ძუძუს კიბო ღამის საათებში უფრო მეტად ვრცელდება

ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ძუძუს კიბოს მეტასტაზირება (გავრცელება) უმეტესად ძილის დროს ხდება. მკვლევრები ამ მიგნებას „საოცარსა და მოულოდნელს“ უწოდებენ.

ციურიხის შვეიცარიის ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მოლეკულური ონკოლოგიის პროფესორმა ნიკოლა აჩეტომ განაცხადა: „ეს აქამდე ნაჩვენები არ ყოფილა და, გულწრფელად რომ გითხრათ, ჩვენთვისაც მოულოდნელი იყო“.

კვლევის ავტორები ამბობენ, რომ მიგნებებს პოტენციური მნიშვნელობა აქვს ბიოფსიის დროის შერჩევისა და მეტასტაზირებისკენ მიდრეკილი კიბოების მკურნალობისთვის.

კვლევა 22 ივნისს Nature ჟურნალში ონლაინ გამოქვეყნდა.

კვლევის დეტალები

ზოგადად მიიჩნევა, რომ მოცირკულირე სიმსივნური უჯრედები (DTH) სისხლის მიმოქცევაში მუდმივად ან გარკვეული მოვლენების, მაგალითად, ოპერაციისა თუ ფიზიკური აქტივობის შემდეგ გადადის. თუმცა კვლავ გაურკვეველია სიმსივნური უჯრედების მეტასტაზირების მარეგულირებელი პროცესები და ის, თუ რა როლი შეიძლება ჰქონდეს ცირკადულ რიტმებს (ბიოლოგიურ საათს) სიმსივნის წარმოქმნაში.

ამ პროცესების უკეთ გასაგებად აჩეტომ და მისმა კოლეგებმა ძუძუს კიბოს მქონე 30 ქალისგან სისხლის ნიმუშები 4.00 და 10.00 საათზე აიღეს, რაც შესაბამისად ორგანიზმის დასვენებისა და აქტიურ ფაზებს წარმოადგენდა.

მკვლევრებმა შენიშნეს, რომ მიღებული ყველა მოცირკულირე სიმსივნური უჯრედის 78%-ზე მეტი დასვენების ფაზაში აღებულ სისხლის ნიმუშებში იყო. მკვლევრებმა ჰარისონ ბოლმა და სუნითა ნაგრატმა (მიჩიგანის უნივერსიტეტი, ენ-არბორი) Nature News & Views-ში დაწერეს, რომ ეს მიგნებები გასაოცარი იყო.

ჯგუფმა ასევე შენიშნა, რომ ძირითადი ცირკადული რიტმის ჰორმონები (მაგალითად, მელატონინი, ტესტოსტერონი და გლუკოკორტიკოიდები) მოცირკულირე სიმსივნური უჯრედების წარმოქმნას არეგულირებს, ინსულინი კი სიმსივნური უჯრედების გამრავლებას დროზე დამოკიდებულად უწყობს ხელს. ამან „ძუძუს კიბოს დახასიათებისა და მკურნალობისთვის დროით კონტროლირებადი მიდგომების საჭიროება“ წარმოაჩინა.

მოახლოებულია ცვლილებები მკურნალობაში?

ბოლი და ნაგრატი ამბობენ, რომ მოცირკულირე სიმსივნური უჯრედების (DTH) დინამიკის დროზე დამოკიდებულმა ხასიათმა შეიძლება მნიშვნელოვნად შეცვალოს კიბოს მქონე პაციენტების შეფასება და მკურნალობა. მათი თქმით, დასვენების ფაზაში მოცირკულირე სიმსივნური უჯრედების გამრავლებასა და გამოყოფაზე მიმანიშნებელი მონაცემები აჩვენებს, რომ სპეციალისტებს შესაძლოა უფრო გააზრებული არჩევანი დასჭირდეთ გარკვეული მკურნალობის ჩატარების დროსთან დაკავშირებით. თუმცა ორივე აღნიშნავს, რომ ცირკადული რიტმების სტანდარტულ პრაქტიკაში ჩართვამდე დიდი კლინიკური კვლევები იქნება საჭირო. ასევე გაურკვეველია, ვრცელდება თუ არა ძუძუს კიბოში მიღებული ეს შედეგები სხვა ტიპის სიმსივნეებზე.

ნიუ-იორკში, Mount Sinai-ის Icahn-ის სამედიცინო სკოლის წარმომადგენელი მარიანა გ. ფიგეირო, რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა, თანხმდება, რომ თუ კვლევები ღამით უფრო მეტ მეტასტაზურ გავრცელებას დაადასტურებს, „გაჩნდება პაციენტების სტრატეგიულად შერჩეულ დროს მკურნალობის შესაძლებლობა“. ფიგეირო პოტენციურ გავლენას სისხლის აღების დროის შერჩევაზეც ხედავს. „ვფიქრობ, მნიშვნელოვანია, ადამიანებმა ყურადღება გაამახვილონ ბიოფსიისა და სისხლის კვლევების ცირკადული დროის მიხედვით ჩატარებაზე“ — განაცხადა მან.

ნიუ-იორკში, NYU Langone-ის Perlmutter-ის კიბოს ცენტრის კლინიკური მედიცინის პროფესორი მარლინ მეიერსიც ეთანხმება მოსაზრებას, რომ ამ მიგნებებს შეიძლება მრავალი კლინიკური მნიშვნელობა ჰქონდეს. „ყველაზე აშკარა ისაა, რომ დღის იმ საათმა, როცა მკურნალობა ტარდება, შეიძლება მის ეფექტურობაზე იმოქმედოს.“ თუმცა მეიერსმა აღნიშნა, რომ პაციენტის ღამით მკურნალობის სარგებელი უნდა შედარდეს მისი ნორმალური ძილ-ღვიძილის ციკლის დარღვევის უარყოფით მხარეებთან და შეფასდეს სარგებლისა და რისკის თანაფარდობა. „თუ ეს მიგნება კლინიკურად მნიშვნელოვანია, მისი კლინიკურ მკურნალობაში ჩართვა რთული იქნება“ — განაცხადა მან. 

*

• დაკავშირებული თემა: ტვინის სიმსივნის დროს საღამოს ნაცვლად დილით ჩატარებული ქიმიოთერაპიით უკეთესი შედეგები