კანისა და ფრჩხილების ცვლილებები კიბოს მკურნალობის დროს
ამ სტატიაში
კიბოს მკურნალობამ კანისა და ფრჩხილების სხვადასხვა ცვლილება შეიძლება გამოიწვიოს. იმის გასაგებად, მოსალოდნელია თუ არა ეს ცვლილებები თქვენი მკურნალობისას, ჯანდაცვის გუნდს ესაუბრეთ.
რადიოთერაპია, შეიძლება კანის გამოშრობა, ქავილი, გაწითლება ან გამუქება გამოიწვიოს. კანი შეიძლება მზით დამწვარს ან გარუჯულს ჰგავდეს, შეშუპებული ან ამობურცული იყოს.
ქიმიოთერაპიის პრეპარატები უჯრედების გაყოფაზე (მიტოზი) მოქმედებს, ამიტომ ყველაზე მეტად სწრაფად გამრავლებად უჯრედებზე ახდენს უარყოფით გავლენას. კანისა და ფრჩხილის უჯრედებიც ყველაზე სწრაფად გამრავლებად უჯრედებს მიეკუთვნება და ამიტომ ქიმიოთერაპია მათზე გვერდითად მოქმედებს. მან შეიძლება გამოიწვიოს კანის სიმშრალე, ქავილი, სიწითლე და/ან ქერქების წარმოქმნა. ზოგ ადამიანს მზის დამწვრობის გამომწვევი სიწითლე ან მზის მიმართ მგრძნობელობა უვითარდება. ფრჩხილის ცვლილებები მოიცავს სიწითლეს, მუქ და ღია ფერად ცვლილებებს, გაყვითლებას ან დახეთქვას. ქიმიოთერაპიასთან დაკავშირებული კანისა და ფრჩხილების ცვლილებები, ჩვეულებრივ, 3-6 თვეში საწყის მდგომარეობას უბრუნდება.
ადამიანებს, რომლებსაც წარსულში სხივური თერაპია ჩაუტარდათ და ახლა ქიმიოთერაპიას იღებენ, ადრე დასხივებულ კანზე შეიძლება სიწითლე, ამობურცულობა ან ქერქები გაუჩნდეთ. ამას დასხივების გახსენების რეაქციას (radiation recall) უწოდებენ.
მიზნობრივმა ჭკვიანმა წამლებმა და იმუნოთერაპიამ შეიძლება ქავილი გამოიწვიოს
მოლეკულურ სამიზნეებზე მიმართული ახალი თაობის ქიმიოთერაპიის პრეპარატები, რომელთა უმეტესობა აბის ფორმითაა და ჭკვიან აბებსაც უწოდებენ, და იმუნოთერაპია შეიძლება კანის სიმშრალის, გამონაყარისა და ფრჩხილის პრობლემების მიზეზი გახდეს.
- დაკავშირებული თემა: რა გვერდითი მოვლენები აქვს იმუნოთერაპიის წამლებს და როგორ მკურნალობენ მათ?
კანის შემდეგი პრობლემები უფრო სერიოზულია და გადაუდებელ სამედიცინო ჩარევას საჭიროებს:
- ქიმიოთერაპიისას უეცარი ან ძლიერი ქავილი, გამონაყარი ან ჭინჭრის ციება. ეს შეიძლება მძიმე ალერგიული რეაქციის ნიშნები იყოს.
- დამუშავებულ უბანში უეცრად დაწყებული ტკივილი, სიწითლე, სისველე, ინფიცირებული და/ან წყლულოვანი შესახედაობა. ამას სველ რეაქციას (moist reaction) უწოდებენ და შეიძლება განვითარდეს კანის ნაკეცებში, მაგალითად ყურებთან, ძუძუებთან ან დუნდულების არეში.
თქვენი ექიმი ან ონკოლოგიური მედდა განიხილავს კანისა და ფრჩხილების შესაძლო ცვლილებებს და მოგცემთ რჩევებს მათი მკურნალობისა და თავიდან აცილების გზებზე.
კანისა და ფრჩხილების ცვლილებების მკურნალობის გზები
თქვენი მკურნალობის მიხედვით, კანის დასაცავად, ინფექციის თავიდან ასაცილებლად და ქავილის შესამცირებლად შემდეგი ნაბიჯები შეიძლება გირჩიონ:
- გამოიყენეთ მხოლოდ რეკომენდებული კანის საშუალებები
გამოიყენეთ კანზე ნაზი საპნები. ანტიბაქტერიულ საპნებს არ გირჩევთ. სთხოვეთ მედდას კონკრეტული ლოსიონებისა და კრემების რეკომენდაცია. ჰკითხეთ, როდის და რა სიხშირით გამოიყენოთ ისინი. ასევე ჰკითხეთ, კანის რომელ საშუალებებს უნდა მოერიდოთ. მაგალითად, სხივურ თერაპიამდე შეიძლება ფხვნილის ან ოფლიანობის საწინააღმდეგო საშუალების არგამოყენება გირჩიონ. - დაიცავით კანი
მშრალი, ქავილიანი, ინფიცირებული ან შეშუპებული კანისთვის ლოსიონების ან ანტიბიოტიკების შესახებ იკითხეთ. დასხივებულ უბანზე არ გამოიყენოთ გამათბობელი ბალიშები, ყინულის პაკეტები ან სახვევები. თუ კანი გტკივათ, უფრო იშვიათად გაიპარსეთ და ელექტროსაპარსი გამოიყენეთ, ან გაპარსვა შეწყვიტეთ. გამოიყენეთ მზისგან დამცავი და ტუჩის დამატენიანებელი, ან გარეთ ყოფნისას ჩაიცვით თავისუფალი გრძელმკლავიანი პერანგი, შარვალი და ფართოფარფლებიანი ქუდი. - მოერიდეთ კანის მოფხანას
განსაკუთრებით ქიმიოთერაპიის ზოგი პრეპარატის, მაგალითად ბლეომიცინის მიღებისას, კანის მოფხანას უნდა მოერიდოთ, რადგან კვალი შეიძლება მუდმივად დარჩეს. ექიმი ქავილის მიზეზის შეფასებას შეეცდება. უკეთ შესაგრძნობად თქვენც შეგიძლიათ გარკვეული ნაბიჯების გადადგმა. მოერიდეთ ალკოჰოლის ან სუნამოს შემცველ საშუალებებს, რომლებმაც კანი შეიძლება გამოაშროს ან გააღიზიანოს. ძალიან ცხელი წყლით არ მიიღოთ შხაპი. შხაპის შემდეგ, როდესაც კანი ჯერ ოდნავ ტენიანია, შეგიძლიათ დამატენიანებელი ლოსიონი წაისვათ. სახლი გრილად და ტენიანად შეინარჩუნეთ. ჯანსაღი დიეტა დაიცავით და კანის ტენიანობისა და ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად ბევრი სითხე დალიეთ. დაზიანებულ უბანზე ცივი ქსოვილის ან ყინულის დადებაც შეიძლება დაგეხმაროთ. აკუპუნქტურა ზოგ ადამიანსაც ეხმარება. - თავიდან აიცილეთ ან უმკურნალეთ ფრჩხილის მცირე პრობლემებს
ფრჩხილები სუფთად შეინარჩუნეთ და მოკლედ დაიჭერით. ჭურჭლის რეცხვისას, ბაღში მუშაობისას ან სახლის დასუფთავებისას ხელთათმანები გამოიყენეთ. ესაუბრეთ მედდას ფრჩხილებისთვის სასარგებლო საშუალებების შესახებ.
თუ დამუშავებულ უბანზე კანი გტკივათ, ექიმს ან მედდას აცნობეთ. შეიძლება სველი რეაქცია გქონდეთ. იგი ხშირად კანის ნაკეცებში ვითარდება, მაგალითად ყურის უკან ან ძუძუს ქვეშ. სათანადო მკურნალობის გარეშე შეიძლება ინფექცია გამოიწვიოს. ჰკითხეთ ექიმს ან მედდას, როგორ მოუაროთ ამ უბნებს.
კანისა და ფრჩხილების ცვლილებებზე ონკოლოგიურ გუნდთან საუბარი
ვიზიტისთვის მოემზადეთ კითხვების სიის შედგენით. დაფიქრდით ამ კითხვების დამატებაზე:
- რომელი სიმპტომების შესახებ უნდა გითხრათ?
- რა ნაბიჯები შემიძლია გადავდგა უკეთ შესაგრძნობად?
- რომელი საპნები და ლოსიონები ჯობს გამოვიყენო? რომელი საშუალებები დაეხმარება ფრჩხილებს ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში?
- კანისა და ფრჩხილების რომელ საშუალებებს უნდა მოვერიდო?
- როდის გაქრება ეს პრობლემები?
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.