რა არის ლეიკემია და რა სახეობები აქვს? როგორია საერთო გადარჩენის მაჩვენებლები ასაკის მიხედვით?

რა არის ლეიკემია?

ლეიკემია სისხლის უჯრედებში განვითარებული კიბოს სახეობაა, რომელიც სისხლსა და ძვლის ტვინს აზიანებს; საზოგადოებაში სისხლის კიბოს სახელით არის ცნობილი.

ძვლის ტვინი სისხლის უჯრედებს წარმოქმნის. ლეიკემია შეიძლება სისხლის უჯრედების წარმოქმნასთან დაკავშირებული პრობლემის გამო განვითარდეს. შედეგად, ამ დაავადების ყველა სახეობა ძვლის ტვინისა და სხვადასხვა სისხლის უჯრედის პათოლოგიურ, სწრაფ და უკონტროლო ზრდას იწვევს.

სისხლის უჯრედების სახეობებია:

ვისთან გვხვდება ლეიკემია ხშირად?

ლეიკემია ყველაზე ხშირად 55 წლისა და უფროსი ასაკის პირებში გვხვდება; დიაგნოზის დასმის საშუალო ასაკი 66 წელია. ამავე დროს, ის 20 წლამდე პირებშიც ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული კიბოს სახეობაა. ახალგაზრდებს გადარჩენის უფრო მაღალი ალბათობა აქვთ. თუმცა გადარჩენის შანსი სხვადასხვა ფაქტორზეა დამოკიდებული, მათ შორის ადამიანის ასაკსა და მკურნალობაზე პასუხზე.

რა სახის ლეიკემია არსებობს?

ლეიკემიის მრავალი განსხვავებული სახეობა არსებობს. მათ შორის ძირითადი განსხვავებები ეფუძნება დაავადების პროგრესირების სისწრაფესა და დაზიანებული უჯრედების ტიპებს.

ლეიკემიის 4 ძირითადი სახეობაა:

1. მწვავე ლიმფობლასტური ლეიკემია (ALL)
2. მწვავე მიელოიდური ან მიელოგენური ლეიკემია (AML)
3. ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია (KLL)
4. ქრონიკული მიელოიდური ან მიელოგენური ლეიკემია (KML)

• შეიძლება დაგაინტერესოთ: რა განსხვავებაა ლეიკემიასა და ლიმფომას შორის?

რას ნიშნავს მწვავე და ქრონიკული ლეიკემია?

სისხლის თეთრი უჯრედი სიცოცხლის განმავლობაში რამდენიმე ეტაპს გადის.

მწვავე ლეიკემია: მწვავე ლეიკემიის დროს უჯრედები სწრაფად მრავლდება და ძვლის ტვინსა და სისხლში გროვდება. ისინი ძვლის ტვინს ძალიან ადრე ტოვებს და ფუნქციური არ არის.

ქრონიკული ლეიკემია: უფრო მომწიფებული და ფუნქციური უჯრედების წარმოქმნას უშვებს. ანუ ჩნდება მაშინ, როდესაც სისხლის უჯრედების მხოლოდ ნაწილს არ შეუძლია ნორმალურად მუშაობა, და უფრო ნელ დეგენერაციას (დაზიანებას) იწვევს.

ლიმფოციტური (ლიმფობლასტური) და მიელოიდური ლეიკემიები

რა არის ლიმფოციტური ლეიკემია?

ეს არის სისხლის კიბოს სახეობა, რომლის დროსაც ძვლის ტვინი ჭარბად წარმოქმნის ლიმფოციტებს (სისხლის თეთრ უჯრედებს) (ლიმფოციტების შესახებ იხილეთ ზემოთ სურათი 1). ლიმფოციტი იმუნურ სისტემაში მონაწილე სისხლის თეთრი უჯრედია.

რა არის მიელოიდური ლეიკემია?

ეს სისხლის კიბოს სახეობაა, რომლის დროსაც ძვლის ტვინსა და სისხლში ძალიან ბევრი მიელობლასტია (მოუმწიფებელი სისხლის თეთრი უჯრედები, რომლებიც ლიმფობლასტები არ არის). 

კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის მიხედვით, აშშ-ში ადამიანების დაახლოებით %1,5-ს სიცოცხლის რომელიმე ეტაპზე ლეიკემიის დიაგნოზი დაესმება.

 

რა არის ALL (მწვავე ლიმფობლასტური ლეიკემია)?

ALL იწყება ძვლის ტვინში, რომელიც წარმოქმნის სისხლის წითელ უჯრედებად, თეთრ უჯრედებად და თრომბოციტებად გარდაქმნად ღეროვან უჯრედებს.

ჯანმრთელ ადამიანში ძვლის ტვინი ამ უჯრედებს სრულ გარდაქმნამდე არ გამოყოფს. ALL-ის მქონე ადამიანებში კი ძვლის ტვინი სისხლის თეთრ უჯრედებს გამოყოფს მიუხედავად იმისა, რომ ისინი მცირედ არის დიფერენცირებული.

ALL თავის მხრივ 2 ჯგუფად იყოფა:

• B-უჯრედული ALL: იწყება B ლიმფოციტებში და ბავშვებში ALL-ის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა.
• T-უჯრედული ALL: შეიძლება გამოიწვიოს თიმუსის, ტრაქეის წინ მდებარე მცირე ორგანოს, გადიდება, რამაც სუნთქვის გაძნელება შეიძლება გამოიწვიოს.

რა იწვევს მწვავე ლიმფობლასტურ ლეიკემიას?

2020 წელს ჩატარებული კვლევების მიხედვით, ჯანდაცვის სპეციალისტებმა ჯერ კიდევ არ იციან, რა იწვევს ALL-ს. ფიქრობენ, რომ შეიძლება გენეტიკური ფაქტორებით ან შემდეგი ზემოქმედებებით განვითარდეს:

• ბენზოლის ზემოქმედება
• მაიონებელი გამოსხივება
• გარკვეული ვირუსული ინფექციები
• წარსულში ქიმიოთერაპიის ან რადიოთერაპიის მიღება

მიუხედავად იმისა, რომ ALL-ში გენეტიკური ფაქტორების როლი ივარაუდება, ALL ოჯახური დაავადება ან მემკვიდრეობითი კიბო არ არის.

ვისთან გვხვდება მწვავე ლიმფობლასტური ლეიკემია?

ALL (B-უჯრედული ALL) ბავშვებში ლეიკემიის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. ამ დაავადების განვითარების ყველაზე მაღალი რისკის ასაკობრივი ჯგუფია 5 წლამდე ბავშვები. თანდათან იზრდება მისი სიხშირე 50 წლის ზემოთაც.

რა სიმპტომები აქვს ALL-ს?

მწვავე ლიმფობლასტური ლეიკემიის სიმპტომები ამ დაავადებისთვის სპეციფიკური არ არის, ამიტომ მისი სხვა დაავადებებისგან გარჩევა რთულია. მიუხედავად ამისა, ALL-ის ნიშნებად შეიძლება ჩაითვალოს:

• ღამის ოფლიანობა
• ადვილად დაზიანება
• ფერმკრთალი კანი
• გადიდებული ლიმფური კვანძები
• გადიდებული სათესლე ჯირკვლები
• სისუსტე
• წონის აუხსნელი კლება
• შარდვის შემცირება
• ძვლების ტკივილი
• განწყობისა და აზროვნების ცვლილებები
• ქოშინი

რა არის AML (მწვავე მიელოიდური ან მიელოგენური ლეიკემია)?

მწვავე მიელოიდური ლეიკემიით დაავადებულ ადამიანში ძვლის ტვინი წარმოქმნის თრომბოციტების, სისხლის წითელი და თეთრი უჯრედების პათოლოგიურ ვერსიებს, რომლებსაც მიელობლასტები ეწოდება.

შეიძლება განვითარდეს ძვლის ტვინის შემდეგი უჯრედული ტიპებიდან ერთ-ერთში:

• მიელობლასტები: ჩვეულებრივ წარმოქმნის გრანულოციტებს, სისხლის თეთრი უჯრედების კიდევ ერთ სახეობას.
• მონობლასტები: ჩვეულებრივ გარდაიქმნება სისხლის თეთრ უჯრედებად, რომლებსაც მონოციტები ან მაკროფაგები ეწოდება.
• ერითრობლასტები: გარდაიქმნება სისხლის წითელ უჯრედებად.
• მეგაკარიობლასტები: ჩვეულებრივ გარდაიქმნება თრომბოციტების წარმომქმნელ უჯრედებად.

ექიმები AML-საც ქვეტიპებად ყოფენ შემდეგი გარემოებების მიხედვით:

• ძვლის ტვინის უჯრედის ტიპი, რომელშიც კიბო დაიწყო, და უჯრედების სიმწიფე
• აქვს თუ არა უჯრედებს ქრომოსომული ან გენეტიკური ცვლილებები
• უკავშირდება თუ არა ლეიკემია კიბოს წინა მკურნალობას
• აქვს თუ არა AML-ის მქონე ბავშვს დამატებით დაუნის სინდრომი

AML სისხლის კიბოა, რომელიც სწრაფ სამედიცინო ჩარევას მოითხოვს.

რა იწვევს მწვავე მიელოიდურ ლეიკემიას?

სისხლის კიბოს სახეობა, რომელიც ხელს უშლის ორგანიზმს საკმარისი ჯანმრთელი სისხლის უჯრედების წარმოქმნაში — მიელოდისპლაზიური სინდრომი AML-ის ყველაზე გავრცელებული რისკფაქტორია. სხვა რისკფაქტორებია:

• აპლაზიური ანემია
• დაუნის სინდრომი
• ბლუმის სინდრომი (გენეტიკური მდგომარეობა)
• გამოსხივების ზემოქმედება
• თამბაქოს კვამლის ზემოქმედება
• ბენზოლის ზემოქმედება
• ქიმიოთერაპიის ისტორია

ვისთან გვხვდება მწვავე მიელოიდური ლეიკემია?

AML ყველაზე ხშირად 45 წლისა და უფროსი ასაკის ადამიანებს ემართებათ. მიუხედავად იმისა, რომ სხვა კიბოს სახეობებთან შედარებით იშვიათია, მოზრდილებში ლეიკემიის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახეობაა. ბავშვებში კი ლეიკემიის მეორე ყველაზე გავრცელებული ტიპია.

რა სიმპტომები აქვს AML-ს?

მწვავე მიელოიდური ლეიკემიის სიმპტომები განსხვავდება, თუმცა AML-ის ძირითადი ნიშნებია:

• ადვილად დაზიანება
• დაღლილობა
• ცხვირიდან ხშირი სისხლდენა
• ხშირი ინფექციები
• ცხელება
• ღრძილებიდან სისხლდენა
• წონის მოულოდნელი კლება
• ქოშინი
• ძვლების ტკივილი

რა არის KLL (ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია)?

ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია აშშ-სა და დასავლეთის სხვა ქვეყნებში მოზრდილებში ლეიკემიის ყველაზე გავრცელებულ ფორმად ითვლება.

ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემიის მქონე ადამიანში ლიმფოციტები, ჩვეულებრივ, სრულად ჩამოყალიბებულად გამოიყურება, მაგრამ ინფექციასთან ბრძოლა ჯანმრთელ თეთრ უჯრედებზე ნაკლებად შეუძლია. ლიმფოციტები ძალიან ნელა განვითარებისკენაა მიდრეკილი, ამიტომ ადამიანს სიმპტომების გამოვლენამდე შეიძლება დიდი ხნით ჰქონდეს KLL.

KLL თავის მხრივ ორ ქვეტიპად იყოფა:

• ერთი ნელა პროგრესირებს და იწვევს ორგანიზმში დამახასიათებელი ლიმფოციტების მაღალ დონეს, მაგრამ ჯანმრთელი წითელი უჯრედების, თრომბოციტებისა და ნეიტროფილების მხოლოდ მცირედ შემცირებულ დონეებს.
• მეორე ტიპი უფრო სწრაფად პროგრესირებს და ყველა ჯანმრთელი სისხლის უჯრედის დონის მნიშვნელოვან შემცირებას იწვევს.

რა იწვევს ქრონიკულ ლიმფოციტურ ლეიკემიას?

ყველაზე სავარაუდო მიზეზი გენეტიკური ფაქტორებია. სხვა ფაქტორები შეიძლება ასე ჩამოვთვალოთ:

• გამოსხივების ზემოქმედება
• თამბაქოს მოხმარება
• ბენზოლის ზემოქმედება

ვისთან გვხვდება ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია?

ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემია ბავშვებში იშვიათია. ჩვეულებრივ, შეიძლება განვითარდეს 70 წლისა და უფროს მოზრდილებში. თუმცა შეიძლება ისეთი ახალგაზრდა ადამიანიც დააზიანოს, როგორიცაა 30 წლის პირი.

რა სიმპტომები აქვს KLL-ს?

ქრონიკულ ლიმფოციტურ ლეიკემიას, ჩვეულებრივ, ადრეული სიმპტომი არ აქვს. ნიშნების გამოვლენისას შემდეგი მდგომარეობებია:

• ინფექციის ნიშნების გარეშე, 2 კვირაზე ხანგრძლივი, 37 C-ზე მაღალი ცხელება
• ღამის ოფლიანობა ინფექციის ნიშნების გარეშე
• უკიდურესი დაღლილობა
• უმადობა
• წონის მოულოდნელი კლება
• ლიმფური კვანძების გადიდება (KLL-ის მქონეთა %50-90-ში)

რა არის KML (ქრონიკული მიელოიდური ან მიელოგენური ლეიკემია)?

ქრონიკული მიელოიდური ლეიკემია ლეიკემიის ნელა პროგრესირებადი სახეობაა, რომელიც ძვლის ტვინში ვითარდება. ამერიკის კიბოს საზოგადოების განმარტებით, მიელოიდური უჯრედების ადრეულ ფორმებში გენეტიკური ცვლილება ხდება, რომელიც საბოლოოდ KML-ის უჯრედებს წარმოქმნის. შემდეგ ეს ლეიკემიური უჯრედები იზრდება, იყოფა და სისხლში გადასვლას იწყებს.

რა იწვევს ქრონიკულ მიელოიდურ ლეიკემიას?

ქრონიკული მიელოიდური ლეიკემია 9. და 22. ქრომოსომებს შორის გენეტიკური მასალის გადანაწილებით არის გამოწვეული. ეს გადანაწილების პროცესი 9. ქრომოსომიდან მიღებული ABL1 გენის ნაწილს აერთიანებს ფილადელფიის ქრომოსომად წოდებული 22. ქრომოსომიდან მიღებულ BCR გენთან. ამ შერწყმის (გაერთიანების) პროდუქტს BCR-ABL1 ეწოდება.

BCR-ABL1 კომპლექსი წარმოქმნის ცილას, რომელიც ხელს უწყობს უჯრედის გაყოფას და აჩერებს აპოპტოზს — უჯრედის სიკვდილის პროცესს, რომელიც, ჩვეულებრივ, არასაჭირო ან დაზიანებული უჯრედების მოცილებას ემსახურება. უჯრედები განაგრძობს გაყოფას და თავს არ ანადგურებს, რაც პათოლოგიური უჯრედების ჭარბ წარმოქმნასა და ჯანმრთელი სისხლის უჯრედების ნაკლებობას იწვევს.

ვისთან გვხვდება ქრონიკული მიელოიდური ლეიკემია?

ქრონიკული მიელოიდური ლეიკემია, ძირითადად, მოზრდილებში გვხვდება. 65 წლისა და უფროსი პირები KML-ის დიაგნოზის მქონეთა თითქმის ნახევარს შეადგენს.

რა სიმპტომები აქვს KML-ს?

მიუხედავად იმისა, რომ KML-ის სიმპტომები სრულად მკაფიო არ არის, შეიძლება ასე ჩამოვთვალოთ:

• სისუსტე
• დაღლილობა
• ღამის ოფლიანობა
• ადრეული დანაყრების შეგრძნება
• წონის კლება
• ცხელება
• ძვლების ტკივილი

როგორ მკურნალობენ ლეიკემიას?

მწვავე ლეიკემიის მკურნალობა

მწვავე ლეიკემიის მკურნალობა, ძირითადად, 3 მთავარ ეტაპს მოიცავს:

• ინდუქციური მკურნალობა
• კონსოლიდაციური მკურნალობა
• შემანარჩუნებელი მკურნალობა

ინდუქციური მკურნალობა

ამ ეტაპის მიზანია ქიმიოთერაპიით ლეიკემიური უჯრედების განადგურება, რათა კიბოს რემისია გამოიწვიოს. მკურნალობის ეს ეტაპი დაახლოებით 1 თვე გრძელდება.

ინდუქციური მკურნალობისას ყველაზე ხშირად შემდეგი წამლები გამოიყენება:

• ვინკრისტინი
• დექსამეტაზონი
• პრედნიზონი
• დოქსორუბიცინი
• დაუნორუბიცინი

ქიმიოთერაპიის მიმღები პირები მძიმე ინფექციისა და გართულებების რისკის გამო ჰემატოონკოლოგიურ გუნდთან მჭიდრო კავშირში რჩებიან.

კონსოლიდაციური მკურნალობა

მაშინაც კი, თუ აქამდე ჩატარებულმა მკურნალობამ რემისია გამოიწვია, კიბოს უჯრედები შეიძლება ორგანიზმში იმალებოდეს. ამიტომ კონსოლიდაციური მკურნალობა აუცილებელია. ეს ეტაპი მაღალი დოზის ქიმიოთერაპიას მოიცავს. მკურნალმა ექიმმა ასევე შეიძლება მიზნობრივი წამლები ან ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა გირჩიოთ.

შემანარჩუნებელი მკურნალობა

ეს ეტაპი ქიმიოთერაპიის თანმიმდევრული კურსებისგან შედგება და მკურნალობა შეიძლება 6 თვიდან 2 წლამდე გაგრძელდეს.

დასკვნის სახით;

• ALL სწრაფად პროგრესირებს, ამიტომ სწრაფ სამედიცინო ჩარევას მოითხოვს. ALL-ის მქონე მოზრდილების დაახლოებით %80 – 90 მკურნალობის დროს გარკვეული ხნით სრულ რემისიაში გადადის და უმეტესობა მკურნალობით დაავადებისგან თავისუფლდება. მოზრდილებში რეციდივი ხშირია, ამიტომ საერთო განკურნების მაჩვენებელი %40-ია. თუმცა ამ მდგომარეობაში ინდივიდუალური ფაქტორებიც მონაწილეობს.
• რაც უფრო გვიან ასაკში ისმება AML-ის დიაგნოზი, მით უფრო რთულია მკურნალობაც. რემისიაში გადასული მოზრდილების %25-ზე მეტი AML-ის მკურნალობის შემდეგ 3 წელს ან მეტხანს ცხოვრობს.

ქრონიკული ლეიკემიის მკურნალობა

რადგან KLL ნელა პროგრესირებისკენაა მიდრეკილი და მკურნალობას შეიძლება არასასურველი გვერდითი მოვლენები ჰქონდეს, ამ დაავადების მქონე ზოგი ადამიანი მკურნალობის დაწყებამდე ფრთხილი დაკვირვებისა და ლოდინის ეტაპს გადის.

KML-ის მქონე პირისთვის ყურადღება, ჩვეულებრივ, დაავადების ფაზის მიხედვით სწორ მკურნალობაზეა მიმართული. ამისთვის მკურნალი ექიმი აფასებს, რამდენად სწრაფად ვითარდება ლეიკემიური უჯრედები და რამდენად ფართოა სიმპტომები. ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა შეიძლება ეფექტიანი იყოს, მაგრამ დამატებით მკურნალობას მოითხოვს.

თუ ერთადერთი პრობლემა გადიდებული ელენთა ან ლიმფური კვანძებია, ადამიანს შეიძლება რადიოთერაპია ჩაუტარდეს ან ოპერაცია გაუკეთდეს. თუ KML-ის უჯრედები ძალიან ბევრია, ექიმმა შეიძლება ლეიკაფერეზიც ურჩიოს. ეს მხოლოდ მოკლე ხნით მოქმედებს, თუმცა ქიმიოთერაპიას მოქმედების დაწყების საშუალებას აძლევს. მაღალი რისკის პაციენტებისთვის ექიმებმა შეიძლება ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა ურჩიონ.

დასკვნის სახით;

• ღეროვანი უჯრედების გადანერგვით KML შეიძლება განიკურნოს. თუმცა ეს მკურნალობა ძალიან ინვაზიურია (ჩარევითია) და KML-ის მქონე ადამიანთა უმეტესობისთვის შესაფერისი არ არის. გაერთიანებული სამეფოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული სამსახურის შეფასებით, მამაკაცების %70 და ქალების %75 KML-ის დიაგნოზის შემდეგ სულ მცირე 5 წელი ცხოვრობს. რაც უფრო ადრე ისმება დიაგნოზი, მით უკეთესია ალბათობა.

ლეიკემიის დროს სიცოცხლის ხანგრძლივობის სტატისტიკა ასაკის მიხედვით

მაჩვენებელს, რომელიც გვიჩვენებს, რამდენი ადამიანი რჩება ცოცხალი დიაგნოზიდან 5 წლის შემდეგ, 5-წლიანი გადარჩენა ეწოდება. ბოლო მონაცემებით, ლეიკემიის ყველა ტიპისთვის 5-წლიანი საერთო გადარჩენის მაჩვენებელი %61,4-ია. ეს, რა თქმა უნდა, ძალიან ზოგადი მონაცემია; სიცოცხლის ხანგრძლივობის სტატისტიკა განსხვავდება ლეიკემიის ქვეტიპებისა და ქვემოთ ჩამოთვლილი სხვა ფაქტორების მიხედვით. 

გადარჩენის მაჩვენებელზე მოქმედი ფაქტორები;

• ასაკი
• დიაგნოზის დასმის დრო
• კიბოს პროგრესირებისა და გავრცელების მდგომარეობა
• ლეიკემიის ტიპი
• ოჯახური ისტორია
• ძვლის დაზიანების მასშტაბი
• გარკვეული ქიმიკატების ზემოქმედება
• გარკვეული ქიმიოთერაპიისა და სხივური მკურნალობის მიღება
• ქრომოსომული მუტაციები
• ორგანიზმის პასუხი მკურნალობაზე
• სისხლის უჯრედების რაოდენობა
• თამბაქოს მოხმარება

აშშ-ის კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის მიხედვით, ყველა ლეიკემიისთვის სიკვდილიანობის მაჩვენებლები ასაკობრივი ჯგუფების მიხედვით:

ლეიკემიის მკურნალობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი: მხარდაჭერა

ლეიკემიის დიაგნოზი როგორც ადამიანისთვის, ისე მისი ახლობლებისთვის ცხოვრების შემცვლელი რთული პროცესია.

მიუხედავად იმისა, რომ კიბოს დიაგნოზის შემდეგ ყველა სხვადასხვაგვარად რეაგირებს, რთული ემოციების განცდა საკმაოდ გავრცელებულია. ზოგი ახლობლების დასაცავად სიმამაცეს ინარჩუნებს, ზოგი კი ღიად ეძებს მხარდაჭერას. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ მხარდაჭერა ყველასთვის მნიშვნელოვანია.

• ექიმის მხარდაჭერა: ექიმის პასუხები ისეთ კითხვებზე, როგორიცაა ლეიკემია, მისი სიმპტომები, მკურნალობის ვარიანტები, სტადიები და გადარჩენის მაჩვენებლები, ადამიანს საკუთარი მდგომარეობის გაგებაში დაეხმარება.
• მეგობრებისა და ოჯახის მხარდაჭერა: მეგობრებსა და ოჯახს შეუძლია გულწრფელი ემოციური მხარდაჭერის გაწევა. მათ ასევე უნდა დაეხმარონ ადამიანს იმ ძალიან რთულ ყოველდღიურ მდგომარეობებში, რომლებიც ლეიკემიის სიმპტომებმა ან მკურნალობამ შეიძლება გამოიწვიოს.
• მხარდაჭერის ჯგუფები: ეს ჯგუფები სასარგებლო გაერთიანებებია, სადაც გამოცდილებიდან მიღებული რჩევები ან სპეციალისტების მხარდაჭერა ზიარდება. ისინი როგორც ლეიკემიის პაციენტებს, ისე მათ ახლობლებს ეხმარება.
• საქველმოქმედო ორგანიზაციები: ისეთი ორგანიზაციები, როგორიცაა ლეიკემიისა და ლიმფომის საზოგადოება, კიბოს დიაგნოზის მქონე ადამიანების მხარდაჭერას ემსახურება.

შეჯამება

ლეიკემია, რომელსაც ძირითადად 4 ტიპი აქვს, სისხლისა და ძვლის ტვინის დამაზიანებელი კიბოს სახეობაა. ტიპები განსხვავდება იმით, თუ რომელ უჯრედებს აზიანებს და რამდენად სწრაფად პროგრესირებს. შეიძლება ყველა ასაკის ადამიანს შეეხოს. ლეიკემიის ყველა სახეობისთვის მკურნალობა განაგრძობს განვითარებას, რათა ადამიანებს ამ მდგომარეობით უფრო ხანგრძლივ და უკეთეს ცხოვრებაში დაეხმაროს.

როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?

ზოგადი სიმპტომები ლეიკემიის ტიპის მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს. შემდეგი ნიშნების მქონე ადამიანებმა ექიმს უნდა მიმართონ:

• დაღლილობა
• სისუსტე
• ადვილად დაზიანება
• ფერმკრთალი კანი
• გადიდებული ლიმფური კვანძები
• ცხელება
• შემცივნება
• ჩვეულებრივზე ხშირი და ძლიერი მენსტრუაცია
• ღრძილების შეშუპება და სისხლდენა
• თავბრუსხვევა
• წონის კლება
• ღამის ოფლიანობა
• ხშირი ინფექცია
• ძვლებისა და სახსრების ტკივილი