Beynin immun sistemi ilə gecə alkoqol istəyi arasında əlaqə tapıldı

Adelaide Universitetinin tədqiqatçıları beynin immun sistemi ilə alkoqol qəbul etmək arzusu arasında əlaqə tapdılar. Beyin, Davranış və İmmunitet adlı jurnalda dərc edilən bu iş beynin gecə alkoqol qəbul etmək motivasiyası ilə beynin immuniteti arasında əlaqə olduğunu göstərən ilk tədqiqatlardan biridir.

Laboratoriya siçanları ilə aparılan tədqiqatda alimlər siçanların beynindəki immun sisteminin müəyyən cavabını bloklayan dərman verərək alkoqol qəbul etmək istəyini dayandıra bildilər.

Bu, dünyada ən çox istehlak edilən asılılıq yaradan maddə kimi də xarakterizə olunan alkoqolu qəbul etmə ehtiyacına yönəldən bioloji mexanizmi anlamağa kömək edən mühüm tədqiqatdır.

Alkoqol qəbul etmək istəyi qaranlıqda daha çoxdur

Bədənimizin sirkadiyalı ritmi beynin mükafat mərkəzinin və immun sisteminin fəaliyyətinə təsir edir. Mükafatla əlaqəli davranışların və immun cavabın qaranlıqda daha aktiv olduğu tapılmışdır. Həm beynin mükafat davranışının, həm də immun cavabının ortaq elementi vardır: Toll-like reseptor 4 (TLR4)!

Toll-like reseptor 4, hüceyrə membranında yerləşən zülaldır və TLR4 geni tərəfindən kodlanır. Zülal quruluşlu bu reseptorun əsas vəzifəsi zərərli mikroorqanizmləri tanımaq, immun sistemini aktivləşdirmək və iltihabı başlatmaqdır. Bu reseptorun eyni zamanda qırmızı və yaşıl reseptlə satılan opioid ağrıkəsicilərin (məsələn, morfin) təsirlərinə və zamanla bu dərmanlara yaranan tolerantlığa (təsirin azalması) cavabdeh olduğu məlumdur. Buna görə, məsələn, opioid zəhərlənmələrində və ya həddindən artıq istifadəsində TLR4-ün fəaliyyətini əngəlləyən dərmanlar (antaqonistlər) istifadə olunur. Bu antaqonist dərmanlara nümunə naloksondur (naloxone). Nalokson venadaxili tətbiq olunan TLR4 bloklayıcısıdır; naloksona bənzər dərman olan naltreksonun (naltrexone) həb forması Ethylex də alkoqol və maddə asılılığı müalicələrində istifadə olunur.

TLR4-ün həm həzz, həm də immun sistemi ilə əlaqəli olması maraqlıdır. Bu əlaqəni şərh etsək, həzz çox stimullaşdırılarsa xroniki iltihab və iltihaba bağlı sağlamlıq problemləri, az stimullaşdırılarsa immun sistemi zəifliyi (məsələn, zona) yarana biləcəyi görünür.

Tədqiqatda, beynin immun sisteminin alkoqol qəbul etmək istəyindəki rolunu müəyyən etmək və mükafat mexanizmini söndürməyi sınamaq üçün TLR4-ün fərqli antaqonisti istifadə olunmuşdur: “(+) - Naltrekson”

Nəticədə bu tədqiqatla ilk dəfə immun sistemi ilə gecə alkoqol qəbul etmək motivasiyası arasında əlaqə tapılmışdır. (+)-Naltrexone siçanlara tətbiq edildikdən sonra onların alkoqol içmə davranışında xüsusilə gecə saatlarında əhəmiyyətli azalma müşahidə edilmişdir. Yəni beynin immun sisteminin bir hissəsini bloklamağın siçanların axşamlar alkoqol qəbul etmək motivasiyasını əhəmiyyətli azaltdığı nəticəsinə gəlinmişdir. Bu tədqiqat alkoqol asılılığına qarşı görüləcək tədbirlər və sağlamlıq baxımından ümidverici inkişafdır.

Marağınızı çəkə bilər:

• Alkoqolun zərərləri ilə faydaları arasındakı həssas tarazlıq