Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Temel onkoloji - Onkoloji sözlüğü - Büyüme faktörleri ve kanser
Büyüme faktörleri ve kanser

Büyüme faktörleri ve kanser

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
21.06.2017

Kanser hücrelerini, sağlık hücrelerden ayıran temel fark kontrolsüz ve hızlı bir şekilde çoğalmasıdır. Bu duruma büyüme faktörü reseptörlerinin aktivitesinin veya sayısının normalden fazla olması neden olur. Modern hedefe yönelik kanser tedavileri büyüme faktörü reseptörlerine karşı geliştirilmiştir. Gelin kanserde her açıdan büyük önem taşıyan büyüme faktörleri reseptörlerini tanıyalım.

Reseptör nedir?

Hücrelerimiz yaşamsal olayları gerçekleştirmek için dış ortamdan gelen hormon, büyüme faktörü gibi uyarıları hücre yüzeyinde karşılaması ve taşıdıkları mesajı hücre içine iletmesi gerekir. Hücrelerin dış ortamdan gelen moleküllerin bağlandığı hücre yüzünde bulunan yapılara reseptör denir. Büyüme faktörü gibi hücre bölünmesini destekleyen moleküllerin bağlandığı reseptör tipi ise büyüme faktörü reseptörü olarak isimlendirilir. Aşağıdaki şekilde büyüme faktörü reseptörünün çalışma mekanizması gösterilmiştir.

Mikroçevre olarak da adlandırılan hücre dışında bulunan büyüme faktörü, büyüme faktörü reseptörüne bağlanarak reseptörün aktif hale gelmesini sağlar. Reseptörün hücrenin iç kısmındaki bölümünde “kinaz” enzim bölgesi vardır. Bu bölgeler hücre içi bir dizi proteinlerin aktif hale gelmesini sağlar. Proteinler aracılığıyla hücrenin dış kısmından alınan sinyaller çekirdeğe kadar iletilir. DNA’nın belirli bölgelerine bağlanan proteinler hücre çoğalması, farklılaşması ve diğer yaşamsal faaliyetler ile ilgili genlerin aktif hale gelmesini sağlar.

Kanserin nedenlerinden biri: Reseptörlerin sürekli aktif hale gelmesi

Normal şartlar altında büyüme faktörü reseptörleri belirli durumlarda aktif hale gelerek hücrenin çoğalmasını yönetir. Ancak DNA hasarlarının birikmesi ile reseptörlerde değişiklikler meydana gelir. Bu değişiklikler sonucu reseptör sürekli aktif hale gelir ve hücreye “çoğal” sinyali gönderir. Bu durumda kanserleşme meydana gelir.

Büyüme faktörü reseptörleri kanser açısından neden bu kadar önemli?

- Tümör mikroçevresinde normalden fazla miktardaki büyüme faktörü bulunur. Bu faktörler reseptörlere bağlanarak kanser hücresinin agresif büyümesini tetikler. Aynı zamanda büyüme faktörü reseptörlerinin üretilmesini sağlayan genlerde meydana gelen mutasyonlar sonucunda da reseptör sürekli aktif haldedir.

- Büyüme faktörü reseptörlerinde meydana gelen mutasyonlar genellikle kanserin agresif büyümesi ile ilişkilendirilir. Klinikte bu tip durumlarda hastalığın seyri oldukça kötüdür.

- Kanserde büyüme faktörü reseptörleri Epidermal büyüme faktörü reseptörü - EGFR, İnsülin benzeri büyüme faktörü - IGFR, Transforming growth factor receptor - TGF, Vascular Endothelial Growth Factor Receptor - VEGFR, Platelet derived growth factor receptor – PDGFR’dir.

- Genetik test tekniklerinin gelişmesiyle birlikte reseptörlerin üretimini sağlayan genlerdeki mutasyonlar tanımlanmış ve bu mutasyonlara yönelik ilaçlar tasarlanmıştır. Hedefe yönelik ilaçlar mutasyonlu reseptörlere ve büyüme faktörlerine bağlanarak kanser hücresinin agresif büyümesini önlemektedir.

Konuyla ilgili sonraki yazımızda “Kanserde önemli büyüme faktörü reseptörlerini ve bu reseptörlere karşı geliştirilen ilaçları” bulabilirsiniz.

İlginizi çekebilir: KANSER NEDİR? Neden ve nasıl oluşur? Özetle tüm süreç!

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Beğenmedim
Gönder
Kaynak:

Tiash S, Chowdhury EH. Growth factor receptors: promising drug targets in cancer. J Cancer Metastasis Treat 2015; 1:190-200.
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Ökse otu ekstresi – Mistletoe kansere tedavisinde yeri var mıdır?
Ökse otu ekstresi – Mistletoe kansere tedavisinde yeri var mıdır?
Akciğer kanserinde erken tanı mümkün mü? Tarama kılavuzu 2017
Akciğer kanserinde erken tanı mümkün mü? Tarama kılavuzu 2017
Oksijen terapisi nedir? Kanserde tedavi yöntemi olarak kullanılabilir mi?
Oksijen terapisi nedir? Kanserde tedavi yöntemi olarak kullanılabilir mi?
Kalsiyum hakkında merak edilen sorular – Kanserle ilişkilendirilmesi
Kalsiyum hakkında merak edilen sorular – Kanserle ilişkilendirilmesi