آگاه بودن یا نبودن از سیر بیماری در مرحله پایانی سرطان!

پژوهشی ارزشمند درباره این موضوع منتشر شد که آیا بیماران مرحله پایانی سرطان از آنچه در پزشکی پروگنوز نامیده می‌شود، یعنی سیر بیماری،آگاه‌اند یا نه و آگاهی از پیش‌آگهی چه اثری بر فرایند بیماری دارد.

The Oncologist مجله علمی‌ای است که مطالعه را منتشر کرد. در بیماران مرحله پایانی که در سرطان‌شناسی ترمینال نامیده می‌شود، مشخص شد بیش از %40 بیماران مبتلا به سرطان، یعنی نزدیک به نیمی از آن‌ها، اطلاعات و آگاهی کافی از سیر بیماری خود ندارند. فکر می‌کنیم این نسبت در کشور ما بالاتر است.

بی‌میلی به روبه‌رو شدن با پیش‌آگهی نامطلوب، باعث درمان‌های غیرضروری و اختلال در چیزی می‌شود که به‌ویژه در پایان زندگی بسیار مهم است، یعنی مراقبت تسکینی که ممکن است مختل شود. این وضعیت همچنین سهم بزرگی در پراسترس‌تر و آسیب‌زاتر شدن زمان باقی‌مانده دارد. بنابراین ایجاد آگاهی درست درباره تشخیص و پیش‌آگهی از موضوعات مهم پژوهش سرطان است، زیرا شرط اصلی جلوگیری از درمان غیرضروری و تمرکز بر مراقبتی است که کیفیت زندگی را بهتر می‌کند.

باید به بی‌میلی بیمار برای مواجهه با پیش‌آگهی نامطلوب احترام گذاشت، اما او را باید برای شناخت درست پیش‌آگهی آماده کرد.

در آغاز این مطالعه، بیماران بر اساس آگاهی از سیر بیماری در 4 گروه قرار گرفتند

• گروهی که پیش‌آگهی را نمی‌دانست و نمی‌خواست بداند، %8،
• گروهی که نمی‌دانست اما می‌خواست بداند، %17،
• گروهی که پیش‌آگهی را می‌دانست اما آگاهی ناکافی داشت، %15، و
• گروهی که پیش‌آگهی را می‌دانست و آگاهی کافی داشت، 60

با یک مدل ریاضی احتمال انتقال از یک گروه آگاهی به گروه دیگر محاسبه شد. در طول مطالعه، آگاهی از پیش‌آگهی تغییر نکرد، اما گرایش به رفتار برای درک بیشتر وضعیت تغییر داشت. در آغاز، %60 بیماران آگاهی درست، %15 آگاهی ناکافی داشتند، %17 پیش‌آگهی را نمی‌دانستند اما می‌خواستند یاد بگیرند و فقط %8 نه می‌دانستند و نه می‌خواستند بدانند.

کمترین احتمال رفتن به دیگر گروه‌های آگاهی در افرادی بود که نمی‌دانستند و نمی‌خواستند بدانند. نزدیک به مرگ، %82 بیماران آگاهی کافی یافته بودند، %18 هنوز به‌اندازه کافی آگاه نبودند و %3.6 کاملاً در انکار بودند. برای این بیماران آمادگی برای مرگ ممکن نمی‌شود.

بر اساس یافته‌ها، متخصصان سرطان باید درباره پیش‌آگهی با هر بیمار به شیوه مناسب او و در کوتاه‌ترین زمان ممکن صحبت کنند. البته ایجاد آگاهی درست در بیماران مرحله پایانی به زمان نیاز دارد. بنابراین پزشک باید اطلاع‌رسانی درباره پیش‌آگهی را زود آغاز کند تا آگاهی در زمان مناسب شکل بگیرد.

این مطالعه در تایوان انجام شد؛ جایی که پیش‌آگهی بیشتر به خانواده گفته می‌شود و میزان اطلاعات منتقل‌شده به بیمار به انتخاب خانواده بستگی دارد. در بسیاری کشورها، از جمله کشور ما، وضعیت مشابه است.

بسیاری از پزشکان سرطان در جهان ترجیح می‌دهند برای صحبت از پیش‌آگهی تا زمانی صبر کنند که ادامه درمان‌های با هدف شفای کامل بی‌فایده شود یا بیمار و نزدیکان درخواست اطلاعات کنند. اما زمان‌بندی نامناسب می‌تواند پیامد ناخواسته داشته باشد. بیماران برای تصمیم‌گیری منسجم درباره مراقبت پایان زندگی باید توان شناختی کافی داشته باشند. توصیه می‌شود پس از تشخیص سرطان پیشرفته، در کوتاه‌ترین زمان ممکن درباره پیش‌آگهی اطلاع‌رسانی شود.