გადაწვის სინდრომი! მოდით, ონკოლოგების ცხოვრებასაც გადავხედოთ

როგორც მთელ მსოფლიოში, ჩვენს ქვეყანაშიც კიბოს მკურნალობას მისი მმართველი ექიმებისთვის უაღრესად რთული გამოცდილებები მოაქვს. ონკოლოგია ძალიან სწრაფად ცვალებადი და განვითარებადი სფეროა. პროცესში პაციენტები და ახლობლები ფსიქოლოგიურ და სოციალურ კრიზისს განიცდიან. ექიმის სტრესი პაციენტის სწორად მართვისთვის, სწრაფი სამეცნიერო ცვლილებების მიდევნებისა და ფეხის აწყობის აუცილებლობა, ახალი წამლების დამტკიცების პროცესის თვალყურის დევნება, მრავალი სამართლებრივი პროცედურის შესრულება და ამ ყველაფერთან ერთად ოჯახი, ცხოვრება, ცხოვრებისგან მოლოდინები… ამ სირთულეებით სავსე ქაოსური პროცესის საუკეთესო მართვის მოლოდინმა ონკოლოგიური პრაქტიკის ექიმი გადაწვის განცდამდე შეიძლება მიიყვანოს.

კიბოს პაციენტებს ექიმებისგან ბუნებრივად დიდი მოლოდინები აქვთ: საუკეთესო და სინდისიერი მიდგომა, მსოფლიოში საუკეთესო მკურნალობების მოძიება და შეთავაზება. ეს მოლოდინი ექიმზე მძიმე გავლენას ახდენს. მან უახლესი სწორი ცოდნა უნდა მოიძიოს, განახლდეს და სამედიცინო თუ სამართლებრივი პროცესების გადალახვით პაციენტი საუკეთესო მკურნალობას დააკავშიროს. ეს დიდ თავგანწირვას მოითხოვს. თუმცა მთავარი არ უნდა დაგვავიწყდეს: ონკოლოგებიც ადამიანები არიან. წარმოიდგინეთ, დიდხანს, ზოგჯერ წლების განმავლობაში თქვენს გვერდით მყოფი პაციენტები გიყვარდებათ და ოჯახის წევრებივით გეჩვენებათ. პაციენტსაც სწორედ ეს სურს. მრავალ პაციენტს ასე სინდისიერად მმართველ ექიმებს ოდესღაც სირთულეები უჩნდებათ. ოჯახის დროის სიმცირე, სამუშაოს ემოციური მხარე და ცოდნის მოპოვების სირთულე შეიძლება უკიდურესად დამტვირთველი იყოს. შედეგად ექიმები სტრესს განიცდიან. ამ სტრესის სამედიცინო სახელია გადაწვის სინდრომი. მსგავსი პროცესები მსოფლიოში ყველა ონკოლოგიურ კლინიკასა და ონკოლოგის ცხოვრებაში მიმდინარეობს. ამერიკაში ახლახან ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ონკოლოგების %45 სხვადასხვა ხარისხის გადაწვას განიცდის.

ESMO 2015 წლის კონგრესზე ამ თემის 2 კვლევა განიხილეს. პირველში 2998 ამერიკელი ონკოლოგი მონაწილეობდა. ისინი კვირაში საშუალოდ 57 საათს მუშაობდნენ და 52 პაციენტს ნახულობდნენ; მათ %45-ში გადაწვის სხვადასხვა ხარისხის ნიშნები გამოვლინდა (წყარო 1). მეორე კვლევა ახალგაზრდა ევროპელ ონკოლოგებში ჩატარდა და აჩვენა, რომ მათში გადაწვა უფრო ხშირია. ევროპაში მომუშავე ახალგაზრდა ონკოლოგების %75-ს სხვადასხვა ნიშანი ჰქონდა (2).

ჩვენი ვარაუდით, თურქ ექიმებში, რომლებიც პაციენტთა მეტი რაოდენობის, სამედიცინო და სამართლებრივი პროცედურების სიმრავლის, დამხმარე პერსონალის სიმცირისა და არასაკმარისი განათლების, ასევე სხვა ხარვეზების თავად შევსების მოლოდინის პრობლემებს ებრძვიან, გადაწვა ამერიკასა და ევროპაზე მეტად გვხვდება.

რა შეუძლიათ გააკეთონ პაციენტებმა იმ ექიმებისთვის, რომელთაგანაც მაქსიმალურ ძალისხმევას ითხოვენ?

პაციენტებს ბუნებრივად ექიმების ნდობა სურთ; დღევანდელ პირობებში ექიმებსაც პაციენტების ნდობა სჭირდებათ. ამიტომ კრიტიკისას, ნაკლოვანებებისა და შეცდომების აღნიშვნისას უნდა გვახსოვდეს, რომ ექიმებიც გრძნობების მქონე ადამიანები არიან, რომელთა ოჯახის წევრს ან თავად მათაც შეიძლება კიბო დაემართოთ. დადებითი რამეებისთვის დავაფასოთ და საჭიროებისას მადლობა ვუთხრათ. ვიცოდეთ, რომ სამუშაოს დატვირთვა და ხანგრძლივი რიგები მათ ხელთ არ არის. ისიც ვიცოდეთ, რომ კიბოში სიცოცხლის გადარჩენა ყოველთვის ვერ ხერხდება. ზოგჯერ დარჩენილი სიცოცხლის კარგად მართვა, ბოლო გზის უმტკივნეულოდ, ტანჯვის გარეშე და ადამიანურად გავლაც ძალიან ღირებულია. რთული დაკვირვებისა და მკურნალობის საუკეთესო მართვაში გზამკვლევ ექიმებს შეგვიძლია გავუგოთ, დავაფასოთ, ნდობა ვაგრძნობინოთ და გული უფრო ღიად გავუზიაროთ.

კვლევებში გადაწვის სიხშირე %60-70-ის ფარგლებშია და განსაკუთრებით ახალგაზრდა ონკოლოგებში უფრო თვალსაჩინოა

ჩვენს ქვეყანაში სამედიცინო ონკოლოგიის ისტორია და მომწიფების პროცესი 20-30 წელს ითვლის. დღეს თითქმის 500-ზე მეტი სამედიცინო ონკოლოგია და მათი უმეტესობა ახალგაზრდაა. გახსოვდეთ, რამდენადაც თქვენ გჭირდებათ ისინი, იმდენად მათაც სჭირდებათ თქვენთან სოლიდარობა.

ჩვენ, სამედიცინო ონკოლოგებს, გადაწვისგან ყველაზე მეტად გვიცავს ადამიანების სიყვარული, წარმატებით დაფასება, საქმით სიამოვნების მიღება და დადებითი უკუკავშირი. ამიტომ, თქვენთვის მხარდაჭერის გასაძლიერებლად ექიმები გადაწვისგან შეძლებისდაგვარად შორს უნდა იყვნენ.

პირდაპირ უნდა ვთქვა, რომ ძალიან ინტენსიურად მომუშავე ექიმს გადაწვისგან ყველაზე მეტად მიცავს თქვენგან, ჩემი პაციენტებისგან, მიღებული დადებითი უკუკავშირი, თბილი გულით გაზიარებული განცდები და ოჯახის გაგება და მხარდაჭერა.

ქვეყნის ყველა ონკოლოგის სახელით მოგიწოდებთ გაუგოთ და ითანამშრომლოთ ექიმებთან, რომლებიც ასეთ რთულ გზაზე გახლავან.

• გადაწვის სინდრომთან გასამკლავებლად ორგანიზება გაუკეთეთ თავს!
• ჯერ კიდევ არ გყავთ მენტორი? რა არის მენტორობა?
• როგორი უნდა იყოს პაციენტის, მისი ახლობლისა და ექიმის კომუნიკაცია?