კიბოს ბოლო პერიოდში დაავადების მიმდინარეობის გაცნობიერება თუ არცოდნა!

გამოქვეყნდა ღირებული კვლევა კიბოს ბოლო პერიოდის პაციენტებში იმის შესახებ, იციან თუ არა სამედიცინო ენაზე პროგნოზად წოდებული დაავადების მიმდინარეობა, და რა გავლენა აქვს პროგნოზის გაცნობიერებას დაავადების პროცესზე.

The Oncologist ჟურნალში გამოქვეყნებულ კვლევაში აღმოჩნდა, რომ ონკოლოგიაში „ტერმინალურად“ წოდებულ ბოლო პერიოდის კიბოს პაციენტების %40-ზე მეტს, ანუ თითქმის ნახევარს, დაავადების მიმდინარეობის შესახებ საკმარისი ცოდნა და ცნობიერება არ ჰქონდა. ვფიქრობთ, ჩვენს ქვეყანაში ეს წილი უფრო მაღალია.

ცუდ პროგნოზთან შეხვედრის სურვილის არქონა უსარგებლო მკურნალობას და განსაკუთრებით სიცოცხლის ბოლოს მნიშვნელოვან პალიატიური მოვლის შეფერხებას იწვევს. ეს დარჩენილ პერიოდს უფრო ტრავმულსა და სტრესულსაც ხდის. ამიტომ დიაგნოზისა და პროგნოზის სწორი ცნობიერება ონკოლოგიურ კვლევებში ხშირად განიხილება: ეს უსარგებლო მკურნალობის თავიდან აცილებისა და ცხოვრების ხარისხის მომატების მოვლაზე ფოკუსირების უმთავრესი პირობაა.

პაციენტის ცუდ პროგნოზთან შეხვედრის სურვილის არქონას პატივი უნდა ვცეთ, თუმცა პროგნოზის სწორად გასაგებად იგი უნდა მოვამზადოთ.

კვლევის დასაწყისში პაციენტები მიმდინარეობის გაცნობიერების მიხედვით 4 ჯგუფად დაყვეს

• პროგნოზის არმცოდნე და სწავლის არმსურველი (%8),
• არმცოდნე, მაგრამ სწავლის მსურველი (%17),
• პროგნოზის მცოდნე არასაკმარისი ცნობიერებით (%15) და
• პროგნოზის მცოდნე საკმარისი ცნობიერებით (60)

მათემატიკური მოდელით გამოთვალეს ერთი ცნობიერების კატეგორიიდან მეორეში გადასვლის ალბათობა. კვლევაში პროგნოზის ცნობიერება არ იცვლებოდა, თუმცა მეტი გაგებისკენ ქცევის მიდრეკილება იცვლებოდა. დასაწყისში %60-ს სწორი ცნობიერება ჰქონდა, %15-ს არასაკმარისი, %17-მა პროგნოზი არ იცოდა, მაგრამ გაგება სურდა, მხოლოდ %8-მა კი არც იცოდა და არც სურდა.

პროგნოზის არმცოდნე და ცოდნის არმსურველ ჯგუფს სხვა კატეგორიებში გადასვლის ყველაზე დაბალი ალბათობა ჰქონდა. სიკვდილთან ძალიან ახლოს %82 საკმარის ცნობიერებას აღწევდა, %18 კვლავ არასაკმარისად აცნობიერებდა, %3.6 სრულ უარყოფაში იყო. ამ პაციენტებისთვის სიკვდილისთვის მომზადება ვერ ხერხდება.

მონაცემებით, ონკოლოგებმა თითოეულ პაციენტს შესაფერისად და რაც შეიძლება ადრე უნდა ესაუბრონ პროგნოზზე. ტერმინალური კიბოსას სწორი ცნობიერების ჩამოყალიბებას დრო სჭირდება. ამიტომ ექიმმა ინფორმირება ადრე უნდა დაიწყოს, რომ ცნობიერება დროულად ჩამოყალიბდეს.

კვლევა ტაივანში ჩატარდა, სადაც პროგნოზს პაციენტზე მეტად ოჯახს აცნობენ და მისთვის სათქმელის რაოდენობა ოჯახის არჩევანია. მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის ჩვენთან, მსგავსი ვითარებაა.

მსოფლიოს ბევრი ონკოლოგი პროგნოზზე საუბარს კურაციული (სრული განკურნების) მკურნალობის უსარგებლობამდე ან პაციენტისა და ახლობლების ინფორმაციის მოთხოვნამდე აყოვნებს. თუმცა არასწორი დრო არასასურველ შედეგებს იწვევს. „სიცოცხლის დასასრულის მოვლის“ თანმიმდევრული გადაწყვეტილებისთვის პაციენტს კოგნიტური უნარი უნდა ჰქონდეს. შორსწასული კიბოს დიაგნოზის შემდეგ პროგნოზის ინფორმირება რაც შეიძლება მალე რეკომენდებულია.