არასრულად ამოკვეთილი კოლონისა და სწორი ნაწლავის პოლიპები ხშირად მეორდება

ერთი  პოლიპი არის ქსოვილოვანი წარმონაქმნი, რომელიც სხეულის ზედაპირიდან, ჩვეულებრივ, ორგანოს ღრუში იზრდება. პოლიპები ყველაზე ხშირად გვხვდება მსხვილი ნაწლავის ნაწილებში — კოლონსა და სწორ ნაწლავში, ყურის არხსა და საშვილოსნოს ყელში.

მსხვილი ნაწლავის (კოლონისა და სწორი ნაწლავის) კიბო იწყება მაშინ, როდესაც კეთილთვისებიანი ადენომებისა და პოლიპების ნაწილი დროთა განმავლობაში ავთვისებიანი ხდება. დიდი ან მრავლობითი პოლიპების შემთხვევაში ავთვისებიანობის რისკი უფრო მაღალია. ისეთი  სკრინინგის მეთოდებით , როგორიცაა კოლონოსკოპია, პოლიპები ადრეულ ეტაპზე ვლინდება და კოლორექტული კიბოს სიხშირე შეიძლება შემცირდეს.

კოლორექტული (მსხვილი ნაწლავის) პოლიპები არის მსხვილი ნაწლავის ყველაზე შიდა შრიდან, ლორწოვანი გარსიდან განვითარებული წარმონაქმნები, რომლებიც ნელა იზრდება და ავთვისებიანად გარდაქმნის დაბალი რისკი აქვს ( < 1% ). თუმცა ეს პოლიპები მოსახლეობაში საკმაოდ გავრცელებულია და მათი სიხშირე ასაკთან ერთად იმატებს. პოლიპები კოლორექტული კიბოს მნიშვნელოვან წინასწარგანწყობას ქმნის, ამიტომ გამოვლენისას ისინი უნდა ამოიკვეთოს და მოცილდეს.

არასრულად ამოკვეთილი კოლორექტული პოლიპები

ზოგჯერ გასტროენტეროლოგებს კოლონოსკოპიის დროს პოლიპების ამოღებისას შეუმჩნევლად მცირე რაოდენობის ნეოპლაზიური ქსოვილი (სიმსივნის შემქმნელი უჯრედები) რჩებათ. კვლევებმა აჩვენა, რომ რეზექციის კიდეებიდან აღებული ბიოფსიები ზოგჯერ პოლიპის ნარჩენებს შეიცავს მაშინაც კი, როდესაც დაზიანება ვიზუალურად მოცილებულია. თუმცა არასრული რეზექციის მნიშვნელობა ნათელი არ არის.

არასრული და სრული რეზექციის შემადარებელმა კვლევამ აჩვენა, რომ შემდგომი კოლონოსკოპიისას პოლიპის აღმოჩენის ალბათობა არასრული კოლონოსკოპიის შემთხვევაში მნიშვნელოვნად იზრდებოდა. კვლევის მონაწილე დოქტორ Heiko Pohl-ის თქმით, მტკიცებულებები ძლიერ უჭერს მხარს ჰიპოთეზას, რომ პოლიპის ნარჩენი ქსოვილი ნეოპლაზიური პოლიპის რეციდივს (განმეორებას) და, შესაბამისად, სავარაუდოდ, კოლორექტულ კიბოს იწვევს.

ადენომის სრული რეზექციის (CARE) კვლევის იმ 166 მონაწილეს შორის, რომლებმაც მომდევნო წლებში საკონტროლო კოლონოსკოპია ჩაიტარეს, თანადროული ნეოპლაზია (სიმსივნური წარმონაქმნი) უფრო ხშირად გამოვლინდა კოლონის იმ სეგმენტებში, სადაც პოლიპები სრულად არ იყო ამოღებული, ვიდრე სრულად რეზეცირებულ სეგმენტებში (52% და 23%).

გარდა ამისა, CARE კვლევაში არასრული რეზექციის მქონე კოლონის სეგმენტებში 10 mm ან უფრო დიდი პოლიპების არსებობის ალბათობა უფრო მაღალი იყო (18% და 3%). ასევე დადგინდა, რომ კვლევის განმავლობაში სულ მცირე ერთი არასრული რეზექციის მქონე 32 მონაწილეს შემდგომი დაკვირვებისას პოლიპის არსებობის სამჯერ მეტი ალბათობა ჰქონდა. თუმცა დაკვირვებისას კიბოს ან მაღალი ხარისხის დისპლაზიის შემთხვევები არ ყოფილა.

კვლევაში არმონაწილე სტენფორდის უნივერსიტეტის გასტროენტეროლოგიისა და ჰეპატოლოგიის პროფესორმა, დოქტორმა Shai Freidland-მა, თქვა: „რატომ უვითარდებათ ადამიანებს კიბო კოლონოსკოპიის შემდეგ? შესაძლოა, მიზეზი სწორედ სრულად ამოუღებელი პოლიპები იყოს.“ Friedland-ის თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ პოლიპის ნარჩენების შემდგომ შემოწმებაზე პოლიპის სახით გამოვლენა გასაკვირი არ არის, ამ მცირე კვლევაში ამის ნათლად დასანახად ჯგუფებს შორის პოლიპის რეციდივის სხვაობა „საკმაოდ თვალშისაცემი უნდა იყოს“ . შედეგები აჩვენებს საჭიროებას, „არასრული საქმის შემდეგ მხოლოდ მათი გაქრობის იმედი კი არ გვქონდეს, არამედ ძალისხმევა გავაორმაგოთ იმისთვის, რომ პოლიპების სრულად მოცილებაში დავრწმუნდეთ“ .

2009-დან 2012 წლამდე ორ აკადემიურ სამედიცინო ცენტრში ჩატარებულ CARE კვლევაში მკვლევრებმა რეზექციის კიდეებიდან აღებულ ბიოფსიებში ნეოპლაზიური ქსოვილის არსებობის საფუძველზე დაადგინეს, რომ ვიზუალურად სრულად ამოღებული ნეოპლაზიური პოლიპების დაახლოებით 10% მაინც სრულად რეზეცირებული არ იყო.

მკვლევრებმა ყურადღება გაამახვილეს ელექტროკოაგულაციით რუტინული პოლიპექტომიის დროს ამოღებულ 5-დან 20 mm-მდე ზომის არაპედუნკულირებულ (უყუნწო) კოლორექტულ პოლიპებზე. არასრული რეზექციის მქონე მონაწილეებს 1 წლის განმავლობაში საკონტროლო შემოწმება ურჩიეს, ხოლო სრული რეზექციის მქონეებს გაიდლაინებზე დაფუძნებული დაკვირვების რეკომენდაციები მისცეს. შემდგომ ანალიზში პირველი შემოწმების ჩატარებამდე დროის მედიანა არასრული რეზექციის შემთხვევაში 17 თვე იყო, სრული რეზექციის შემთხვევაში კი — 45 თვე.

„ეს შედეგები ხაზს უსვამს სრული რეზექციის უზრუნველყოფის მნიშვნელობას, რადგან მისი არქონისას შემდგომ განვითარებული ნეოპლაზიის გამოვლენის რისკი სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად იზრდება. ზოგადად, არასრული რეზექციის შემდეგ მოკლე დაკვირვების პერიოდში პოლიპის დიდი ზომა შეიძლება სწრაფ ზრდაზე მიუთითებდეს, მაშინაც კი, თუ სავარაუდოდ მორეციდივე პოლიპებიდან არცერთს მოწინავე ჰისტოლოგიური ნიშნები არ აქვს.“

მკვლევრებმა აღნიშნეს, რომ მონაწილეებსა და პოლიპებს შორის შიდაჯგუფურმა განსხვავებებმა შესაძლოა დაკვირვების შედეგები აურიოს. საწყისი კვლევის შედეგების გამო შემდგომი კოლონოსკოპიის ჩამტარებელ ენდოსკოპისტებს შესაძლოა უფრო ყურადღებით ეძებათ პოლიპები კოლონის იმ სეგმენტებში, სადაც მანამდე არასრული რეზექცია იყო. ასევე, მიუხედავად იმისა, რომ აღმოჩენისა და რეზექციის უნარები ერთმანეთთან დაკავშირებული არ არის, როგორც ჩანს, შესაძლებელია, ენდოსკოპისტებს პოლიპები უფრო ხშირად გამორჩეთ იმ პირებში, რომლებსაც არასრული რეზექციის უფრო მაღალი წილი აქვთ, და ეს პოლიპები მოგვიანებით შემოწმებებზე გამოვლინდეს.

Friedland-ის თქმით, რეზექციის მიზანია პოლიპის კიდეებთან ერთად ერთ ნაწილად ამოღება, თუმცა მკვლევრებმა იციან, რომ პოლიპის ამოღების ტექნიკა „სრულყოფილი არ არის“. მან აღნიშნა, რომ ჩნდება კითხვა: სფერო სტანდარტული ტექნიკის გაუმჯობესებაზე უნდა ფოკუსირდეს თუ ისეთი ახალი, უფრო მოწინავე მეთოდებიც უნდა დაინერგოს, როგორიცაა ენდოსკოპიური სუბმუკოზური დისექცია, რომელიც ეფექტიანია, თუმცა არაექსპერტის მიერ შესრულებისას პერფორაციის მნიშვნელოვან რისკს ქმნის.

Pohl-მა თქვა: „წლების განმავლობაში ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი მიზანი პოლიპების აღმოჩენა იყო შესაძლო კიბოს თავიდან ასაცილებლად. თუმცა CARE კვლევამ აჩვენა, რომ პოლიპების სრულად მოცილებაში საქმეს კარგად ვერ ვაკეთებთ.“ მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მაშინაც კი, თუ რუტინულ პრაქტიკაში სრული რეზექციის დასადასტურებლად გზა არ არსებობს, სპეციალისტებმა პოლიპების სრულად მოსაცილებლად ყველაფერი უნდა გააკეთონ. ამისთვის ისინი საკუთარი უნარებისა და ტექნიკის გაუმჯობესებასაც უნდა ისახავდნენ მიზნად. Pohl-მა ასევე გამოთქვა მოსაზრება, რომ ექსპერტის ხელმძღვანელობით ვიდეოშეფასებებიც შეიძლება სასარგებლო იყოს: „შესრულებული სამუშაოს ხარისხის შეფასებაზე ძალზე სერიოზულად უნდა დავფიქრდეთ.“ — თქვა მან.