ზრდის ფაქტორები და კიბო
ამ სტატიაში
კიბოს უჯრედებს ჯანმრთელი უჯრედებისგან უმთავრესად უკონტროლო და სწრაფი გამრავლება განასხვავებს. ამას ზრდის ფაქტორის რეცეპტორების ნორმაზე მეტი აქტივობა ან რაოდენობა იწვევს. კიბოს თანამედროვე სამიზნე მკურნალობა ზრდის ფაქტორის რეცეპტორების წინააღმდეგ შეიქმნა. მოდით, გავიცნოთ ზრდის ფაქტორის რეცეპტორები, რომლებსაც კიბოში ყველა მხრივ დიდი მნიშვნელობა აქვს.
რა არის რეცეპტორი?
სასიცოცხლო პროცესებისთვის უჯრედებმა ზედაპირზე უნდა მიიღონ გარე გარემოდან მოსული სტიმულები, მაგალითად ჰორმონები და ზრდის ფაქტორები, და მათი შეტყობინება უჯრედში გადასცენ. უჯრედის ზედაპირზე არსებულ სტრუქტურებს, რომლებსაც გარედან მოსული მოლეკულები უკავშირდება, რეცეპტორები ეწოდება. ზოგი რეცეპტორი ზედაპირზე კი არა, უჯრედის შიგნით, ციტოპლაზმასა ან ბირთვშია (მაგალითად ტესტოსტერონის რეცეპტორები).
რეცეპტორებს, რომლებსაც უჯრედის გაყოფის მხარდამჭერი ზრდის ფაქტორები უკავშირდება, ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი ეწოდება. ქვემოთ მოცემულ სურათზე უჯრედის ზედაპირზე მდებარე ზრდის ფაქტორის რეცეპტორის მოქმედების მექანიზმია ნაჩვენები.
უჯრედის გარე მიკროგარემოში არსებული ზრდის ფაქტორი რეცეპტორს უკავშირდება და მას ააქტიურებს. რეცეპტორის უჯრედშიდა ნაწილში კინაზის ფერმენტული უბანია. ეს უბნები უჯრედშიდა ცილების რიგის გააქტიურებას უზრუნველყოფს. ცილების მეშვეობით გარედან მიღებული სიგნალები ბირთვამდე გადაიცემა. DNA-ს გარკვეულ უბნებთან დაკავშირებული ცილები უჯრედის გამრავლებასთან, დიფერენცირებასა და სხვა სასიცოცხლო საქმიანობასთან დაკავშირებულ გენებს ააქტიურებს.
კიბოს ერთ-ერთი მიზეზი: რეცეპტორების მუდმივი გააქტიურება
ნორმალურ პირობებში ზრდის ფაქტორის რეცეპტორები გარკვეულ სიტუაციებში აქტიურდება და უჯრედის გამრავლებას მართავს. თუმცა DNA-ს დაზიანებების დაგროვებით რეცეპტორებში ცვლილებები ვითარდება. შედეგად რეცეპტორი მუდმივად აქტიურდება და უჯრედს მუდმივი გამრავლების სიგნალს უგზავნის. ამ შემთხვევაში კიბოს განვითარება ხდება.
რატომ არის ზრდის ფაქტორის რეცეპტორები ასეთი მნიშვნელოვანი კიბოსთვის?
- სიმსივნის მიკროგარემოში ნორმაზე მეტი ზრდის ფაქტორია. ისინი რეცეპტორებს უკავშირდება და კიბოს უჯრედის აგრესიულ ზრდას ააქტიურებს. ამავე დროს ზრდის ფაქტორის რეცეპტორების წარმოების უზრუნველმყოფ გენებში განვითარებული მუტაციების შედეგადაც რეცეპტორი მუდმივად აქტიურია.
- ზრდის ფაქტორის რეცეპტორებში მუტაციები, ჩვეულებრივ, კიბოს აგრესიულ ზრდას უკავშირდება. კლინიკაში ასეთ შემთხვევებში დაავადების მიმდინარეობა საკმაოდ ცუდია.
- ზრდის ფაქტორის რეცეპტორები კიბოში;
- ეპიდერმული ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი - EGFR,
- ინსულინის მსგავსი ზრდის ფაქტორი - IGFR,
- ტრანსფორმირებადი ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი - TGF,
- სისხლძარღვთა ენდოთელური ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი - VEGFR,
- თრომბოციტებიდან წარმოშობილი ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი – PDGFR.
- გენეტიკური ტესტირების ტექნიკის განვითარებასთან ერთად გამოვლინდა რეცეპტორების წარმოების უზრუნველმყოფ გენებში მუტაციები და მათ წინააღმდეგ წამლები შეიქმნა. სამიზნე პრეპარატები მუტირებულ რეცეპტორებსა და ზრდის ფაქტორებს უკავშირდება და კიბოს უჯრედის აგრესიულ ზრდას ხელს უშლის.
დაკავშირებული თემა
რა არის კიბო? რატომ და როგორ ვითარდება? მთელი პროცესი მოკლედ!
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.