Uçak Yolculuğunda Ne Kadar Radyasyona Maruz Kalınır?
Hem iş hem de eğlence amaçlı seyahatler için hava yoluyla seyahat giderek daha yaygın hale geldi. Uçarken düşük seviyelerde radyasyona maruz kalıyoruz. Türkiye'nin en doğusundan batı kıyısına uçacak olsaydınız, yaklaşık 0,012 mSv (1,2 mREM) kozmik radyasyona maruz kalırdınız. Bu radyasyon miktarı, bir akciğer röntgeninden aldığımız radyasyon miktarından çok daha azdır.
Canlı dokunun maruz kaldığı radyasyonun etkisini gösteren doz eşdeğer birimi Sievert (Sv) ile gösterilir. Radyasyon dozunun eski ölçü birimi REM'dir. REM'in açılımı "röntgen equivalent man"dir. 1 Sv = 100 REM.
Radyasyon ölçümlerinde sıklıkla milisivert-Sievert (mSv) kullanılır. Türk Toraks Derneği'ne göre, tek yön çekilen bir akciğer röntgeni ile maruz kalınan radyasyon dozu 0,02 mSv'dir (2 mREM). Buna karşın akciğer tomografisinde bu doz 5-7 mSv düzeyindedir.
Hava yolculuğundan kaynaklanan radyasyon, kozmik radyasyondan veya uzaydan gelen radyasyondan gelir. Kozmik radyasyon, kendi güneşimiz de dahil olmak üzere yıldızlar tarafından üretilir.
Hava Yolculuğundan Ne Kadar Radyasyon Alırım?
Hava yolculuğundan aldığınız radyasyon miktarı (doz) düşüktür, ancak doz birkaç faktöre bağlıdır.
Bu radyasyon seviyeleri küçüktür ve insan sağlığını etkilemesi olası değildir.
1. Uçuş Süresi
Bir uçuşta ne kadar uzun süre kalırsanız, o kadar fazla radyasyon alırsınız.
2. Rakım
İrtifanız ne kadar yüksekte olursa, radyasyon dozu o kadar yüksek olur. Bu, daha yüksek irtifalarda atmosferin, kozmik radyasyondan daha az korumasının bir sonucudur.
3. Enlem
Ekvatordan ne kadar kuzeyde veya güneyde olursanız, o kadar fazla radyasyon alırsınız. Bu, Dünya'nın manyetik alanının kozmik radyasyonun bir kısmını ekvatordan Kuzey ve Güney Kutuplara doğru saptırmasının bir sonucudur.
Uçsanız da uçmasanız da, bir kişinin kozmik radyasyondan aldığı yıllık ortalama doz 0,33 mSv (33 mrem) veya tüm doğal radyasyon kaynaklarına yıllık maruz kalmamızın %11'idir.
Doğal Radyasyon Kaynakları İçin Ortalama Yıllık Doz
| Doğal Radyasyonun Kaynağı | Ortalama Yıllık Doz | Doz Yüzdesi |
| Dahili (Solunarak) | 2,28 mSv (228 mREM) | %73 |
| Harici (Kozmik) | 0,33 mSv (33 mREM) | %11 |
| Dahili (Yutma ile) | 0,29 mSv (29 mREM) | %9 |
| Harici (Karasal) | 0,21 mSv (21 mREM) | %7 |
Kaynak: Radyasyondan Korunma ve Ölçümler Ulusal Konseyi. NCRP Raporu No. 160, Birleşik Devletler Nüfusunun İyonize Radyasyona Maruz Kalması.
Uçak Yolculuğundan Kaynaklanan Radyasyon Riski Nedir?
Hava yolculuğu, yolcularını düşük radyasyon seviyelerine maruz bırakır.
Hava yolculuğundan kaynaklanan radyasyon, her gün maruz kaldığımız uzaydan doğal olarak oluşan radyasyonun bir sonucudur ve bu sağlığınız için ek bir risk yaratmaz.
Radiation from Air Travel. https://www.cdc.gov/nceh/radiation/air_travel.html
