2-ci və 3-cü mərhələ kolon-rektum xərçəngində əməliyyatdan sonra 3 aylıq oksaliplatin kifayətdir

Yoğun bağırsağın xərçəngləri olan kolon və rektum (kolorektal) xərçəngi, Türkiyədə və dünyada həm qadınlarda, həm də kişilərdə ən çox rast gəlinən 3-cü xərçəng növüdür. Hər il təxminən 1,9 milyon insana bu xərçənglərin diaqnozu qoyulur.

Yeni diaqnoz qoyulmuş kolorektal xərçənglərin təxminən 60%-ı 2-ci və 3-cü mərhələdədir və bu mərhələlərdə əsas müalicə xərçəngli nahiyəni və qonşu limfa düyünlərini əməliyyatla çıxarmaq, daha sonra isə bütün 3-cü mərhələ kolorektal xərçənglərdə və yüksək riskli 2-ci mərhələdə adjuvant (əməliyyatdan sonra qoruyucu) kimyaterapiya verməkdir. Bununla yanaşı əməliyyatdan sonrakı kimyaterapiyanın müddəti, uzun müddətdir mühüm onkoloji müzakirə mövzusudur.

Kolorektal xərçənglərdə adjuvant kimyaterapiya 2 əsas dərmandan ibarətdir: oksaliplatin və floropirimidin. Hər iki dərmanın fərqli təsir mexanizmləri və yan təsirləri var.

Oksaliplatin həmişə venadaxili tətbiq edilir və uzunmüddətli istifadəsini məhdudlaşdıran ən mühüm yan təsiri neyropatiyadır (əl və ayaqlarda hissiyyat problemləri). Bu səbəbdən bir çox xəstədə oksaliplatin müalicəsini 6 aya tamamlamaq çətin olur.

Floropirimidinin isə həm venadaxili tətbiq edilən forması (5FU), həm də oral forması (kapesitabin) var və yan təsirləri oksaliplatinə nisbətən daha yüngüldür.

• Əlaqəli mövzu: Kolon xərçənginin müalicəsi üçün FOLFOX: Folin turşusu, Fluorourasil, Oksaliplatin

Uzun illər əməliyyatdan sonra kolon və rektum xərçənglərinin təkrarlanma riskini azaldan adjuvant müalicə üçün oksaliplatin və floropirimidinin tətbiq müddəti 6 ay olmuşdur. Lakin son 10 ildə, xüsusilə oksaliplatinin yan təsirlərini azaltmaq üçün və müalicənin effektivliyində azalma müşahidə edilmədiyindən, bu müddəti qısaltmağa yönəlmiş müxtəlif strategiyalar sınaqdan keçirilir.

Oksaliplatinin 3 ay tətbiqinin kifayət etdiyi müəyyən edildi

30 iyun 2022-ci ildə Journal of Clinical Oncology-də bildirilmiş Koreya faza III klinik tədqiqatında yüksək riskli II mərhələ və ya III mərhələ kolorektal xərçəngdə 3 aylıq oksaliplatin və 6 aylıq floropirimidin müalicəsinin hər ikisinin standart 6 ay tətbiq edildiyi müalicəyə nisbətən xəstəliksiz sağqalım baxımından oxşar effektivliyə malik olduğu, eyni zamanda neyropatiya riskinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı müəyyən edildi. Effektivlikdə oxşarlıq (noninferiority) kapesitabin alan, III mərhələ xəstəliyi olan xəstələrin nəticələri ilə müəyyənləşdi.

Tədqiqatçıların bildirdiyi kimi, "6 ay oksaliplatin və floropirimidin kombinasiyası yüksək riskli II və III mərhələ kolorektal xərçənglər üçün adjuvant müalicənin standart variantlarından biridir…. Effektivlikdən ödün vermədən nevroloji yan təsirləri azaltmaq üçün oksaliplatinin optimal tətbiq müddəti dəqiqləşdirilməlidir."

Tədqiqatın təfərrüatları

Bu açıq etiketli, çoxmərkəzli tədqiqatda yanvar 2010 ilə yanvar 2016 arasında 1788 xəstə 6 aylıq floropirimidin müalicəsi ilə kombinasiyada 3 ay (893 xəstə) və ya 6 ay (895 xəstə) oksaliplatin almaq üçün təsadüfi olaraq qruplara bölündü.

3 aylıq qrup yüksək riskli II mərhələ xəstəliyi olan 196 xəstədən və III mərhələ xəstəliyi olan 697 xəstədən ibarət idi; 6 aylıq qrupa müvafiq olaraq 196 və 699 xəstə daxil idi.

Yüksək riskli II mərhələ xəstəliyi olan xəstələr yalnız IV/venadaxili müalicə (fluorourasil, lökovorin və oksaliplatin= FOLFOX6) ala bildikləri halda, III mərhələ xəstəliyi olan xəstələr tədqiqatçının seçiminə əsasən kapesitabinli oral müalicə (CAPOX) də ala bildilər.

Ümumilikdə floropirimidin müalicəsi 3 aylıq qrupda 620 xəstədə və 6 aylıq qrupda 617 xəstədə fluorourasil/lökovorindən, müvafiq olaraq 273 və 278 xəstədə isə kapesitabindən ibarət idi.

Tədqiqatda ölçülməsi nəzərdə tutulan əsas sonlanım nöqtəsi xəstəliksiz sağqalım idi.

Nəticələr

• 3 illik xəstəliksiz sağqalım 3 aylıq qrupda 84,7% (95% Eİ = 82,2%-87,0%), 6 aylıq qrupda isə 83,7% idi (95% Eİ = 81,1%-86,0%) (HR = 0,953, 95% Eİ = 0,769–1,180; P = 0,0065, effektivlikdə geri qalmamaq üçün).
• İstənilən dərəcəli neyropatiya 6 aylıq qrupun 69,5%-ində və 3 aylıq qrupun 58,3%-ündə müşahidə olundu ( P < 0,0001).
• ≥ 2-ci dərəcəli neyropatiya 6 aylıq qrupda 25,5%-də (3 və ya 4-cü dərəcəli 3,6%) və 3 aylıq qrupda 14,1%-də (3-cü dərəcəli 2,4%) meydana gəldi.

Nəticə olaraq bu tədqiqat 6 aylıq kapesitabinə 3 aylıq oksaliplatin əlavə edilməsinin III mərhələ kolorektal xərçənglər üçün alternativ adjuvant müalicə kimi qəbul edilə biləcəyini göstərir. Bu səbəbdən müxtəlif yan təsirlərə (qan göstəricilərində ciddi azalma, neyropatiyanın ağırlaşması və s.) görə oksaliplatini 3 aydan çox davam etdirə bilməyən xəstələr müalicələrinin yarımçıq qalması narahatlığından artıq uzaqlaşa bilərlər.