Anticisim-dərman konjuqatı quruluşunda yeni dərmanlar irəliləmiş mərhələ xərçənglər üçün gəlir

2022 ESMO Konqresində yeni anticisim–dərman konjuqatlarının irəliləmiş mərhələ solid şişləri (orqan/toxuma mənşəli xərçəngləri) olan xəstələrdə aparılmış ilk insan sınaqlarından ümidverici məlumatlar əldə edildiyi bildirildi.

Anticisim–dərman konjuqatı nədir?

Anticisim–dərman konjuqatları şişdəki molekulyar hədəfə bağlanmaq üçün hazırlanmış anticismin kimyaterapiya preparatına birləşdirildiyi və onun müəyyən şiş hüceyrəsinə çatdırılmasına imkan verdiyi "Troya atı" yanaşmasından istifadə edir. (Mövzunun təfərrüatları üçün baxın: Dərman kəşfində son nailiyyətlərdən biri – Hədəfli anticisim və kimyaterapiya konjuqatları)

ESMO 2022-də iki təqdimat

Tədqiqat məlumatları əvvəllər intensiv müalicə almış xərçəng xəstələrində ümidverici cavablar və təhlükəsizlik profilləri bildirir.

Tədqiqatın ilk təqdimatında, irəliləmiş mərhələ solid şişi olan 147 xəstədə topoizomeraza I inhibitoru yükü daşıyan, B7-H3-ə yönəlmiş anticisim–dərman konjuqatı DS-7300-ün doza müəyyənləşdirilməsi üzrə faza I/II tədqiqatının məlumatları təqdim edildi.

Əvvəllər median 5 xətt fərqli müalicə almış xəstələrdə 32% cavab faizi və 71,4% xəstəliyə nəzarət faizi müşahidə edildi.

Kiçikhüceyrəli ağciyər xərçəngi (KHAK) olan 19 xəstədən 11-i (58%) median 5,5 aylıq cavab müddəti ilə qismən və ya tam cavab əldə etdi. Əvvəlki qısamüddətli məlumatlarla müqayisədə yeni təhlükəsizlik siqnalı bildirilmədi; lakin ən yüksək doza qrupunda aşağı dozalarla müqayisədə daha çox xəstədə daha erkən yaranan, 3-cü dərəcəli qiymətləndirilmiş yan təsirlər oldu.

Bu tədqiqatda qiymətləndirilən ayrı-ayrı şiş növlərində xəstə sayları az olsa da ən güclü cavab aqressiv xərçəng olan KHAK xəstələrində görünür. Bu xəstələrdə cavab müddəti solid şişlərdə istifadə edilən digər müalicə üsullarına nisbətən uzunmüddətli sayılmaya bilər, lakin bunlar xüsusilə müalicəyə davamlılıq qazanmış çətin xəstəlik növü üçün şübhəsiz ümidverici məlumatlardır.

Tədqiqatın ikinci təqdimatında, HER2-yə yönəlmiş bispesifik anticisim və auristatin toksini ehtiva edən anticisim–dərman konjuqatı zanidatamab zovodotinin (ZW49) doza artırılması və dozanın genişləndirilməsi üzrə faza I tədqiqatının ilkin nəticələri də bildirildi. Əvvəllər intensiv müalicə almış, HER2 pozitiv xərçəngi olan 77 xəstə qiymətləndirildi; onlardan müvafiq olaraq 27%-sində qastroezofageal, 22%-sində isə süd vəzi xərçəngi var idi. Bir xəstədə həftədə bir dəfə tətbiq edilən 1,75 mg/kg dozada, başqa xəstədə isə 3 həftədən bir tətbiq edilən 2,5 mg/kg dozada dozanı məhdudlaşdıran toksiklik müşahidə edildi. Ümumilikdə xəstələrin 91%-ində müalicə ilə əlaqəli yan təsirlər var idi və bunlar əsasən 1-ci və ya 2-ci dərəcəli idi. Xəstələrin 12%-sində 3-cü dərəcəli yan təsirlər də bildirildi.

Qiymətləndirilə bilən 29 xəstə arasında hər 3 həftədən bir ZW49 2,5 mg/kg ilə təsdiqlənmiş obyektiv cavab faizi 31%, xəstəliyə nəzarət faizi isə 72% idi.

Bu tədqiqatdakı təhlükəsizlik siqnalları məqbul görünür, həmçinin fərqli şiş növlərində bu anticisim–dərman konjuqatının daha çox qiymətləndirilməsini dəstəkləyən erkən şiş əleyhinə aktivlik əlamətləri var.

Nəticə

Anticisim–dərman konjuqatlarına böyük ümid var, lakin standart sistemik kimyaterapiyada müşahidə edilən davamlı xəstəliyə nəzarətin olmaması burada da keçərli ola bilər. Kombinasiya yanaşmalarını qiymətləndirən, xüsusilə immun sisteminin gücündən istifadə etməyə çalışan tədqiqatları səbirsizliklə gözləyirəm. Həmçinin standart kimyaterapiya yanaşmaları ilə əlaqəli, yaxşı məlum olan toksiklik nəzərə alındıqda anticisim–dərman konjuqatlarının (neo)adjuvant sistemik müalicə tətbiq edilən xərçənglərdə daha erkən rol oynayıb-oynamayacağı və daha uyğun yan təsir profili göstərə bilib-bilməyəcəyi maraq doğurur.

Son olaraq, birbaşa xərçəng əleyhinə aktivlik yaratmaqla və ya şiş mikromühitini müxtəlif dərmanlara daha yaxşı cavab verəcək şəkildə tənzimləməklə, o cümlədən xərçəngə qarşı immuniteti artıran və ya şiş mikromühitini müsbət modulyasiya edən, kimyaterapiyadan başqa müalicələrlə kombinə edilə biləcək yeni nəsil anticisim–dərman konjuqatlarının hazırlanıb-hazırlanmayacağını qarşıdakı dövrdə görməyi gözləyirik.