭირო.“

კვლევაში არმონაწილე ექსპერტებიც მსგავსი სიფრთხილით გამოირჩეოდნენ.

ნეოადიუვანტურ მკურნალობაზე პასუხი ხანგრძლივი შედეგების გასაღებია

ადრეული სტადიის სამმაგად უარყოფითი და HER2 დადებითი ძუძუს კიბოს ახალი მკურნალობის წყალობით, ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგ სრული პათოლოგიური პასუხის სიხშირემ 60-70%-ს მიაღწია. ეს მრავალცენტრული, ერთჯგუფიანი II ფაზის კვლევაც ბოლო წლებში ნეოადიუვანტური მკურნალობის მზარდ წარმატებას ეფუძნება.

კვლევაში ჩართული პაციენტების სიმსივნე 5 cm-ზე მცირე იყო (cT1-2), ხოლო იღლიაში მაქსიმუმ I-II დონის დადებითი ლიმფური კვანძები ჰქონდათ (N0-1). პაციენტთაგან 21-ს სამმაგად უარყოფითი, ხოლო 29-ს HER2 დადებითი ძუძუს კიბო ჰქონდა. პაციენტების ასაკის მედიანა 62 იყო.

ნეოადიუვანტურ მკურნალობაზე პასუხი შეფასდა საკმაოდ ახალი ბიოფსიური მეთოდით — ვაკუუმური ბიოფსიით.

ვაკუუმურმა ბიოფსიამ აჩვენა, რომ 50 პაციენტიდან 31-ს (62%) მკურნალობაზე სრული პასუხი ჰქონდა. ამ ქალებს ოპერაცია არ ჩაუტარდათ და მთელი ძუძუს სტანდარტული სხივური თერაპია მიიღეს. რეციდივის (განმეორების) გამოსავლენად პაციენტები მჭიდრო დაკვირვების ქვეშ იყვნენ, მათ შორის ყოველ 6 თვეში მამოგრაფიით. ცხრა პაციენტს მოგვიანებით დამატებითი ბიოფსიები ჩაუტარდა.

კვლევაში ლიმფური კვანძების დადებითი დაავადება დასაშვები იყო, თუმცა ულტრაბგერაზე ქალებს სამზე მეტი არანორმალური ლიმფური კვანძი არ უნდა ჰქონოდათ; სწორი ლიმფური კვანძების ამოღების უზრუნველსაყოფად ისინი ქიმიოთერაპიამდე ლითონის კლიპებით მონიშნეს.

ბიოფსიასთან დაკავშირებული მძიმე გვერდითი მოვლენები ან მკურნალობით გამოწვეული სიკვდილი არ ყოფილა.

ხანგრძლივ შედეგებს უნდა დაველოდოთ 

ამ ახალ მიდგომას მნიშვნელოვანი შედეგებისა და პრაქტიკის შეცვლის პოტენციალი აქვს, თუმცა არსებობს გარკვეული შეშფოთება იმის შესახებ, როგორი იქნება რეალურ პირობებში მიღებული გამოცდილება.

მაგალითად, ყველა ონკოლოგიური გუნდი შეიძლება ერთნაირად წარმატებული არ იყოს ნარჩენი დაავადების გამოსავლენად ვაკუუმური ბიოფსიის გამოყენებაში. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია, კიბოს ცენტრებში მუშაობდნენ ინტერვენციული რადიოლოგები, რომლებსაც ონკოლოგიაში გამოცდილება აქვთ.

მართლაც, ზოგიერთ ქალს, განსაკუთრებით მაშინ, თუ მარტივი ძუძუს შემნახველი ოპერაცია ელის, შეიძლება გაუჩნდეს კითხვა, რამდენად გონივრული ალტერნატივაა ოპერაციის თავიდან აცილება. ანუ შესაძლოა იკითხონ: „ღირს ოპერაციის თავიდან აცილება უფრო მკაცრი დაკვირვების სტრესად?“

გარდა ამისა, ამ კვლევაში ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგ სრული პათოლოგიური პასუხის სიხშირე ზოგიერთ წინა ანგარიშთან შედარებით უფრო მაღალი იყო, რაც გვაფიქრებინებს, რომ საბოლოო გადაწყვეტილებისთვის არსებული დაკვირვების პერიოდი ჯერ კიდევ „არამწიფეა“.

შედეგად, ამ კვლევამ პირველად აჩვენა, რომ ახალი სისტემური მკურნალობის გავლენით ადრეული სტადიის ძუძუს კიბოს მქონე ზოგიერთი პაციენტისთვის შესაძლოა ოპერაციის გარეშე მკურნალობის ვარიანტი არსებობდეს. ადრეული ძუძუს კიბოს მკურნალობაში არაოპერაციული მიდგომების დასანერგად, ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგ ნარჩენი დაავადების/სრული პათოლოგიური პასუხის სტატუსი ზუსტად უნდა განისაზღვროს და ვაკუუმური ბიოფსიის მსგავსი მეთოდები სხვადასხვა კიბოს ცენტრში გამოყენებადი უნდა იყოს. ეს II ფაზის კვლევა მნიშვნელოვანი მოტივაცია იქნება უფრო ფართო, პაციენტთა შემთხვევითი შერჩევით ჩატარებული კლინიკური კვლევებისთვის.