Ağciyər xərçəngi haqqında bilinən 10 yanlış və doğruları

1. Yanlış: İllərdir siqaret çəkirsinizsə, artıq çox gecdir. Siqareti tərgitmək xərçəng riskinizi azaltmır.

Doğrusu: Siqareti tərgitdikdən qısa müddət sonra müsbət təsirləri görünür. Qan dövranı yaxşılaşır və ağciyərlər daha yaxşı işləməyə başlayır. Zamanla xərçəng riski azalır. Tərgitdikdən 10 il sonra bu risk təxminən %50 azalır.

Marağınızı çəkə bilər: Həqiqət, yoxsa şəhər əfsanəsi? SİQARETİ TƏRGİTMƏK haqqında bilməli olduqlarınız

2. Yanlış: Yüngül (light) və ya qatranı az siqaretlər adilərə nisbətən daha az ağciyər xərçəngi riski yaradır.

Doğrusu: Tütün və onun bütün məhsulları risklidir. Hətta mentollu və light siqaretlərin tüstünü daha dərinə çəkməyə və daha çox istifadəyə səbəb olduğu üçün daha təhlükəli olduğu düşünülür.

3. Yanlış: Kannabis çəkmək ağciyər xərçənginə səbəb olmur.

Doğrusu: Kannabis çəkmək də ağciyər xərçəngi riskini artırır. Mütəxəssislər həm siqaret, həm də kannabis çəkənlərin daha yüksək risk altında olduğunu bildirirlər.

Marağınızı çəkə bilər: Kannabis (çətənə) tibbi məqsədlə istifadə edilə bilərmi? Potensial riskləri və faydaları hansılardır?

4. Yanlış: Antioksidant əlavələri sizi xərçəngdən qoruyur.

Doğrusu: Bu mövzudakı tədqiqatlara baxdıqda təəccüblü şəkildə bəzi vitamin və antioksidant əlavələri (məsələn, beta-karotin) alanların daha yüksək risk altında olduğu görünür. İstifadə etməyi düşündüyünüz əlavələr varsa, əvvəl həkiminizlə danışın. Antioksidantları təbii yollarla, meyvə-tərəvəzdən almağın maneəsi yoxdur.

Marağınızı çəkə bilər: Həddindən artıq antioksidant istifadəsi ağciyər xərçənginin yayılmasını asanlaşdıra bilər

5. Yanlış: Qəlyan siqaretdən daha az risklidir. Çubuq və siqar xərçəngə səbəb olmur.

Doğrusu: Çubuq və siqar da baş-boyun və ağciyər daxil olmaqla xərçəng riskini artırır. Xüsusilə siqar ürək və ağciyər xəstəliklərinə tutulma riskini artırır. Bir dəfə qəlyan çəkməyin bir siqaretdən 200 dəfə çox tütün tüstüsü buraxdığı məlumdur.

6. Yanlış: Siqaret ağciyər xərçənginin yeganə səbəbidir.

Doğrusu: Mübahisəsiz ən mühüm səbəbidir, lakin ağciyər xərçənginin siqaretdən başqa səbəbləri də var. Əsas səbəblərdən biri radon qazıdır. Yaşadığınız evdə və ətrafında radon ölçdürərək tədbir görə bilərsiniz.

7. Yanlış: Talk pudrası ağciyər xərçənginin səbəblərindəndir.

Doğrusu: Tədqiqatlar təsadüfən havadan udulan talk pudrası ilə ağciyər xərçəngi riski arasında əlaqə tapmamışdır. Bununla belə, asbest və vinil xlorid kimi kimyəvi maddələrlə işləyənlər daha yüksək xəstəlik riski altındadır.

8. Yanlış: Ağciyər xərçənginiz varsa, siqareti tərgitməyin mənası yoxdur.

Doğrusu: Ağciyər xərçəngi diaqnozu almısınızsa, siqareti tərgitmək həm müalicəyə daha yaxşı cavab, həm də yan təsirləri daha az yaşamaq üçün vacibdir. Əməliyyat olunacaqsınızsa, siqareti tərgitmiş xəstələr hələ çəkənlərə nisbətən daha asan sağalırlar. Həmçinin tərgitmək ikinci xərçəngin yaranma ehtimalını azaldır.

9. Yanlış: İdman ağciyər xərçəngi riskini azaltmır.

Doğrusu: Tədqiqatlara görə müntəzəm fiziki aktivlik və idman edənlərin ağciyər xərçəngi riski etməyənlərdən aşağıdır. İdman ağciyərlərin daha yaxşı işləməsini təmin edir, infarkt, insult və digər ciddi xəstəliklərin qarşısını almağa kömək edir.

10. Yanlış: Havanın çirklənməsi ağciyər xərçəngi riskinə təsir etmir.

Doğrusu: Tütün və məhsulları ən böyük riski yaratsa da, hava çirklənməsi də ağciyər xərçənglərinə görə məsuldur. Təmiz mühitdə yaşayanların ağciyər xərçəngi riski güclü hava çirklənməsi olan şəhərlərdə yaşayanlardan daha yüksəkdir. Hava çirklənməsi insan sağlamlığına mənfi təsir edən mühüm amillərdəndir.

Marağınızı çəkə bilər: Ağciyər xərçənginin səbəbləri, əlamətləri və müalicəsi